Driepersoonszwerver dwaalt door een luisterlandschap

Wie denkt dat het hoorspel voorgoed op z'n retour is, moet eens wat vaker naar het theater. In de kleine zalen floreert een nieuw soort luistertheater....

Marijn van der Jagt

Dat is heel iemand anders dan de traditionele geluidstechnicus, die ondergewaardeerd en onzichtbaar opereerde vanuit het donkere regie-hokje. De nieuwe geluidsman staat met zijn knoppenbord midden op het podium. Hij stelt niet alleen microfoons af, maar draait ook plaatjes en bedient de sample-apparatuur. Hij is gelijkwaardig aan de acteurs, soms dirigeert hij zelfs hun bewegingen. De nieuwe geluidsman is de dj van de avond - de reisleider op een avontuur door de menselijke binnenruimte.

Sluit bij de nieuwe voorstelling van Dood Paard gerust de ogen. Het ondiepe decor, met een achterwand van lichtbruin inpakpapier, fungeert voornamelijk als klankbord. De felle blik van acteur Oscar van Woensel leidt alleen maar af. Mission Impossible is een soundscape. Een gelaagd landschap - of liever gezegd: een stad - van stemmen, geluiden en sferische muziekjes. De muziek krult om de gesproken woorden heen en neemt ze mee op een glijvlucht naar een duisterder gebied. This is not music, this is a trip - om te spreken met de popartiest die zich ooit Prince noemde.

De rode draad in de tekst van Rob de Graaf is een wandeling door Amsterdam, verteld door iemand die door de straten zwerft. Het reisverslag is opsommerig en gedetailleerd, net als in Ongebluste Kalk van Hollandia over de voettocht van Rienus van der Lubbe. In allebei deze luistervoorstellingen rapporteert een eenzame wandelaar de buitenwereld zoals onderweg aangetroffen. De drie Dood Paard-acteurs die om beurten het woord voeren, larderen de stadsbeschrijving met wetenswaardigheden vol statistiek. Hoeveel procent van de wereldbevolking boer in China is, bijvoorbeeld. En hoeveel Amerikanen er dagelijks het vliegtuig nemen.

Net als bij Ongebluste Kalk vertellen juist al die feitelijkheden over het beknelde gemoed van de waarnemer. Samen roepen Manja Topper, Kuno Bakker en Oscar van Woensel het beeld op van een verwarde zwerver, die uit een supermarkt een boodschappenwagentje meeneemt omdat een gulden géén geld is, en zich daarna stratenlang verbaast over het geratel van de ijzeren wieltjes.

Maar in tegenstelling tot de vroeg-twintigste eeuwer Rienus van der Lubbe vecht deze driepersoonszwerver niet met een utopisch ideaal, dat afbrokkelt tijdens de reis. De hedendaagse hoofdpersoon van Mission Impossible vecht tegen de verwarring, tegen de overdaad, tegen de richtingloosheid. Aan het eind van de bijzondere, maar véél te korte reis, geeft de hoofdpersoon aan die richtingloosheid toe. 'Je hoort bij ons', is de laatste tekst die we horen. Het is geen uitnodiging aan het publiek. Met deze woorden neemt de Amsterdamse zwerver afscheid van het geciviliseerde bestaan. Dat afscheid kwam te vroeg om er echt rouwig over te zijn.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden