Driestemmig tussen het suikerriet

Dvd's uitbrengen in de jazz en wereldmuziek, het is een risico. Distributeurs zijn bang dat ze met driekwart van de oplage blijven zitten, want de vraag is minimaal....

Muziek kijken gebeurt in de jazz en wereldmuziek aanmerkelijk minder vaak dan in de pop en de klassiek: het aanbod dvd's is karig - enkele tientallen, dan heb je het wel gehad. Sommige distributeurs zijn huiverig eraan te beginnen. 'Hoe vaak kijk je nou naar zo'n ding?'

Een goed voorbeeld is de nieuwe Franse serie Musique Autour du Monde van Eva 1 Productions: vooralsnog vijf dvd's met daarop een concert en een gedegen, mooi gefilmde documentaire over de musici en de culturele en spirituele achtergrond van hun werk. Het gaat om muziek uit Mauritanië, Rajasthan, Armenië, Pakistan en Oezbekistan. Klinkende namen zijn er niet bij, en dat is de reden dat Thomas Bandulet van Choice Music twijfelde of hij dit product in Nederland wilde distribueren. Want de inkoopsprijs was hoog, zodat de consument er ongeveer honderd gulden voor zou moeten neertellen. En bij verplichte afname van tweehonderd stuks doemde voor hem het schrikbeeld op van 175 exemplaren waar hij mee bleef zitten.

Er bereikte hem tot nu toe maar één verzoek over dvd's, van mensen die de Vieja Trova Santiaguera achterna reisden op hun afscheidstournee: de oude Cubaanse mannen zullen ze live nooit terugzien, en een gedigitaliseerd optreden verzacht het gemis. Maar voor het overige denkt Bandulet dat je een informatieve film na één of twee keer wel gezien hebt, en dat je voor het beluisteren van het concert niet elke keer zin hebt om voor het scherm te gaan zitten. Eigenlijk was hij dus wel opgelucht toen Eva 1 de onderhandelingen voortzette met een ander bedrijf. Het wil nog niet met name genoemd worden, maar het kan de reeks in meerdere landen tegelijk uitbrengen.

Zendingsdrang

Jan Ligthart van Munich Records is hoopvoller gestemd. Zijn bedrijf brengt dvd's uit van het Amerikaanse Shanachie-label, zowel met jazz als wereldmuziek, en neemt momenteel de hoofdmoot van het aanbod voor zijn rekening. In de VS lopen de plaatjes uitstekend, hij verwacht dat de Nederlandse markt zich binnenkort ook sterk zal uitbreiden. Door de grote oplagen is de prijs redelijk: zo'n 65 gulden per stuk, en Munich zet per titel een paar honderd exemplaren af. Missers heeft Ligthart nog niet gehad. Hij koopt zorgvuldig in, al is hij uit zendingsdrang ook bereid wat risico's te nemen.

Om de twee, drie maanden komen er nieuwe uit. Net als altijd bestaat de jongste worp uit oud en nieuw materiaal: twee schijfjes Jazz Scene USA, een tv-programma uit 1962, met fraaie zwartwitopnamen van Frank Rosolino en Stan Kenton op het ene, Phineas Newborn en Jimmy Smith op het andere. De prima live-dvd's van de Afrikaanse reggae-zanger Lucky Dube en van Ladysmith Black Mambazo zijn recenter. Voor al deze releases geldt wel 'what you see is what you get'. Er staan geen extraatjes op, van de uitgebreide mogelijkheden van het medium wordt geen gebruik gemaakt - je ziet mensen muziek maken, en meer niet.

Er is wel meer te zien in de documentaires van de BBC-reeks Beats of the Heart uit de jaren tachtig, waarvan al eerder afleveringen zijn uitgebracht. Regisseur Jeremy Marre trok erop uit om de musici in hun natuurlijke omgeving te filmen en schetste ook een portret van de samenleving waaruit ze zijn voortgekomen. Het leverde vaak indringende beelden op, van de favela's in The Spirit of Samba, of de hanengevechten en santería-rituelen in Salsa: Latin Pop Music in the Cities. En in Roots, Rock, Reggae zien we de excentrieke producer Lee Perry uitgebreid aan het werk en wordt er prachtig drie;stemmig gezongen tussen het suikerriet door The Abyssinians.

Er kleven twee bezwaren aan de serie. De informatie is natuurlijk niet actueel; de nieuwste ontwikkelingen in de behandelde genres - en dat zijn er nogal wat - komen niet aan bod. En bij het beschrijven van de ontstaansgeschiedenis ligt de nadruk wel erg sterk op sociaal-politieke factoren.

Zeeziek

Een van de grote multinationals op muziekgebied, Universal, heeft merkwaardig genoeg nog maar één dvd in de catalogus waar het jazz of wereldmuziek betreft. Maar wel meteen een enorme aanrader: Prenda Minha van de Braziliaanse zanger-componist Caetano Veloso. Er staat een schitterend concert op uit 1999, van de man met de even overweldigende uitstraling als een Bowie of Sinatra. En zoals de index vermeldt krijgt de koper er allerlei 'cadeautjes' bij, zodat de grote opslagcapaciteit en programmeerbaarheid van het plaatje eindelijk eens worden uitgebuit.

Alle teksten kunnen worden ondertiteld in het Portugees, Spaans, Frans of Engels. Er worden twee leuke videoclips bijgeleverd, een filmpje over 'the making of' en een uitgebreide bio- en discografie. Andere geintjes zoals het zelf thuis kunnen variëren van de camera-instelling zitten er niet op, maar de regisseuse laat het beeld nu al zo veel zwiepen en kantelen dat je er soms bijna zeeziek van wordt. Niettemin, voor tussen de zestig en vijfenzestig gulden, een dvd om vaak naar terug te keren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden