Drie scenario's: Republikeinen blokkeren Trumpcare, wat nu?

Doordat maandagavond nog twee Republikeinse senatoren zich tegen 'Trumpcare' keerden, is er geen meerderheid meer te vinden voor het Republikeinse wetsvoorstel dat de zorgverzekering van 22 miljoen Amerikanen zou wegnemen. Eerder keerden zich twee andere Republikeinen tegen het voorstel.

Een demonstrant op Capitol Hill tijdens een eerdere poging om de gezondheidszorg te hervormen. Beeld afp
Een demonstrant op Capitol Hill tijdens een eerdere poging om de gezondheidszorg te hervormen.Beeld afp

Wat gebeurt er nu met Trumps verkiezingsbelofte om Obamacare af te schaffen en te vervangen? Grofweg zijn er drie mogelijkheden: de Republikeinen schaffen Obamacare alsnog af zonder er iets voor in de plaats te stellen, de Republikeinen laten Obamacare imploderen, of de Republikeinen gaan samen met de Democraten sleutelen aan Obamacare.

Afschaffing Obamacare, zonder alternatief

Direct nadat de bodem onder het Trumpcare-voorstel in de Senaat was weggevallen, zei zowel president Donald Trump als Mitch McConnell, de Republikeinse leider in de Senaat, dat het nu tijd was voor de simpele oplossing: gewoon een streep door Obamacare. Wat ervoor in de plaats komt, is van later zorg: de volksvertegenwoordigers zullen twee jaar de tijd nemen om iets nieuws te bedenken.

Dit voorstel is in 2015 al door het Huis van Afgevaardigden en de Senaat aangenomen, die ook toen al door de Republikeinen werden gedomineerd. President Obama torpedeerde het voorstel met een veto. McConnell zou dit nu opnieuw ter stemming kunnen brengen.

Vice-president Mike Pence hamerde er dinsdagochtend nog hard op, tijdens een speech voor winkeliers in Washington. 'Geen actie is geen optie! Het Congres moet zijn werk doen!'

Maar op datzelfde moment leek het plan al dood te vallen in de wandelgangen van de Senaat. Daar zeiden drie senatoren, Susan Collins, Shelley Moore Capito en Lisa Murkowski, dat zij tegen een verwerping van Obamacare zonder alternatief zijn. Deze vrouwen vertegenwoordigen staten (Maine, West-Virginia en Alaska) waar Obamacare veel inwoners helpt, en zijn er niet gerust op dat er binnen twee jaar een oplossing wordt gevonden. 'Dat zouden twee jaar van grote zorgen worden', zei Collins. 'De verzekeringsmarkten zouden een chaos worden.' En Capito: 'Ik ben niet naar Washington gekomen om mensen pijn te doen.'

Een verwerping van Obamacare zou direct betekenen dat Amerikanen niet meer verplicht zijn zich te verzekeren. Dus zouden veel gezonde mensen hun verzekering opzeggen, waardoor het voor de blijvers duurder (en soms te duur) zou worden. Dat gecombineerde effect zou volgens de Rekenkamer van het Congres leiden tot 18 miljoen minder verzekerden en 25 procent hogere premies in het eerste jaar. Zo'n simpele 'repeal' zou, net als het nu weggestemde voorstel, daarom ook veel (armere, oudere, ziekere) Republikeinse kiezers pijn doen.

null Beeld afp
Beeld afp

Obamacare laten imploderen

Trump overtroefde daarom zichzelf al snel. Nog geen tien uur na zijn tweet over zijn wens om Obamacare dan maar gewoon af te schaffen, kwam er een nieuwe tweet waarin hij voorstelde om Obamacare dan maar gewoon te laten 'mislukken', zoals hij 'altijd al had gezegd'. Trump heeft deze nul-optie inderdaad al vaker verkondigd: zijn idee is dat deze Verelendungs-tactiek de Democraten zal dwingen tot een alternatief.

Obamacare stort in als verzekeraars zich terugtrekken, want dan hebben de Amerikanen die zich verplicht moeten verzekeren steeds minder keuze en uiteindelijk helemaal niets meer om te kiezen. Dit is al op kleine schaal aan de hand: in 46 Amerikaanse districten heeft zich nog geen verzekeraar gemeld voor 2018. In 967 andere districten nog wel. Trump zou de implosie kunnen bevorderen door geen subsidies meer te verstrekken aan verzekeraars in districten met relatief veel zieke inwoners, omdat dan nog meer verzekeraars het voor gezien zullen houden.

In feite is dit de route die de Republikeinen altijd hebben gekozen: in de zeven jaar Obamacare hebben ze nooit willen praten over verbeteringen. De vraag is echter of de Republikeinen met deze passieve tactiek kunnen wegkomen nu ze de macht hebben in Washington. Kunnen ze de schuld blijven geven aan Obama en de Democraten, als ze jarenlang beloofd hebben er iets aan te doen en dat nalaten terwijl ze regeren? Ook is de vraag wat Trump met deze tactiek precies opschiet: uiteindelijk zal hij toch met een oplossing moeten komen.

Samenwerking met de Democraten

Het intrinsieke probleem van de tot nu toe mislukte pogingen om een nieuwe Republikeinse zorgwet te bedenken is dat de Republikeinen een gespleten partij vormen, hetgeen is verergerd door de overwinning van Trump. Aan de ene kant heb je klassieke conservatieven die zo min mogelijk overheidsbemoeienis willen; aan de andere kant heb je gematigden, die beseffen dat een groot deel van hun achterban die overheidsbemoeienis nodig heeft om te overleven.

Die spagaat konden de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden (in twee instanties) nog net maken, maar in de Senaat niet meer. Aan beide kanten waren dissidenten te vinden, waardoor een meerderheid onhaalbaar bleek. Nu moeten de Republikeinen dus gaan kiezen voor hun conservatieve of gematigde been. Als de conservatieve opties (verwerping Obamacare, of implosie) niet haalbaar zijn, blijft er maar één optie over: het linkerbeen.

Democratisch leider Chuck Schumer heeft al een handreiking gedaan. 'De deur naar samenwerking is open', zei hij dinsdag. Ook de Republikeinse senator Susan Collins liet weten dat dit volgens haar de manier is om verder te gaan. Ze had het over hoorzittingen, informatie inwinnen, problemen identificeren en dan samen oplossingen verzinnen. Dat alleen al zou nieuw zijn. Of het resultaat aan het einde van de rit nog Obamacare mag heten, is dan wel de vraag.

Lees hier alles over Trump- en Obamacare

De 'vergeten' Amerikanen betalen de prijs
De nieuwe zorgwet was vooral in het voordeel geweest van rijke Amerikanen, schreef buitenlandredacteur Bert Lanting eerder in het commentaar van de Volkskrant.

Amerikanen hadden weer mogen kiezen
Het door de Republikeinen gehate 'Obamacare' wordt vervangen door 'Trumpcare'. Althans, dat was het plan. Wat zouden de grootste veranderingen zijn geweest?

Trumpfilter
Nieuws over Donald Trump: soms vermakelijk, soms verontrustend en soms gewoon heel raar. We kunnen ons voorstellen dat al dat nieuws nogal overdadig overkomt. Daarom verdelen we het in verschillende categorieën. Wat is echt belangrijk, wat is eigenlijk gewoon business as usual en wat is vooral afleiding?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden