Update

Drie Amerikanen en een Brit overleden bij aanslag Jeruzalem

Zeker vier mensen zijn vanmorgen gedood voor een synagoge in Jeruzalem. Volgens de Israëlische politie hadden drie van hen naast de Israëlische ook de Amerikaanse nationaliteit. De vierde dode had een Brits paspoort. Twee gewapende mannen sloegen toe met messen en bijlen, meldt de Israëlische krant The Jerusalem Post. De politie heeft de daders doodgeschoten. Volkskrant-verslaggever Theo Koelé is ter plaatse.

Israëlische veiligheidstroepen rennen naar de Synagoge waar de aanslag plaatsvond. Beeld reuters

De aanslag, een van de dodelijkste in jaren, eindigde volgens Israëlische media met het doodschieten van de daders; twee neven van 22 en 27 jaar. Naast de vier slachtoffers en de twee daders zouden er ook nog eens zes mensen gewond zijn geraakt. Ze worden in het ziekenhuis behandeld. De gewapende tak van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina heeft de verantwoordelijkheid voor de aanslag opgeëist.

In Oost-Jeruzalem braken niet lang na de aanslag ongeregeldheden uit. Israëlische veiligheidstroepen werden belaagd toen ze het stadsdeel binnentrokken om familieleden van de vermeende aanslagplegers te arresteren. Er zouden in totaal negen Palestijnen opgepakt. Sommigen van hen zijn familie van de twee neven die door Palestijnse media worden aangewezen als de daders achter de aanslag.

Volkskrant verslaggever Theo Koelé is in de wijk waar de aanslag plaatsvond en sprak daar onder meer met Yosef Pasternak, een man die de aanslag meemaakte. 'Pasternak vertelde dat hij te midden van het gebed opeens schoten hoorde, waarna hij om zich heenkeek. Hij zag een man die als een soort wildeman om zich heen schoot en een tweede man op de aanwezigen in begon te hakken met een mes. Er waren ongeveer twintig tot vijfentwintig mensen bij het gebed die allemaal probeerden te vluchten.'

De aanslag vond plaats in een ultra-Orthodoxe wijk in het westen van Jeruzalem; een wijk met zo'n dertig tot veertig synagogen en bovendien een groot aantal religieuze opleidingen. 'Op dit moment zijn mannen met hesjes - vrijwilligers en ambulancepersoneel - bezig om met sponsen en vaatdoeken de bloedresten op de straat op te ruimen', zegt Koelé.

Gewonden worden afgevoerd na de aanslag vanmorgen in Jeruzalem. Beeld The Jerusalem Post

Noodtoestand

De afgelopen weken is het in Jeruzalem al diverse malen tot confrontaties gekomen tussen Palestijnen en de Israëlische politie. Ook waren er diverse aanslagen met doden. Toch zou de aanslag van vanochtend wel eens grotere gevolgen kunnen hebben, zegt Koelé. 'Er waren al eerder aanslagen in Jeruzalem, maar je moet ver terug in de recente geschiedenis om er een te vinden met zoveel slachtoffers.'

Koelé: 'Het gevolg: er zullen vanaf nu op een veel grotere schaal ordetroepen worden verspreid door de stad heen. De afgelopen dagen zag je vooral bewaking in en rondom de Tempelberg, maar de roep om meer en keihard optreden is nu enorm. En hij klinkt steeds luider. Iemand zei dat de noodtoestand moet worden uitgeroepen en dat de politie in Jeruzalem moet worden vervangen voor het leger. 'Dit is een oorlog tegen het terrorisme', zei die man. 'Die kun je niet aan de politie overlaten.''

'This is war'

De Israëlische premier Netanyahu sprak vanochtend van een 'wrede moord op Joden die kwamen bidden, gepleegd door verachtelijke moordenaars.' Hij heeft harde maatregelen beloofd als reactie op de aanslag. Ook de burgemeester van Jeruzalem drong al aan op een versterkt toezicht met de woorden: 'This is war'.

Netanyahu legt de schuld van de aanval bij de radicale Palestijnse Hamas-beweging en bij de Palestijnse premier Mahmoud Abbas. Hij zou de Palestijnen aanzetten tot geweld. Abbas reageerde zelf ook en zei het vermoorden van burgers altijd te veroordelen, ongeacht wie de dader is.

Hamas betitelde de aanslag in een eerste reactie als 'een heroïsche daad'. Op de Palestijnse radio werden de aanvallers omschreven als 'martelaars'. Hun daad is er een die wordt 'verwelkomd'. Een Hamas-woordvoerder zei bovendien dat het als een 'natuurlijke reactie' moet worden gezien op de dood van een Palestijnse buschauffeur, gisteren in West-Jeruzalem.

Volgens Hamas was er sprake van een executie, waarna er rellen uitbraken. De Israëlische autoriteiten houden vol dat de man zichzelf ophing, maar zijn familieleden verklaarden dat hij was vermoord door extremistische Joden

'Pure terreur'

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry noemt de aanslag 'pure terreur'. Volgens hem heeft de aanval 'simpelweg geen plaats in het menselijk gedrag'. Kerry deed zijn uitspraken tijdens zijn bezoek aan Londen. Hij riep Palestijnse leiders op de aanslag te veroordelen.

Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken en zijn Palestijnse collega Riad Al-Malki hebben hebben de aanslag 'ondubbelzinnig' veroordeeld, aldus een verklaring van het departement. Koenders sprak met de Palestijn op zijn ministerie in Den Haag.

'Veroordeling van deze aanvallen is essentieel, maar maatregelen om te de-escaleren zijn van nog groter belang', zei de bewindsman tegen Al-Malki. Koenders riep de Palestijnse en Israëlische leiders op 'zich te onthouden van contraproductieve stappen, provocaties en retoriek' om de situatie niet verder te verslechteren.

De Amerikaanse minister John Kerry van Buitenlandse Zaken Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.