zes vragen over identificatie creditcardhouders ICS

Drie miljoen creditcardhouders moeten zich opnieuw identificeren

Drie miljoen creditcardhouders van ICS, dochter van ABN Amro, moeten zich opnieuw identificeren. De maatregel past in een breder offensief van banken om hun klanten beter in kaart te brengen, nadat ING vorig jaar een miljoenenboete heeft moeten betalen en het OM onlangs een onderzoek naar ABN Amro is begonnen. Zes vragen over een nogal uitzonderlijke actie.

Wat is er aan de hand?

International Card Services (ICS), uitgever van creditcards aan drie miljoen Nederlanders, vraagt al zijn klanten om zich opnieuw te identificeren. Vooralsnog moet dit in persoon, al zijn er plannen voor een onlineprocedure. De ongebruikelijke stap is onderdeel van een breder pakket maatregelen door banken om witwassen en financiering van terrorisme te voorkomen.

ICS benadert zijn klanten groepsgewijs per brief en mail, en probeert daarbij het zo gemakkelijk mogelijk te maken. Een gespecialiseerde externe dienst komt op een gewenst moment en gewenste locatie langs om de identificatie van de klant te controleren en kopiëren. ICS wil niet zeggen hoeveel mensen inmiddels zijn gecontroleerd. Het bedrijf verwacht dat het proces enkele jaren zal duren. ‘Aan het einde van het jaar, uiterlijk begin 2020 willen we een onlineprocedure hebben opgezet’, zegt een woordvoerder.

Gebeurt dit vaker?

Het gaat wat ver om te zeggen dat zo’n operatie niet meer is voorgekomen sinds Maria en Jozef naar Bethlehem werden geroepen om zich te registeren. Maar drie miljoen bestaande klanten van een bedrijf die zich persoonlijk opnieuw moeten identificeren naar aanleiding van aangescherpte regelgeving? Dat is voor zo ver bekend uniek in de recente geschiedenis.

Aangescherpte regelgeving? Waarom doen banken dit precies?

Omdat banken en andere financiële dienstverleners onder de loep liggen wegens witwasschandalen in hun branche, en de overheid de regels strenger interpreteert en handhaaft. Vorig jaar kreeg ING een recordboete van 775 miljoen euro wegens witwassen. De Rabobank betaalde in de Verenigde Staten omgerekend 298 miljoen euro omdat het niet had voorkomen dat Mexicaanse drugskartels geld hadden witgewassen. Vorige maand werd bekend dat het OM ook ABN Amro onderzoekt. De bank wordt ervan verdacht dat zij ‘gedurende een langere periode ongebruikelijke transacties niet, of niet op tijd heeft gemeld’.

Wacht even, banken maken zich schuldig aan witwassen en ík moet mij opnieuw identificeren?

Daar komt het wel op neer, al doen de banken zelf ook hun best. Om aan de verscherpte eisen van De Nederlandsche Bank te voldoen, hebben banken honderden nieuwe medewerkers aangenomen en vele honderden miljoenen euro’s uitgetrokken. Alleen al ING verdriedubbelde het aantal medewerkers dat dubieuze transacties moet opsporen. 

Maar de meeste banken zeggen zelf in hun systemen te zoeken naar eventueel ontbrekende informatie over hun klanten, die zo mogelijk zelf aan te vullen, in slechts een klein aantal gevallen de klant te benaderen en in nog minder gevallen van die klant te eisen dat hij zich met zijn paspoort aan de balie meldt. ICS vraagt dat echter collectief, in zijn queeste om witwassen te voorkomen. ‘Wij doen dit omdat wij door deze actie in één keer al onze gegevens kunnen updaten en uniformeren’, aldus de woordvoerder.

Wel netjes, van ICS.

Ja. Dat wil zeggen: het is niet helemaal duidelijk waarom ze dit doen. ABN Amro, moederbedrijf van ICS, maakte in februari opeens bekend 85 miljoen euro te investeren om de klantendossiers op orde te krijgen bij ICS (en bij ABN Amro’s MKB-tak). Volgens een woordvoerder van ABN Amro ging de bank op eigen gelegenheid over tot intensivering van de zoektocht naar potentieel frauduleuze rekeninghouders. Onduidelijk is of er bijvoorbeeld sprake was van druk door toezichthouder De Nederlandsche Bank. Die droeg de ABN Amro een paar maanden later, in augustus, wel op om ook alle particuliere bankrekeninghouders door te lichten. Die operatie kost ABN Amro 114 miljoen euro. In september kwam vervolgens het bericht dat het OM onderzoek doet naar witwassen bij ABN Amro.

De maatregel geeft ook aan dat financiële instellingen hun best doen om gehoor te geven aan de verscherpte regelgeving. Dat is niet makkelijk; de privacywetgeving beperkt bedrijven in de mate waarin ze informatie over hun klanten kunnen verzamelen, koppelen, en delen. De scherpere regelgeving vereist bovendien een cultuuromslag bij financiële instellingen, waar controle van klanten traditioneel gezien wordt als een vervelende kostenpost in plaats een essentiële verantwoordelijkheid. Kennelijk leidt dat tot uitzonderlijke stappen.

Wat is trouwens het probleem met witwassen? Ik merk daar nooit wat van.

Het wordt steeds duidelijker dat het massaal witwassen van crimineel verkregen geld de stookolie is die zware (drugs)criminaliteit voortstuwt. Er wordt in Nederland jaarlijks 16 miljard euro witgewassen, concludeerde de Universiteit Utrecht op basis van cijfers uit 2014. Dat geld is voor 90 procent afkomstig uit drugshandel en fraude. En dan hebben we het nog niet over slinkse manieren waarop terroristische bewegingen gebruik kunnen maken van gebrekkig toezicht om financieringsstructuren op te tuigen.

‘Een stringenter beleid is cruciaal om ondermijning van de bovenwereld door criminelen te kunnen beperken’, zeiden de onderzoekers van de Universiteit Utrecht. Ook de maatschappij eist steeds nadrukkelijker dat de politiek tegen dit alles optreedt. Het optreden van banken is een van de resultaten. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden