Drieluik van Bacon levert record op: 142,4 miljoen

Bij Christie's in New York verwisselde woensdag voor 691 miljoen dollar aan kunst van eigenaar. Nooit eerder lieten de superrijken zich zo gaan.

AMSTERDAM - Een drieluik van de Britse schilder Francis Bacon is sinds woensdag het duurste schilderij ooit geveild: bij Christie's in New York bracht Three Studies of Lucian Freud 142,4 miljoen dollar (112 miljoen euro) op.


De koper was William Acquavella, een van 's wereld meest vooraanstaande kunsthandelaars, die het doek voor een nog hogere prijs naar een klant doorsluist.


Op dezelfde veiling ging ook een reusachtig roestvrij stalen standbeeld van een oranje, opgeblazen hond, gemaakt door de Amerikaanse kunstenaar Jeff Koons, voor 58,4 miljoen dollar (46 miljoen euro) van de hand. Daarmee is Balloon Dog (Orange) het duurste werk van een nog levende kunstenaar.


De veiling bij Christie's vormt het voorlopige hoogtepunt van een ongekende bloeiperiode in de markt voor moderne en hedendaagse kunst. In totaal verwisselde woensdag voor 691 miljoen dollar (544 miljoen euro) aan kunst van eigenaar.


De belangrijkste reden voor de hyperinflatie van kunstprijzen is de sterke groei van het aantal superrijken, niet in de laatste plaats in opkomende economieën als Rusland en China.


Volgens het Amerikaanse tijdschrift Forbes telt de wereld momenteel 1.426 miljardairs, bijna vijf keer zo veel als in 2000.


Vrijwel zonder uitzondering gaat het daarbij om nieuw geld, dat is verdiend op bijvoorbeeld de financiële markten of in de luxegoederenindustrie.


Hedendaagse kunst heeft zich in rap tempo ontwikkeld tot de belangrijkste hobby voor deze nieuwe rijken. Zij kunnen door het aanleggen van een kunstcollectie laten zien dat ze niet alleen ondernemerschap in huis hebben maar ook smaak.


Ook kan een vooraanstaande kunstcollectie hen toegang geven tot elitaire sociale kringen die normaliter voor hen gesloten blijven. En misschien nog wel het belangrijkste motief om zulke astronomische bedragen uit te geven: met een iconisch kunstwerk steek je vrienden en kennissen veel effectiever de loef af dan met een nieuw superjacht of een nog grotere villa.


Statusgevechten

Veilinghuizen zijn in het afgelopen decennium dan ook getransformeerd in dé arena voor statusgevechten tussen de mondiale nouveaux riches.


Omdat hun smaak zich daarbij op een beperkt aantal namen concentreert - kunstenaars die opgenomen zijn in de kunsthistorische canon en die werk maken dat goed in het oog ligt - worden de prijzen in rap tempo opgedreven. Wat tien jaar geleden doorging voor een astronomisch bedrag, leidt nu tot schouderophalen. Dat geldt overigens ook voor de kopers zelf: voor hen is 50 of 100 miljoen voor een kunstwerk een even grote aderlating als de aankoop van een tweedehands auto voor een doorsnee Nederlands gezin.


Met zijn enorme omvang - in totaal viereneenhalf bij twee meter - heeft Three Studies of Lucian Freud precies de imponeermacht waar miljardairs naar zoeken. Toen hij het doek in 1969 schilderde was Bacon bevriend met de geportretteerde.


Freud zou later net als Bacon uitgroeien tot een van de belangrijkste Britse kunstenaars van de 20ste eeuw, maar was indertijd nog goeddeels onbekend. In de jaren na de voltooiing van het werk bekoelde de vriendschap tussen beiden.


Saillant detail is dat het drieluik midden jaren zeventig, tot groot ongenoegen van Bacon zelf, in drie lossen delen aan verzamelaars werd verkocht. Pas vijftien jaar later slaagde één van die verzamelaars erin de delen weer te herenigen. Een vergelijkbare triptiek van Bacon werd vijf jaar geleden door de Russische oligarch Roman Abramovitsj voor 86,2 miljoen dollar (68 miljoen euro) gekocht.


De koper van Balloon Dog (Orange), de hond van Koons, verkeert eveneens in goed gezelschap. Van het werk bestaan nog vier versies, elk in een andere kleur. Waar werk in oplage normaliter minder opbrengt, geldt voor Balloon Dog het tegenovergestelde. De reden: de andere versies zijn in handen van 's werelds vooraanstaandste verzamelaars, onder wie de Amerikaanse hedgefondsmanager Steven Cohen en de Franse luxegoederentycoon François Pinault.


Olav Velthuis doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar kunstmarkten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden