NieuwsCoronavirus

Driekwart van overleden coronapatiënten in Nederland kwam nooit op intensive care

Driekwart van de coronapatiënten die overlijden is niet op de intensive care van een ziekenhuis geweest. Dat komt deels doordat verpleeghuisartsen of huisartsen in samenspraak met betreffende patiënt en familie besluiten om de zieke gelet op leeftijd of toestand niet ‘in te sturen’ naar de ic.

In het Leids UMC worden de isolatiekamers voorbereid. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Dat zegt intensivist Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC) en hoofd ic van het Erasmus MC. Van de 58 patiënten die in Nederland zijn overleden aan corona, lagen er 14 op de intensive care, blijkt uit cijfers van de Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE). De rest stierf op de ‘gewone’ ziekenhuisafdeling, thuis of in het verpleeghuis.

‘Als de patiënt heel oud is, een slecht hart heeft en de afgelopen maanden al drie operaties heeft ondergaan, dan kan de arts soms in samenspraak met de familie besluiten dat het niet zinvol is om hem op de intensive care te gaan behandelen’, aldus Gommers.

Het totaal aantal coronapatiënten liep woensdag op tot 2.051. Van hen lagen er 177 op een ic.  Een toename van 27 procent ten opzichte van dinsdag, maar een relatief kleinere stijging dan de dag daarvoor. De ic-capaciteit is nog voldoende. 

‘Verpleeghuizen denken heel goed na voordat ze een patiënt insturen naar het ziekenhuis en de bijbehorende ic’, zegt Bart Berden, bestuursvoorzitter van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) in Tilburg en voorzitter van Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) in Brabant. ‘Een 85-plusser met corona zal misschien nooit meer zelfstandig kunnen functioneren. De vraag is: welke waarde heb je dan aan iemands leven toegevoegd?’ Berden benadrukt dat verpleeghuizen zeer zorgvuldig met deze afweging omgaan.

Beslissingen om patiënten niet naar de intensive care te sturen, verminderen de instroom bij de ziekenhuizen. Niettemin groeit het aantal nieuwe coronapatiënten inmiddels zo sterk dat de druk op de intensive care-afdelingen van een aantal Brabantse ziekenhuizen kritiek aan het worden is, zegt Berden. ‘Inmiddels zijn al bijna twintig patiënten verplaatst naar andere ziekenhuizen in de buurt.’

In dit dossier leest u de laatste ontwikkelingen en alles wat u verder moet weten over het coronavirus.

Volgens hem gaat het om de ziekenhuizen rondom Uden, Tilburg en in mindere mate Breda. Dit zijn precies de ziekenhuizen die in de drie besmettingshaarden van de eerste ‘carnavalsgolf’ van corona liggen. De ic’s liggen daar nog niet volledig vol, zegt hij, maar patiënten worden uit voorzorg overgeplaatst. ‘We hebben afgesproken dat ziekenhuizen niet pas gaan piepen als ze voor 95 procent vol liggen’, aldus Berden. ‘Eerder bij 50 of 60 procent.’

Diederik Gommers van de vereniging van intensivisten roept daarom op om patiënten over te plaatsen naar het noorden en het oosten van het land. ‘Je moet patiënten zo ver mogelijk weg zien te krijgen van Brabant. Op de plekken waar nu nu nog niet veel mensen liggen.’

Transporten naar het noorden vinden nu nog sporadisch plaats. ‘Je moet hier ook niet te vroeg toe besluiten’, zegt Berden. ‘Het heeft grote impact als een patiënt met kinderen en kleinkinderen vanuit Tilburg ineens in Groningen komt te liggen. De komende dagen beslissen we of we dit op grotere schaal zullen doen.’

Het valt intensivist Gommers op dat patiënten met corona lang beademd moeten worden. ‘We zien dat mensen heel hard onderuitgaan. Ik heb één patiënt gezien die ’s avonds ziek werd, ging slapen en de volgende dag al zo slecht was dat hij opgenomen moest worden op de ic. Mensen liggen soms twee weken aan de beademing voordat er een klein beetje verbetering te zien is. Sommigen liggen er nog langer. Dat maakt wel veel indruk.’

De bezoekregelingen in de Brabantse ziekenhuizen zijn inmiddels sterk ingeperkt, zegt Berden. ‘Er mag maximaal één bezoeker per patiënt komen. En dit moet steeds dezelfde persoon zijn. Ook bezoektijden zijn inmiddels gelimiteerd. Alleen bij een overlijden wordt meer toegestaan.’

Bestuursvoorzitter Berden stelt dat het tekort aan mondkapjes, ondanks de Chinese levering van woensdag, nog altijd ‘onverminderd een ongelooflijk groot probleem is’. ‘Dit tekort laat zien wat deze markt in de zorg doet. Wij komen individuen in de markt tegen die nu 35 keer zo veel geld vragen voor mondkapjes.’

‘In Nederland is in het verleden vooral gekozen voor het allergoedkoopste’, zegt hij. ‘Maar daardoor zijn we veel te afhankelijk geworden van de productie in landen ver weg van ons. Als wij nu een afspraak maken om ergens een partij te kopen, dan gebeurt het gewoon – zelfs als de mondkapjes al klaarliggen in het vliegtuig – dat Frankrijk tegen de verkopende partij zegt: wij bieden het dubbele. En dan zijn die mondkapjes tijdens het transport ineens verdwenen.’

‘We komen steeds dichter bij het punt’, zegt bestuursvoorzitter Berden, ‘dat de zorg door het gebrek aan beschermingsmiddelen aan mensen niet meer voldoende geleverd kan worden.’

Geef jong en fit voorrang op de intensive care
Er moet zo snel mogelijk duidelijkheid komen over de verdeling van de intensivecarebedden, stellen Marcel Verweij en Roland Pierik. Jongere coronapatiënten moeten voorgaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden