Bellen metOnze verslaggever

Drie landen gaan naar Mars: ‘Door Mars te bestuderen, begrijpen we de aarde beter’

Niet één, niet twee, maar liefst drie landen staan op het punt om de komende weken missies naar Mars te sturen. We spreken erover met George van Hal, wetenschapsredacteur met een voorliefde voor kosmisch nieuws. 

Het Mars 2020-ruimtevoertuig van Nasa tijdens een mediatour. Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Zowel China, de Verenigde Staten als de Verenigde Arabische Emiraten lanceren deze zomer missies naar Mars. Wat gaan ze daar doen?

‘China en de VS gaan echt naar het planeetoppervlak zelf, met robotkarretjes op verkenningsmissie. De Verenigde Arabische Emiraten houden het bij een satelliet die rond de rode planeet gaat cirkelen. Mars is een van de interessantste planeten in ons zonnestelsel, omdat het de planeet is die het meeste op de aarde lijkt. Zo is er een sterk vermoeden dat Mars ooit een blauwe planeet was, met water en een atmosfeer, maar dat het die ooit is kwijtgeraakt. Door Mars beter te bestuderen, leren we dus ook de aarde beter begrijpen. 

‘De nieuwe Marskarretjes gaan onder meer zoeken naar organische moleculen, de bouwstenen van het leven. Waren de omstandigheden op aarde zo uniek dat alleen hier leven kon ontstaan? Of kan zoiets op andere planeten ook gebeuren? Stel, je ontdekt een fossiel op je buurplaneet: dat zou een revolutie betekenen voor ons denken over het ontstaan van leven en onze plek in het heelal. Maar laten we niet te hard van stapel lopen − zo'n fossiel gaan deze karretjes nog niet vinden. 

De Mars 2020 Rover gaat onder meer op zoek naar sporen van leven.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

‘Bovendien: ze moeten eerst maar eens succesvol landen. De ervaring leert dat dit vaak mis gaat. Ik bekeek net nog een ‘familieportret’ van Marsmissies en dan zie je dat ongeveer de helft mislukt. Ontploft tijdens lancering, neergestort op de planeet. Een Japanse missie heeft de planeet zelfs wel eens helemaal gemist − er gewoon voorbij gevlogen. Oeps.’ 

China doet wat mysterieus over de precieze lanceerdatum van zijn Marsmissie. 

‘Klopt, een totaal verschil met de pr-machine van ruimtevaartorganisatie Nasa, die letterlijk al aan het aftellen is voor de lancering van 30 juli. Ik vermoed dat China zijn karretje iets eerder wil lanceren, uit prestigeoverwegingen. Misschien dat ze de lancering pas bekendmaken nadat het een succes is, om te voorkomen dat de hele wereld meekijkt als er iets misgaat. De lancering zal hoe dan ook voor half augustus zijn, omdat de aarde en Mars tot die tijd een relatief gunstige ligging ten opzichte van elkaar hebben.’

Terwijl de hele wereld in de ban was van corona, doken in de lijstjes met best gelezen stukken van de Volkskrant de afgelopen maanden regelmatig kosmische nieuwsberichten op. Hoe verklaar je dat?

‘Het heelal is de ultieme vorm van escapisme. Deze dagen kun je bijvoorbeeld kijken naar Neowise, een komeet laag aan de hemel die je zelfs met je blote ogen kunt zien, compleet met oplichtende staart. Moet je wel vannacht om half vier opstaan. Die komeet is nog relatief dichtbij, gebeurtenissen zoals zwarte gaten die complete sterren verzwelgen spelen zich doorgaans af op vele duizenden tot miljarden lichtjaren afstand. Bij afstanden en tijdsduren zo ver verwijderd van de menselijke maat is het fijn wegdromen. 

‘Het begrip sterrenkundig ‘nieuws’ heeft ook zoiets heerlijk vervreemdends. Het licht uit de kosmos dat hier op telescopen valt is soms wel miljoenen jaren onderweg, waardoor je dus eigenlijk miljoenen jaren in het verleden kijkt. Het staat daarmee ook enorm ver verwijderd van ons dagelijks ritme – werk, voor kinderen zorgen, boodschappen doen. Turen naar het heelal kan helpen om alles in perspectief te plaatsen. Alles wat wij hier meemaken, van ellende tot geluk, is op kosmische schaal bijzonder relatief.’

Zo’n pandemie laat zien dat een gevaar waarvoor we decennialang de schouders ophaalden ineens de samenleving kan verlammen. Wat is het kosmische equivalent van zo’n gevaar?

‘Een grote komeetinslag. Wetenschappers schatten dat we eens in de 65 miljoen jaar een stuk kosmisch ruimtepuin op ons afkrijgen van het formaat dat de dinosauriërs uitroeide. Die vreselijke komeetinslag vond zo’n 65 miljoen jaar geleden plaats, dus eigenlijk zijn we nu ongeveer weer aan de beurt...’

Pardon?

 ‘Er zit een onzekerheidsmarge in hoor. Het kan ook nog 30 miljoen jaar duren.’

Lees verder

Pluto had mogelijk al kort na ontstaan een oceaan
Onder het oppervlak van Pluto klotste al miljarden jaren geleden een grote oceaan, stellen onderzoekers. Op de verre wereld waren de omstandigheden misschien zélfs geschikt voor buitenaards leven.

Dit trieste lot staat het heelal de komende miljarden jaren te wachten
Astronomen kunnen nauwkeuriger dan ooit voorspellen hoe de toekomst van het heelal eruitziet. Dit is volgens de laatste inzichten de tijdlijn van onze kosmos voor de komende miljoen googol jaar.

Astronomen vinden ‘naakte kern’ van verre reuzenplaneet
Voor het eerst hebben astronomen een glimp opgevangen van hoe het er in het binnenste van grote gasplaneten als Jupiter en Saturnus uit moet zien. Met de vondst kan de vorming van ons eigen zonnestelsel worden verklaard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden