Analyse

Drie scenario's voor Griekenland

De Griekse taal heeft het Nederlands verrijkt met prachtige woorden als drama, marathon, chaos, apocalyps, probleem en utopie. Helaas voor de Grieken bestaat 'pokeren' al, anders was dat deze week zonder meer aan het rijtje toegevoegd. Vanmiddag bespreken de ministers van Financiën de 'allerlaatste' voorstellen van Athene om een akkoord te bereiken met zijn geldschieters, 's avonds vellen de regeringsleiders hun oordeel.

Een demonstratie zondagavond bij het parlementsgebouw in Athene. Duizenden Grieken protesteerden tegen nieuwe bezuinigingen. Ze riepen premier Tsipras op de druk van de geldschieters te weerstaan. Beeld Nicola Zolin

1: Akkoord

Niet waarschijnlijk, maar de Griekse premier Tsipras en zijn minister van Financiën Varoufakis verrassen hun Brusselse gesprekpartners eindelijk eens in positieve zin: ze tekenen vanavond bij de stippeltjes onder het eindbod van de geldschieters. De telefonades afgelopen weekend met Merkel, Hollande en Europees Commissievoorzitter Juncker hebben Tsipras doen inzien dat verder verzet zinloos is. Dat het mes onvermijdelijk in de btw, het pensioenstelsel en andere uitgaven zal gaan, dat het overheidsapparaat én de economie grondig gemoderniseerd moeten worden.

De premier neemt in ruil daarvoor de nodige miljarden euro's mee terug naar Athene, genoeg om de Europese Centrale Bank (ECB) en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) de komende maanden af te betalen. Minstens zo belangrijk: Tsipras krijgt de verzekering dat de ECB de geldkraan naar de Griekse banken openhoudt. Thuis wacht Tsipras een andere strijd op leven en dood: die met zijn Syrizapartij en zijn kiezers die hem dit 'verraad' nooit zullen vergeven.

2: Exit

De concessies die Tsipras en Varoufakis vandaag meebrengen, zijn louter cosmetisch. In een ronkende verklaring van Castroiaanse duur - hij heeft er een patent op - zal 'Fidelfakis' voor de laatste keer uitleggen dat hij gelijk heeft en dat zijn achttien collega's op een dwaalspoor zitten. Volgens Varoufakis is de eurogroep onder leiding van Dijsselbloem sowieso totaal ongeschikt om wezenlijke besluiten te nemen. Op zijn beurt houdt Tsipras enkele uren later de premiers voor dat de Griekse democratie niet zal buigen voor chantage en Griekse trots niet te koop is.

In dit - evenmin erg waarschijnlijke - scenario, rest EU-president Tusk vervolgens weinig anders dan te constateren dat er geen vergelijk mogelijk is, dat de nog voor Griekenland beschikbare 7,2 miljard euro in het Europees noodfonds blijft en de ECB het financieel infuus kan afkoppelen. Tsipras en Varoufakis wacht naast een heldenontvangst bij terugkeer de taak het faillissement van de staat, het vertrek uit de eurozone en mogelijk de EU voor te bereiden. Euthanasie is overigens ook een Grieks woord.

3: Verlenging

De concessies die Tsipras zondag als het ultieme bod omschreef, zijn voldoende om verder te praten maar te weinig voor vreugde. Wat volgt is een nieuw partijtje armpje drukken op hoog politiek niveau, resulterend in steeds complexere varianten en grijzere cijferreeksen. In dit vermoedelijk waarschijnlijkste scenario, is de speciale Eurotop vanavond niet het eindstation. Tusk zinspeelde daar afgelopen vrijdag al op toen hij zei dat de vergadering met de regeringsleiders niet 'de laatste stap' zal zijn en dat niemand de illusie moet hebben dat de leiders het verhoopte witte konijn uit de hoge hoed toveren.

Op basis van de gebleken toenadering is het vervolgens aan de onderhandelaars om in een race tegen de klok - het huidige hulpprogramma voor Griekenland eindigt op 30 juni - alsnog een akkoord te bereiken. Dat zal niet het alomvattende plan zijn dat de geldschieters eerder eisten, maar een beperkt voorstel. Net goed genoeg om hen te vermurwen de 7,2 miljard aan Athene over te maken, alsook de bijna 11 miljard die gereserveerd was voor de Griekse banken en het programma met zes tot negen maanden te verlengen.

De volgende apotheose (ook Grieks) is donderdag en vrijdag als de EU-leiders wederom in Brussel zijn voor hun traditionele zomertop, het ideale moment om zo'n halve oplossing goed te keuren. Na de zomer kan dan - met iets meer rust - verder worden onderhandeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden