Driekwart van grootste werkgevers werd vorig jaar kleiner

De doorsneebaan met een middeninkomen staat onder druk. Bij overheden en banken verdwenen vorig jaar duizenden banen, vooral op mbo-niveau, door het sluiten van kantoren. Tegelijk kwamen er aan de onderkant van de arbeidsmarkt - de schoonmaak, supermarkten, McDonald's - wel banen bij, net als op het hoogste niveau, waar bedrijven als ASML honderden hoogwaardige vacatures hebben.

Defensie is nog steeds de grootste werkgever Beeld ANP

Dat blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van de Volkskrant naar de honderd grootste werkgevers van Nederland. Vooral door de krimp bij de banken en overheden, maar ook bij het bedrijfsleven, zakte het totale aantal arbeidsplaatsen vorig jaar met ruim 12 duizend (1,26 procent) naar 945 duizend. Defensie blijft de grootste werkgever van Nederland, net voor de politie, zij het met bijna 5 duizend banen minder dan een jaar eerder. De Rabobank, KLM en de Belastingdienst completeren de top-5, voor Ahold, PostNL en ING.

De werkloosheid in Nederland is voor het eerst in ruim vijftien jaar gestegen tot boven de 500 duizend. Het beeld uit het onderzoek van de Volkskrant is niet positief. De grootste werkgevers zijn vooral overheden, banken, supermarkten, bouwbedrijven en facilitair dienstverleners, niet hoogwaardige bedrijven als ASML. Van de twintig grootste werkgevers werd driekwart vorig jaar kleiner, en alleen de zorg groeide als sector.

Bij de overheden verdwenen duizenden banen bij ministeries en de grote gemeenten. Ook de Belastingdienst en het UWV krimpen, waardoor de lang aangekondigde vermindering van het aantal ambtenaren zich nu ook echt lijkt te voltrekken. Ook een andere grote werkgever waar vele tienduizenden mbo'ers en hbo'ers emplooi vinden, de financiële sector, krimpt. Onder meer bij ING (ruim 1.400 volledige banen minder) en ABN Amro (bijna 1.000) verdween veel werk.

Aan de onderkant was er wel groei. Het supermarktconcern Ahold, hamburgerketen McDonald's en de Compass Group (catering) kregen meer werknemers. Datzelfde geldt voor ASML, inmiddels goed voor ruim 6.000 banen. De chipmachinefabrikant uit Veldhoven zoekt nog eens 1.200 ingenieurs, vooral technici met een wetenschappelijke of hbo-achtergrond. Ook luchtvaartbedrijf Fokker Technologies groeide, tot ruim vierduizend banen.

'Een opmerkelijke ontwikkeling die we nu steeds duidelijker zien ontstaan', noemt hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen de druk op de normale baan met een gewoon inkomen, ten faveure van de boven- en onderkant.

De groeiende tweedeling op de arbeidsmarkt past in een Amerikaanse en Europese trend. Volgens internationaal onderzoek van de Utrecht School of Economics en de KU Leuven liep het aandeel Nederlandse werknemers met een gemiddeld betaalde baan tussen 1998 en 2010 met 4,5 procent terug. Dit ten faveure van de laag- en hoogbetaalde banen. Tot de laagbetaalde banen worden obers, vuilnismannen en tramconducteurs gerekend, tot het middensegment bankbedienden, lassers en reisconsulenten en tot de hoogbetaalde banen managers, medici en ingenieurs. Volgens de onderzoekers versterkt de recessie het effect. Door een slinkende middenklasse wordt het moeilijker hogerop te komen.

Lees meer over het onderzoek in de Volkskrant van dit weekeinde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.