Drie redenen waarom Wouter Bos wel/niet geschikt is als informateur

De PvdA schuift oud-partijleider Wouter Bos naar voren als informateur bij de aanstaande onderhandelingen. Wat zijn de voor- en nadelen van Bos als onderhandelaar?

Wouter Bos en Jan Peter Balkenende in 2003. Beeld ANP

Pro's

Goede relatie met Samsom

Bos en Samsom hebben een goede verhouding. Samsom stond vroeger bekend als lid van de 'Bos-boys', waarmee 'het groepje pientere Kamerleden [werd] bedoeld dat sinds 2002 in het kielzog van Bos werkte aan een nieuwe, realistischer middenkoers, weg van de linkse dogma's uit het verleden'. In de onderhandelingen van 2006/2007 tussen Bos en Balkenende over het kabinet Balkenende IV speelde Samsom een rol op de achtergrond. En ook de afgelopen maanden hadden Bos en Samsom nog veel contact. Bos bleek een nuttige raadgever voor de jonge PvdA-leider.

Gerespecteerd door de VVD
Bos wordt beschouwd als een goede minister van Financiën in het kabinet Balkenende IV, ook door VVD'ers. In zijn tijd stond Bos bovendien bekend als een 'rechtse PvdA'er'. Hij diende in het kabinet Kok-II als staatsecretaris onder VVD-minister Gerrit Zalm. Toen Bos vanaf 2007 zelf minister was, benoemde hij Zalm als topman van ABN Amro.

Bos wil een breed dadenkabinet tegen de crisis
In een column voor de Volkskrant schreef Bos dat een breed middenkabinet noodzakelijk is omdat we nog steeds last hebben van een bankencrisis, een economische crisis en een politieke crisis. 'We hebben met elkaar misschien een tiende gevoeld van wat de geplande bezuinigingen met zich mee gaan brengen. En nu al groeien de onvrede en het wantrouwen. Dan past verstandige politici inderdaad maar één ding: alle redelijke krachten moeten elkaar opzoeken. Het volgende kabinet kan niet breed genoeg zijn.'

Contra's

Geen goede ervaring met onderhandelen
Na de verkiezingen van 2003 onderhandelden Bos (42 zetels) en CDA-leider Balkenende (44 zetels) over een coalitie. De chemie tussen
Bos en Balkenende was altijd ronduit slecht. De Volkskrant schreef in een terugblik: 'Toen wist iedereen op dag-1 van de onderhandelingen al dat de PvdA-vegetariër Wouter Bos gado gado at en carnivoor Jan Peter Balkenende (CDA) een tournedos. Er werd openlijk in de kranten en op televisie gesteggeld over de oorlog in Irak en over de mate van bezuinigingen. Na tien weken geruzie, klapte de boel.'

Zat zelf in een stroef kabinet
Hoewel hij eerder had gezegd niet onder Jan Peter Balkenende in een
kabinet te willen plaatsnemen, werd Bos op 22 februari 2007 toch beëdigd als minister van Financiën en vicepremier in het kabinet-Balkenende IV. Het kabinet staat niet bekend als een van de meest daadkrachtige, mede door de stroperige verhouding tussen de PvdA en het CDA. Wel wordt Bos geroemd om zijn aanpak van de kredietcrisis. Zo nam Bos de leiding in de overname door de staat van ABN Amro. In 2010 viel het kabinet voortijdig, door een principieel verschil tussen PvdA en CDA over verlenging van de missie in Uruzgan.

Bos is een hardliner
Noch Kamp noch Bos staan bekend om hun wendbaarheid en hun flexibiliteit. De twee zouden beiden hardliners zijn. Bos vertrouwt vaak op zijn intellect om uit onmogelijke situaties te komen, maar schaakt dan op zoveel borden tegelijk dat zijn medeonderhandelaars niet meer bijblijven. In de formatie van 2003 met Balkenende ging het mede mis omdat de 'harde' onderhandelingscultuur van de PvdA totaal niet matchte met de 'zachte' strategie van het CDA. Even lekker dineren en tijdens een goed glas wijn de zaken bespreken, zoals de CDA'ers gewend waren, werd door Bos niet goed opgepakt. Terwijl dat heel belangrijk kan zijn in onderhandelingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden