'Drie keer naar Den Haag, drie keer met niks terug'

Het moet in 1994 zijn geweest dat ex-gedeputeerde Ton Doesburg in Den Haag was om een presentatie te geven over de investeringen van het rijk in het Gelderse spoornet....

'Wat daarna gebeurde zal ik nooit vergeten. Jorritsma keek haar directeur-generaal aan. Klopt dat?, vroeg ze. Hij zei: Ja, dat klopt wel ongeveer. Ach, jij ook altijd met je cijfers, mopperde De Boer.'

Als Gelders gedeputeerde voerde Doesburg twaalf jaar een kruistocht tegen de achterstelling van de provincie bij het verdelen van het rijksgeld. Thans maakt hij zich als PvdA-senator sterk voor de belangen van de regio.

Doesburg maakte verschillende kabinetten mee. Het was altijd hetzelfde verhaal. 'Wij gingen drie keer naar Den Haag en kwamen met niks terug. De Randstad ging één keer en kreeg een zak geld.' Sterker, rijksambtenaren hielpen de Randstad met het maken van bestemmingsplannen. 'Dan ging het sneller.'

De verklaring is simpel, zegt Doesburg. De mensen die over de centen gaan, komen allemaal uit de Randstad. 'Lubbers was een Rotterdammer, Kok een Amsterdammer, voor Bolkestein bestond Nederland buiten de Randstad niet. Balkenende is dan wel een Zeeuw, maar hij zit ook al jaren in de Randstad.

'En waar komen de ambtenaren vandaan? Uit een straal van twee kilometer rond Oegstgeest. Alle topambtenaren bekleedden eerder een positie in de Randstad. Logisch dat ze alleen oog hebben voor hun eigen problemen. Ze zitten samen onder de Haagse kaasstolp en verdelen onderling de posities en het geld.'

Zijn eigen partij is geen uitzondering, zegt Doesburg, die met voorkeurstemmen in de Eerste Kamer is gekomen. 'Ik heb een keer een gesprek gehad met Kok en Melkert over investeringen in de regio. Kok zei: er kan geen sprake van zijn dat er minder geld naar Amsterdam gaat.

'Het CDA maakte zich in de oppositie sterk voor de regio. Nu het in de regering zit, zeggen ze: met die regioconvenanten hebben we niets te maken.'

Maar, zegt Den Haag, de problemen zijn ook het grootst in het Westen. Dáár staan de files, dáár hopen problemen zich op in de grote steden. Niet waar, zegt Doesburg. 'De tien gevaarlijkste wegen liggen in de provincie. Daar hoor je nooit iemand over.'

De A 73 in Limburg, de A 15 - 'onze achterlandverbinding met Duitsland die eindigt in een T-splitsing bij Bemmel' - de A 30 naar Barneveld, de A 50 tussen Nijmegen en Den Bosch, allemaal wegen in de provincie die al jaren wachten op aanleg of verbreding.

Tegelijkertijd werd uit het potje 'achterlandverbindingen' wel geld vrijgemaakt voor het verbeteren van de A 4 Den Haag - Amsterdam. 'Is Amsterdam het achterland van Den Haag of andersom?, heb ik de minister gevraagd.'

De provincies, zegt Doesburg, krijgen structureel minder dan waarop ze recht hebben gezien hun bevolkingsaandeel en hun bijdrage aan het bruto nationaal product. 'Dat geldt voor alle beleidsterreinen, niet alleen infrastructuur, maar ook voor jeugdzorg, cultuur en sociale woningbouw.'

Met een verdeel-en-heerstactiek houdt Den Haag de regio's klein. 'Begin jaren negentig lag er een voorstel voor een andere verdeling van het geld uit het wegenfonds. Gelderland en Brabant zouden daarvan profiteren. Maar wat gebeurde? De drie noordelijke provincies werden gelijmd met extra geld en stemden in ruil tegen, samen met de Randstad en Utrecht.' Er werd een nieuwe verdeling bedacht, op basis van adresdichtheid. 'Die was gunstiger voor de Randstad.'

Doesburg was erbij toen de discussie begon over de 'regioconvenanten', waarin Rijk en provincies, gebundeld in landsdelen langetermijnafspraken maakten voor investeringen. De convenanten zijn inspanningsverplichtingen, ze zijn niet bindend.

'Ik heb van het begin af aan gezegd: dit is boerenbedrog.' Dat het nieuwe kabinet zich niet gebonden acht aan de convenanten, verrast hem nauwelijks. 'Het enige dat helpt is met vrachtwagens Den Haag blokkeren. '

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden