Drie maanden na de EL-finale is Ajax knullig uitgeschakeld: hoe is het verval te verklaren?

Op de dag van de even historische als onthutsende Europese uitschakeling door Rosenborg was het exact drie maanden geleden dat Ajax in Europa League-finale aantrad tegen Manchester United. De contrasten hadden niet groter kunnen zijn. Hoe is dat verval te verklaren?

Beeld anp

Waar liggen de pijnpunten?

Ajax verloor met 3-2 van Rosenborg, na een voorsprong van 2-1, een stand waarmee de Amsterdammers virtueel een plaats in het hoofdtoernooi van de Europa League bemachtigden. Vrouwen en kinderen eerst, zou je denken, maar die instelling strookt niet met de avontuurlijke stijl die bij Ajax overheerst.

Na het vertrek van Davinson Sánchez (Tottenham Hotspur), de Colombiaanse breker in het hart van de defensie, ontbeert Ajax spelers die erin kleunen en de verdedigende stellingen bewaken. De bewierookte, 18-jarige Matthijs de Ligt oogt in de omschakeling kwetsbaar en de eerder op een zijspoor geraakte linksback Mitchell Dijks komt tekort voor het topniveau.

Spits Samuel Adegbenro liep bij de 2-2 uit de rug van De Ligt en kopte een hoge voorzet makkelijk binnen. Nog geen tien minuten later velde de Nigeriaan het vonnis over Ajax met de 3-2, door de 19-jarige invaller Deyovaisio Zeefuik en aanvoerder Joël Veltman tot pionnen te degraderen en soepel binnen te schuiven.

Coach Marcel Keizer kreeg na afloop veel kritiek te verduren voor het inbrengen van rechtsback Zeefuik tien minuten voor tijd, ten koste van spits Kasper Dolberg. Ajax leek tot de wissel grip te hebben op de gedisciplineerde tegenstander en had al in veilige haven moeten zijn, als Amin Younes zijn vizier scherper had afgesteld en Vaclav Cerny het overzicht zou hebben bewaard.

Ook een groot pijnpunt: Ajax haalt te weinig rendement uit de kansen. Dolberg, op wie een bod van vijftig miljoen euro is uitgebracht door het Franse Monaco, kan voorlopig niet tippen aan zijn niveau van afgelopen seizoen en staat dit seizoen nog droog. Routinier Klaas Jan Huntelaar wordt vooral gebruikt als pinchhitter.

Ajax speelde drie maanden geleden de finale in de Europa League tegen Manchester United. Wat heeft zich nadien afgespeeld?

Trainer Peter Bosz was de vormgever van het succes van de Amsterdammers en verdiende vlak na de Europa League-finale een transfer naar de Duitse topclub Borussia Dortmund. Een aderlating voor Ajax, dat worstelde met zijn opvolging. Uiteindelijk stelde de clubleiding de onervaren Marcel Keizer aan, op dat moment de trainer van Jong Ajax, de nummer twee van de Jupiler League. Hij coachte in het verleden Cambuur, FC Emmen, Telstar en de amateurs van VVSB.

Ajax werd slachtoffer van het eigen succes. Naast trainer Bosz vertrok aanvoerder Davy Klaassen naar het Engelse Everton. Middenvelder Klaassen werd gezien als de smeerolie die de soms haperende Ajax-machine liet lopen en gaf sturing aan de jonge ploeg. Opvolger Donny van de Beek heeft veel potentie, maar kan die rol nog niet op zich nemen. Daarnaast maakten internationals Jairo Riedewald (Crystal Palace) en Kenny Tete (Olympique Lyon) transfers. Daar kwam Sánchez dus nog bij, voor een transfersom van 42 miljoen euro.

Beeld anp

Ajax wist het vertrek van die vier spelers onvoldoende op te vangen en trapt in dezelfde val als vorig jaar. Spelersdirecteur Marc Overmars handelde pas na uitschakeling in de Champions League door Rostov en trok middenvelder Hakim Ziyech aan voor meer dan tien miljoen.

Dan was er in de voorbereiding nog de trieste situatie rondom Abdelhak Nouri, de vrolijke middenvelder die als gevolg van hartritmestoornissen in Oostenrijk ernstige en blijvende hersenschade heeft opgelopen. Het had mentaal gezien zijn weerslag op de ploeg. Ajax kon bovendien niet volgens schema naar de competitie toewerken.

De uitschakeling moet hard aangekomen zijn bij Ajax. Hoe is de sfeer in Amsterdam?

Directeuren Edwin van der Sar en Marc Overmars staan onder hoogspanning na het mislopen van een Europees hoofdtoernooi. Ajax liep voor het laatst in 1965 een toernooi mis. Bovendien hielp de nederlaag bij Heracles Almelo, twee weken geleden op de openingsdag van de Eredivisie, ook bepaald niet mee.

Wat zijn de consequenties?

Na de lucratieve verkopen deze zomer ligt de clubleiding van Ajax niet wakker van de misgelopen miljoenen uit de Europa League. De Amsterdammers kunnen het seizoen gevoelsmatig alleen nog redden door landskampioen te worden. Een hels karwei waarbij versterking noodzakelijk is. De ogen zijn tot en met 31 augustus (bij het sluiten van de transfermarkt) gericht op Van der Sar en Overmars, die de onervaren coach Keizer met een afgeroomde ploeg hebben opgescheept. Welke aankopen gaan zij doen om de kritische geluiden van de achterban te smoren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden