Dringt door tot in de poriën

Het nieuwe meesterwerk van de Waalse broers is toegankelijker dan hun eerdere werk. Het verhaal van een jongen die door zijn vader aan de kant wordt gezet, grijpt naar de keel.

Regie Jean-Pierre en Luc Dardenne. Met Thomas Doret, Cécile de France, Jérémie Renier, Fabrizio Rongione, Egon Di Mateo. In 10 zalen.

Zijn vader heeft hem in de steek gelaten, maar de 12-jarige Cyril wil het pertinent niet geloven: papa kan hem elk moment weer uit het kindertehuis komen halen. Dat diens telefoon afgesloten is, moet een vergissing zijn. En Cyril weet zeker dat zijn vader daarbinnen is, wanneer hij thuis aanbelt - al zegt de overbuurman dat het appartement leegstaat. Hoe kan de woning nou leeg zijn? Waar is dan de fiets die Cyril van zijn vader gekregen heeft? Als die er níet staat, dan is 'ie vast en zeker gestolen.

Pitbull wordt het joch in Le gamin au vélo genoemd, en die bijnaam past perfect, zoals hij zich in de ene illusie na de andere vastbijt. En hoe hij, wegrennend voor de mensen van het tehuis, zich aan een omstander vastklampt en haar niet meer los wil laten. Je zou hem op dat moment het liefst uit de film sleuren, een beter leven in.

Dat klinkt misschien wat dramatisch, maar het zegt alles over het ongeëvenaarde vermogen van de gebroeders Dardenne om een rusteloze held te creëren die al op het eerste gezicht tot je poriën doordringt. Die felle oogopslag, dat kwetsbare lijfje dat zich toch niet tegen de grond laat drukken, en de absolute noodzaak die het kind voelt om zijn vader te zien, het neemt je volledig en onvoorwaardelijk voor Cyril in.

Zo bezien is het niet vreemd dat die wanhopige omhelzing met een omstander op iets substantiëlers uitloopt. Staat ze daar, die vrouw, in het tehuis, met Cyrils fiets aan haar hand. Samantha heet ze, en ze heeft de fiets teruggekocht van de man aan wie zijn vader hem had verkwanseld. Of hij in het weekend bij haar mag logeren, vraagt Cyril onomwonden. Enkele scènes later zit hij bij haar thuis, heeft hij opeens iemand die hem dat betere leven probeert te geven - zonder dat ze zelf precies weet waar ze aan begonnen is.

De Dardennes doen dan geen enkele poging om de broze relatie tussen Cyril en Samantha te motiveren; wat telt is hoe de twee met elkaar omgaan, en op wankele fundamenten een soort gezinsleven proberen te bouwen. Bovendien biedt de rol van Samantha passend tegenwicht voor die van Cyrils vader: zo achteloos als hij zijn kind dumpt, zo onvoorwaardelijk neemt zij datzelfde kind in haar leven op.

Tussen die uitersten moet Cyril een houding zien te vinden, zich losworstelend van de één, zich bindend aan de ander. Nog veel meer schrijnende scènes levert dat op, zoals die waarin Cyril eindelijk zijn vader ontmoet. Maar het gaat ook helemaal de andere kant op, bijvoorbeeld wanneer Cyril en Samantha een fietstochtje maken en voor de grap van fiets wisselen. Dan is de film opeens zo onbezorgd en zonnig als je nooit eerder zag bij de Dardennes.

Le gamin au vélo, op het Filmfestival van Cannes bekroond met de juryprijs, is ook de eerste film waarin de Dardennes met een steractrice werken, maar Cécile de France acteert als Samantha net zo onopgesmukt en naturel als de rest van de cast. De overige stijlverschuivingen - de cameravoering is niet zo claustrofobisch en gejaagd als vroeger, en de Dardennes durven wat meer met filmmuziek te experimenteren - betekenen evenmin een koerswijziging.

Het zoveelste meesterwerk van de Waalse broers mag wat makkelijker te verteren zijn dan zijn voorgangers; het blijft een film die zijn verbrokkelde verhaal onomwonden vertelt, en je daarbij zonder aarzeling naar de keel grijpt.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden