Drie oud-medewerkers Trump-campagne aangeklaagd: adviseur bekent dat hij loog over contact met Russen

Adviseur bekent valse verklaring in Ruslandonderzoek

Kremlin-gelieerde Russen hebben in april 2016 'duizenden' e-mails met 'vuiligheid' van Hillary Clinton aangeboden aan het campagneteam van presidentskandidaat Donald Trump. Het is onduidelijk wat er met dat aanbod is gebeurd, maar een lid van het campagneteam is gearresteerd omdat hij erover heeft gelogen.

Paul Manafort verlaat zijn huis in Alexandria, Virginia. Beeld reuters

Dat blijkt uit de aanklacht die maandag door de FBI naar buiten is gebracht tegen George Papadopoulos, een jonge voormalige buitenlandadviseur van de Trump-campagne. Het is voor het eerst dat een concrete link zichtbaar wordt tussen de entourage van Trump, het Kremlin en de gehackte e-mails van Clinton. Papadopoulos heeft bekend.

Het is het eerste publieke succes van speciale aanklager Robert Mueller, sinds hij in mei met zijn onderzoek naar eventuele samenwerking tussen Trump en de Russen begon.

Daarnaast werden maandag nog twee leden van het campagneteam in hechtenis genomen. Paul Manafort, voormalig campagnevoorzitter van Trump, en zijn assistent Richard Gates worden ervan beschuldigd agenten te zijn van Oekraïne, ten tijde van de Rusland-gezinde president Janoekovitsj. Zij zouden 18 miljoen dollar hebben witgewassen die ze met die activiteiten hebben verdiend.

In een eerste reactie twitterde president Trump: 'Sorry, maar dit was jaren geleden, voordat Paul Manafort deel uitmaakte van de Trump-campagne. Waarom zijn Crooked Hillary & de Dems niet de focus?' (Dat het een oude kwestie zou zijn klopt niet; volgens de aanklacht liepen de verdachte activiteiten door tot 2016).

Paul Manafort voorafgaand aan een speech van Trump, destijds kandidaat voor de Republikeinse primaries. Beeld afp

Over de arrestatie en bekentenis van Papadopoulos zei Witte Huis-woordvoerder Sarah Huckabee Sanders dat dat 'niets te maken heeft met de president of met de presidentscampagne'. Toen een journalist erop wees dat de aanklacht juist specifiek om de campagne gaat, zei Sanders dat Papadopoulos niet de waarheid vertelt.

Zo heeft Mueller na vijf maanden speurwerk zijn eerste feiten op tafel gelegd. Het onderzoek naar Trump en de Russen gaat hiermee een nieuwe fase in, waarin niet anonieme bronnen en lekken de zoektocht naar de waarheid richting geven, maar formele bekentenissen van verdachten en verklaringen van opsporingsdiensten.

Witte Huis-woordvoerder Sarah Huckabee Sanders vandaag tijdens de persconferentie. Beeld epa

Nieuwe inzichten

Met name de aanklacht tegen Papadopoulos biedt nieuwe inzichten in de opbloeiende relatie tussen de Trump-campagne en het Kremlin, in het voorjaar van 2016. Tegelijkertijd is nog volstrekt onduidelijk waar die relatie toe heeft geleid. Ja, de Russen zochten toenadering, en ja, ze hadden dus de gehackte e-mails van Clinton in de aanbieding. Maar pogingen van Papadopoulos om een afspraakje te regelen tussen Trump en Poetin, of hun vertegenwoordigers, lopen volgens deze aanklacht op niets uit. Als de Trump-campagne inderdaad heeft toegehapt, dan is dat uiteindelijk via andere lijnen gelopen.

George Papadopoulos, een in Londen woonachtige eind-twintiger met politieke ambities die een paar maanden voor kandidaat Ben Carson werkte, wordt begin maart 2016 door de Trump-campagne aangenomen als buitenlandadviseur. Hij krijgt rond 6 maart te horen dat de verbetering van de betrekkingen met Rusland het belangrijkste speerpunt is.

Een week later zit hij in Italië en ontmoet daar (toevallig?) een hoogleraar, ook uit Londen, die enthousiast wordt als hij hoort dat Papadopoulos zegt voor Trump te werken. Papadopoulos wordt enthousiast als hij hoort dat de professor connecties met het Kremlin heeft: dit is een mogelijkheid een goede beurt te maken.

Ze maken een afspraak in Londen, waar de professor ook een Russin mee naartoe neemt die zegt een nichtje van Vladimir Poetin te zijn. Papadopoulos mailt trots naar het Trump-hoofdkwartier in New York dat hij 'goede vrienden' heeft gemaakt die een ontmoeting kunnen arrangeren tussen Trump en het Kremlin. 'Goed werk', krijgt hij te horen van een hoge campagnemedewerker. Een maand later legt Papadopoulos ook contact met het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

De relatie groeit. Op 26 april krijgt hij van de professor te horen dat de Russen 'dirt' hebben over Democratisch presidentskandidaat Clinton, in de vorm van 'duizenden e-mails'. Een dag later mailt Papadopoulos aan het hoofdkwartier dat hij 'interessante berichten' heeft van de Russen.

In de aanklacht staat echter niet of hij het specifieke aanbod van de Russen over Clinton ook heeft doorgemaild. In de maanden daarna doet hij nog pogingen de samenkomst te arrangeren, maar dat hem lukt uiteindelijk niet. 'Rusland wil al een tijdje erg graag Mr. Trump ontmoeten en willen van mij horen hoe het ervoor staat', schrijft hij op 4 mei aan een hoge campagnemedewerker, waarschijnlijk Paul Manafort. Maar die houdt de boot af.

Guccifer 2.0

In een voetnoot in de aanklacht staat wel dat (waarschijnlijk) Manafort dat mailtje doorstuurt naar een collega in het team. 'Hier moeten we het over hebben. We hebben iemand nodig die [de Russen] communiceert dat DT niet zulke trips maakt. Het moet iemand lager in de campagne zijn om te voorkomen dat we een signaal afgeven.'

Wat er daarna is gebeurd is onduidelijk. Voorlopig is alleen een tijdlijn op te tekenen van gebeurtenissen die al dan niet oorzakelijk verband houden.

De phishing-aanval op John Podesta, campagneleider van Clinton, vindt plaats op 19 maart 2016. Met één klik komt zijn hele gmail-correspondentie bij Russische hackers terecht. Op 26 april krijgt Papadopoulos het aanbod van zijn nieuwe vriend, de professor, over de mails van Clinton. Op 9 juni ontvangen Paul Manafort, Donald Trump jr. en Trumps schoonzoon Jared Kushner een Russische delegatie die 'gevoelige informatie' over Clinton belooft, 'onderdeel van de steun van de Russische regering voor Trump'. 'I love it', reageert Trump jr. Op 15 juni begint Guccifer 2.0, later geïdentificeerd als website van de Russische geheime dienst, met de publicatie van de eerste e-mails.

Op 22 juli, drie dagen voor de Democratische conventie, publiceert Wikileaks tienduizenden e-mails van Podesta en andere Democraten. De mails zaaien grote verdeeldheid in het Democratische kamp. In juli en september heeft Jeff Sessions, ook lid van het buitenlandteam van Trump, ontmoetingen met de Russische ambassadeur Sergei Kisljak.

De puzzel is nog lang niet compleet, maar er zijn veel nieuwe losse stukjes bij gekomen. In de aanklacht tegen Papadopoulos worden een 'High Ranking Capaign Official', een 'Campaign Supervisor', een 'Senior Policy Advisor', en 'another Campaign Official' genoemd. Zij zullen de komende maanden allemaal een gezicht krijgen. Volgens de tenlastelegging werd Papadopoulos al op 27 juli gearresteerd. Daarna zou hij volgens geruchten weer wekenlang 'actief' hebben rondgelopen, met een microfoontje. Mueller maakt er werk van.

John Podesta tijdens de Democratische conventie in juli 2016. Beeld epa

Lees ook deze stukken over het Ruslandonderzoek

Spanning loopt op rond Trump-entourage
Mueller onderzoekt of er banden waren tussen de Trump-campagne en de Russen. Tegelijkertijd wordt er grote druk op Mueller uitgeoefend om op te stappen, omdat hij partijdig zou zijn.

De dubieuze klanten van Manafort
Manafort staat voor 11 miljoen euro in de boeken van de verdreven Oekraïense president Janoekovitsj. Bij Republikeinse kopstukken is hij eveneens geliefd. Lees hier het profiel van Paul Manafort.

Clinton financierde Steele-dossier

Deze week bleek dat de Clinton-campagne en de Democraten het rapport met beschuldigingen over de band tussen Donald Trump en Rusland hebben betaald.

Manafort afgeluisterd
De voormalige campagneleider van president Donald Trump, Paul Manafort, is zowel vóór als na de presidentsverkiezingen afgeluisterd door de FBI.

Contact met de Russen?
Eerst was er niks van waar, nu is het wel gebeurd, maar is het niet erg. Het flexibel omgaan met de waarheid begint Trump c.s. medio juli jl. op te breken. (+)

Ontslag Comey
De grootste fout uit de moderne politieke geschiedenis. Zo noemt Steve Bannon, ex-politieke strateeg in het Witte Huis, de beslissing van president Donald Trump om FBI-chef James Comey te ontslaan.

De FBI slaat terug
Donald Trump heeft de oorlog verklaard aan de FBI. En dat zal hij weten ook. De organisatie slaat altijd meteen terug. Lees dit verhaal van onze correspondent uit mei dit jaar terug. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.