Drieslag kabinet na een bange dag

Wat begon als een zeer zorgelijke dag voor het kabinet-Rutte II, kreeg dinsdagavond de contouren van een politieke triomf.

DEN HAAG - Nadat minister Dijsselbloem van Financiën 's middags al een principeakkoord over de pensioenhervormingen had gesloten met D66, ChristenUnie en SGP, slaagde minister Blok van Wonen er laat op de avond in de gevreesde frontale botsing met PvdA-senator Adri Duivesteijn over het Woonakkoord af te wenden.


Die tweeslag werd gecompleteerd door de deal die het kabinet wist te sluiten met de gemeenten: die staken na maanden dan toch hun verzet tegen de overdracht van zorgtaken door het Rijk. In ruil daarvoor krijgen zij jaarlijks 200 miljoen euro extra voor de zorg aan hulpbehoevenden.


Daarmee zette het kabinet bij het vallen van de nacht een belangrijke nieuwe stap in de voortdurende zoektocht naar politiek draagvlak voor de grote hervormingen uit het regeerakkoord. De ministersploeg kan nu in het nieuwe jaar door met de plannen voor de zorg, de woningmarkt en de pensioenen en zette daarmee drie belangrijke stappen in één keer.


De dag stond in het teken van senator Adri Duivesteijn, die zich namens de PvdA in de Eerste kamer verzette tegen de verhuurdersheffing, het hart van het Woonakkoord dat het kabinet in februari sloot met de 'constructieve oppositiepartijen' D66, ChristenUnie en SGP. De partijen spraken af dat verhuurders van woningen, vooral woningcorporaties, een heffing moeten betalen van samen 1,1 miljard euro volgend jaar, oplopend tot 1,7 miljard in 2017.


Duivesteijn had van meet af aan grote bedenkingen daartegen omdat hij vreest dat zo'n greep in de kas van de corporaties uiteindelijk ten koste gaat van de investeringen in goede woningen voor de lagere inkomensgroepen. Gezien de bijzonder krappe meerderheid van 38 zetels die de Wooncoalitie in de Eerste Kamer heeft, had Duivesteijn de fatale tegenstem kunnen uitbrengen.


In het finale debat eiste hij dinsdag dat de heffing een tijdelijk karakter krijgt, uiterlijk tot 31 december 2016. Daarna zou er eerst geëvalueerd moeten worden. Minister Blok kwam hem dinsdagavond een eind tegemoet met de toezegging dat het kabinet begin 2016 een evaluatie houdt. 'Als dan blijkt dat er ongewenste effecten zijn, op welk niveau dan ook, zijn we bereid de maatregelen aan te passen.'


Blok benadrukte dat de heffing dan eventueel ook omlaag kan. 'Dat wordt echt heel hard en serieus. Wij willen niet dat op een onbedoelde manier schade wordt toegebracht.' Duivesteijn trok zich daarna met zijn fractiegenoten terug voor beraad. Tegen middernacht boog hij voor Blok: 'Het heeft nu een vorm gekregen waar de PvdA mee kan leven.'


Het breken van Duivesteijns verzet is voor het kabinet Rutte II een belangrijke bestendiging van het steeds hechtere pact met D66, ChristenUnie en SGP. Na hun steun aan het Woonakkoord hielpen deze partijen dit najaar ook de begroting voor 2014 aan een meerderheid in de Eerste Kamer. De afgelopen weken onderhandelden zij opnieuw met het kabinet, ditmaal over de pensioenhervormingen.


Daarover bereikten zij dinsdag ook een akkoord. De drie oppositiepartijen hadden nog geen zin om dat officieel te tekenen zolang onduidelijk was of de PvdA in staat was haar eigen senatoren binnenboord te houden. Vandaag wordt het pensioenakkoord naar verwachting alsnog gepresenteerd.


pagina 6-7

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden