Interview Jonge mantelzorgers

Drie jonge mantelzorgers aan het woord: ‘Ik probeer mijn moeder haar pijn te laten vergeten’

Lotte Stolk en haar moeder. Beeld Marcel van den Bergh

Alle drie weten ze hoe het is om op jonge leeftijd intensief voor een ouder te moeten zorgen. Ze vonden het gewoon, cijferden zichzelf weg, maar het heeft hun leven getekend. ‘Oh, ik ben niet de enige die dit heeft.’

Lotte Stolk (28): ‘Hulpverleners spraken met mijn vader, maar niet met ons’

Trainee onderwijslogistiek
Leiden
Mantelzorger voor moeder Marijke (61)

‘In 2012 kreeg mijn moeder ­een hersenbloeding. Ze was toen 54. Ze raakte in een coma. Toen ze er na twee maanden uit ontwaakte, was ze halfzijdig verlamd. De eerste twee jaar was het vooral over­leven. Mijn ­vader, broers en ik moesten brandje na brandje blussen. Ik deed uiteindelijk langer over mijn studie en ik heb nog een half jaar pauze genomen.

‘Tijdens de zware periode aan het begin miste ik ondersteuning. Vanuit mijn opleiding, maar ook vanuit het revalidatiecentrum. We hadden aanvankelijk één gesprek met de psycholoog. Daarin vertelde hij ons ‘wat er nu anders aan onze moeder was’. Op mijn opleiding was destijds weinig begrip. Bijvoorbeeld voor het missen van een les omdat ik in het ziekenhuis moet zijn. Of als ik mijn telefoon wilde aanhouden tijdens de les. Dan voel je je erg alleen.

‘Hulpverleners spraken wel met mijn vader, maar niet met ons, de kinderen. Het is moeilijk om de juiste informatie over mantelzorg te vinden. Mijn broer is arts en ik studeerde maatschappelijk werk, dus wij wisten een beetje de weg. Maar voor veel mensen blijft het lastig.

‘Na twee jaar ben ik in therapie gegaan. Pas veel later realiseerde ik me wat de impact was. Hoewel ik er vanuit mijn opleiding veel van afwist, zag ik mezelf pas heel laat als mantelzorger. Mijn moeder woont zelfstandig in Voorburg. Het gaat naar omstandigheden goed. De zorg konden we een paar jaar geleden grotendeels uit handen geven. Ik wil wel in de buurt blijven wonen, zodat ik er snel kan zijn als er iets is.’

Gino Mulder (20): ‘Mijn moeder zegt: je mag ook gewoon voor jezelf kiezen’

Student meubelmaken
Den Bosch
Mantelzorger voor moeder Romana (50)

Gino Mulder stofzuigt bij zijn moeder. Beeld Marcel van den Bergh

‘Toen ik 11 was, overleed mijn vader aan longkanker. Dat was een zware, rotte tijd. Een jaar later belandde mijn moeder in het ziekenhuis met een zware infectie. De artsen wisten niet of ze het zou redden. Ze is hersteld dankzij antibiotica. Een jaar later bleek ze een zwevende ruggenwervel te hebben, waardoor haar been soms niet werkt. Ze kwam in de ziektewet terecht. Toen ze lang thuis zat, kwam ze zichzelf heel erg tegen. Ze werd depressief en suïcidaal.

‘Mijn twee broers zijn autistisch, mijn moeder en ik hebben ADHD. Toen ik opgroeide was er veel ruzie. Ik ben altijd best wel bang geweest thuis. En er ging altijd veel aandacht naar mijn broers, dat was lastig.

‘Ik leerde mezelf wegcijferen. Ik worstelde met mijn gender en seksualiteit en kwam pas laat uit de kast als transgender. Het had geen prioriteit. Toen ik in transitie ging, drie jaar geleden, veranderde dat. Al die jaren heb ik moeite gehad mijn emoties te uiten. De artsen wilde dat ik eerst deze dingen in therapie zou behandelen.

‘In dezelfde tijd ging ik voor het eerst naar Vanzelfsprekend!? in Den Bosch. Daar leerde ik mensen kennen die zelf jonge mantelzorger waren. Dat gaf veel opluchting. Je voelt je altijd raar en dan is er opeens die herkenning: oh, ik ben niet de enige die dit heeft.

‘Een jaar geleden ben ik uit huis gegaan. Mijn moeder kan het inmiddels wel alleen, maar het zit erg in mijn hoofd dat zij dat niet kan. Daarom was het lastig om op kamers te gaan. Uiteindelijk heb ik er toch voor gekozen en dat geeft nu veel rust. Mijn moeder zegt: je mag ook gewoon voor jezelf kiezen.’

Awa (12): ‘Ik zou willen dat mijn moeder niet ziek is’

Groep 8
Almere
Mantelzorger voor moeder Azadeh (38)

Awa vouwt haar was op. Beeld Marcel van den Bergh

‘Mijn moeder heeft multiple sclerose, een aandoening aan haar centrale zenuwstelsel. Ze heeft het al vijftien jaar. Ik krijg niet altijd evenveel mee van haar ziekte. Mijn moeder is een energiek en sterk persoon – ze geeft nooit toe dat ze pijn heeft. Het is soms moeilijk, maar dan maken we grapjes. Ik probeer haar dan de pijn te laten vergeten. Met MS heb je slechte en betere dagen, dat zie ik wel terug bij mijn moeder.

‘Ik zie mezelf niet echt als jonge mantelzorger. Ik ben haar kind, kinderen horen voor hun moeder te zorgen. Ik help met koken of met dingen in het huishouden. Dat vind ik geen straf, maar juist leuk.

‘Ik heb het er niet vaak over. Ik ben niet iemand die veel met mensen praat, ik houd het liever voor mezelf. En ik wil niet dat iedereen mijn moeder ziet als ‘die vrouw met MS’. Ze is een heel vrolijke vrouw, altijd met een glimlach. Ze is niet iemand die klaagt. En als we samen zijn, zijn we altijd blij. We doen ook veel leuke dingen samen: we gaan vaak shoppen, samen uit eten en naar de kermis als die er is.

‘Sommige dagen maak ik me wel meer zorgen dan andere dagen. Soms als ik op school ben, denk ik: gaat het wel goed thuis? Dan probeer ik aan iets anders te denken. Dat lukt meestal wel. Op school gaat het goed, en bij vioolles ook. Maar natuurlijk zou ik liever willen dat mijn moeder niet ziek was.’

De achternaam van Awa is bij de redactie bekend.

Een op de vijf scholieren is mantelzorger: bezorgdheid om psychische belasting
Één op de vijf scholieren tussen de 12 en 16 jaar groeit op met een langdurig zieke naaste. 3 procent van hen verleent intensieve hulp. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het ­Sociaal en Cultureel Plan­bureau (SCP) over jonge mantelzorgers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden