Driehonderd bommen binnen een uur

Woensdag ontploften in Bangladesh op meer dan driehonderd plaatsen bommen. De daders zijn moslim-extremisten, die islamitische wetten willen invoeren...

Als journalisten in Bangladesh zich hardop afvroegen of die aanslagen op bioscopen, partijkantoren en oppositiepolitici misschien het werk waren van moslim-extremisten, kregen ze van de autoriteiten gewoonlijk te horen dat hun fantasie met hen op de loop was gegaan. Er waren immers geen islamitische militanten actief in Bangladesh.

Maar een halfjaar geleden slikte de regering het standaardantwoord in. Ze verbood twee islamitische organisaties wegens betrokkenheid bij bomaanslagen op hulporganisaties. En nu maakt de Bengalese politie driftig jacht op degenen die woensdag binnen één uur door het hele land meer dan driehonderd lichte bommen lieten ontploffen in winkelstraten, bij rechtbanken en regeringsgebouwen. Er zijn inmiddels bijna honderd mensen aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij deze aanslagen.

Bangladesh is wel wat gewend; het heeft een lange geschiedenis van politiek geweld en er werden de afgelopen jaren ettelijke bomaanslagen gepleegd. Maar zoveel bommen in zo’n kort tijdsbestek op zoveel verschillende plekken, zaaiden aanzienlijke angst in het land, ook al waren de explosieven eenvoudige producten van huisvlijt. Er vielen twee doden, zeker honderd mensen raakten gewond.

Meer dan van het aantal slachtoffers schrokken de Bengalezen van de boodschap die met de aanslagen werd afgegeven: ‘Het is tijd om de islamitische wet in te voeren in Bangladesh’, stond op pamfletten die bij sommige doelwitten werden gevonden, samen met de oproep aan Bush en Blair om zich terug te trekken uit Irak. De brieven waren ondertekend door de Jamatul Mujahedin Bangladesh, een van de twee organisaties die eerder dit jaar werden verboden.

De oppositie waarschuwt al geruime tijd voor het gevaar van moslim-extremisten, die volgens haar bescherming genieten van hooggeplaatste sympathisanten. Ze wijst daarbij naar twee kleine islamitische partijen die deel uitmaken van de regerende coalitie. Volgens de oppositionele Awami Liga heeft de regering zelf de hand in sommige aanslagen, die bedoeld zouden zijn om de oppositie dwars te zitten. ‘Onzin’, reageerde minister Morshed Khan (Buitenlandse Zaken) op deze beschuldiging. ‘Welke regering wil zichzelf destabiliseren dergelijke incidenten?’

De aanhang van militante moslimgroepen is beperkt. Meer dan 90 procent van de Bengalezen is moslim, maar de Bengalese wetgeving is overwegend seculier en de overgrote meerderheid van de Bengalezen moet niets hebben van islamitische revolutie of jihad. Toch neemt de invloed van religie op de politiek toe; islamitische politieke partijen kunnen de laatste jaren rekenen op toenemende steun. Dat bleek bij de verkiezingen van 2001, waarbij de Jamaat-e-Islami en Islami Oikya Jote twintig van de 330 parlementszetels veroverden en waarna ze toetraden tot de regeringscoalitie. Hun opkomst houdt deels verband met teleurstelling in de twee partijen die de Bengalese politiek domineren sinds 1991 toen voor het eerst democratische verkiezingen in het land werden gehouden: de Awami Liga en de Nationalistische Partij van Bangladesh. Deze partijen zijn er niet in zijn geslaagd de levensstandaard van de miljoenen arme Bengalezen te verbeteren.

Het aantal madrassa’s, islamitische scholen, is de afgelopen jaren fors gegroeid. Ze bieden onderdak aan leerlingen die door armoede worden afgehouden van het reguliere staatsonderwijs. Het onderwijs is gratis, leerlingen krijgen er eten en onderdak. Critici wijzen op het gevaar dat de scholieren rijp worden gemaakt voor aansluiting bij extremistische groepen.

Islamitische politici, zoals Mufti Fazlul Huq Amini, ontkennen dat de madrassa’s broeinesten zijn voor extremisme: ‘Het is niet het juiste moment voor de jihad en we hebben die ook niet nodig. Wij hebben altijd gezegd dat we langs democratische weg vooruit kunnen komen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden