Drie nareizigers per asielzoeker met status? Onzin, de IND goochelt met cijfers

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: iedere asielzoeker met verblijfsvergunning trekt gemiddeld drie familieleden aan.

Een Congolees gezin op hun kamer in een asielzoekerscentrum. Foto anp

Van wie komt die claim?

Hebben we net de grootste instroom aan asielzoekers uit Syrië achter de rug, dient alweer de volgende vluchtelingencontroverse zich aan: nareizende familieleden. Dat worden er namelijk steeds meer, blijkt uit nieuwe cijfers die de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) vorige week presenteerde. En niet zo'n beetje ook: voor elke asielzoeker met een verblijfsstatus volgen er gemiddeld liefst drie nareizende gezinsleden, aldus IND-directeur Rob van Lint.

'Toen wij dat getal hoorden, stonden we hier wel even met onze oren te klapperen', zegt Martijn van der Linden, woordvoerder van VluchtelingenWerk, een organisatie die de belangen van migranten en asielzoekers behartigt. Geen wonder: het hoge nareizigercijfer, dat hij in de Volkskrant tegenkwam en later ook bij Elsevier en Geenstijl, is een regelrechte breuk met het patroon tot nu toe. Zo voorspelde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) nog in december 2016 weliswaar een kleine stijging aan Syrische nareizende familieleden, maar sprak het tegelijkertijd de verwachting uit dat het gemiddelde nareiscijfer dit jaar nog op 0,5 per verblijfsvergunning zal uitkomen. Hoe IND-directeur Van Lint dus bij een getal uitkomt dat zes keer hoger ligt, roept dus nogal wat vragen op.

Klopt het?

Klopt het? Wanneer we met IND bellen, horen we direct dat Van Lint zijn uitspraak niet zo stellig bedoelde. Hij hield enkele slagen om de arm toen hij de drie nareizigers per statushouder noemde. De dienstdoende Volkskrantverslaggever herinnert zich dat anders. Van Lint wees er hooguit op dat het getal een gemiddelde was en van land tot land kon verschillen, en dat hij met name veel nareizigers uit de Hoorn van Afrika verwacht. Hoe dan ook: IND zegt toe de getallen op te helderen.

Ruim een dag later ploft de beloofde berekening van IND op de digitale deurmat. Daaruit blijkt dat directeur Van Lint de slag om de arm anders zou hebben bedoeld: kijk je alléén naar de subgroep migranten met een vergunning van wie daadwerkelijk gezinsleden volgen, dan kom je op zo'n 2,7 nareizigers per aanvraag.

Maar die subgroep met familie is klein: het merendeel van de toegelaten asielmigranten laat geen familie overkomen. Kijken we dus naar het totaalplaatje - waar de claim om draait - dan blijft er weinig van over: per toegelaten statushouder volgden er in 2016 níét 3, maar slechts 1,6 nareisaanvragen. En die worden niet eens allemaal ingewilligd.

En bij dat getal hoort een extra bijsluiter, erkent IND zelf. De nareiscijfers lopen namelijk grofweg een jaar uit de maat, simpelweg omdat het tijd kost voordat de resterende gezinsleden hier op de stoep staan. Die vertraging maakt dat de nareizigers vrijwel nooit bij de groep asielzoekers van datzelfde jaar horen, wat de cijfers vertekent. De enige oplossing: over meerdere jaren uitzoeken welke nareizigers bij welke asielaanvragen horen, met een zogeheten cohortanalyse.

En juist dáár wringt de schoen. IND heeft alle cijfers in huis voor zo'n meerjarenanalyse, maar heeft die nergens gepubliceerd. Publiekelijk beschikbaar zijn alleen getallen waarmee je grove schattingen kunt maken: asieltoekenningspercentages gemengd met aantallen aanvraagformulieren. Wanneer VluchtelingenWerk daarmee de gemiddelde nareisverhouding over meerdere jaren probeert te benaderen, komt het cijfer eerder in de buurt van 1,2 nareizigers per verblijfsvergunning; ook een stuk lager dan 3. 'Maar de schade is al gedaan', zegt woordvoerder Van der Linden. 'Het beeld van veel nareizigers is wat blijft hangen.'

Eindoordeel?

Het ging bij de presentatie van asielcijfers even flink mis bij IND. Gemiddeld genomen reizen er níét 3, maar ongeveer 0,5 tot 1,2 familieleden na per statushouder.

Volkskrant.nl/kloptditwel

Lees meer in de rubriek Klopt dit wel?

Leidt slecht slapen tot rotgedrag op het werk?
Van de baas stelen, collega's treiteren, te laat op het werk komen - allemaal kan het worden veroorzaakt door slaaptekort, aldus de Rotterdamse hoogleraar Marius van Dijke op NPO Radio 2 onlangs. Maar is dat echt zo?

Steken papegaaien elkaar aan met hun lach?
Ze zijn al uniek door hun praatgedrag, maar nu blijken papegaaien ook nog eens de lolbroeken van het vogelrijk. Op basis van Oostenrijks onderzoek steken ze elkaar aan met hun lach. Zou het?

Helpt het eten van groente tegen stress?
Begin maart werd bericht dat je van extra veel groente en fruit eten langer leeft. Dat bleek tegen te vallen, maar nu zou je dagelijkse portie groenvoer ook nog eens stressverlagend werken. Klopt dat?

Verbetert een goed seksleven je werkprestaties?
Seks is goed voor de werkprestaties, zeggen arbeidspsychologen van Oregon State University in een nieuwe studie. 'Vanavond al beginnen' met meer seks, zoals Esquire schrijft, of zit het anders met deze verse managementwijsheid?

Meer over