Drenthe pikt Ter Beek, maar ongaarne

Drenthe heeft de commissaris der koningin die het niet wilde. De leden van Provinciale Staten zaten er dan ook wat beteuterd bij, maandagmiddag in de statenzaal van het provinciehuis in Assen, toen hun derde keus, oud-minister Relus ter Beek, als hulpkoning werd geïnstalleerd....

Van onze verslaggever

Wio Joustra

ASSEN

De vertrouwenscommissie had namens de voltallige Staten de burgemeesters van Doetinchem en Emmen op de plekken één en twee gezet. Vanzelfsprekend had men niets tegen de persoon Ter Beek. Maar wat Drenthe absoluut niet weer wilde, was een door de PvdA-top opgedrongen, landelijk uitgerangeerde partijcoryfee. Zoals eerder het geval was met oud-staatssecretaris Wim Meijer, die bovendien al na vier jaar het hazepad koos, richting Rabobank.

De grote roerganger in Den Haag beschikte anders. Premier en PvdA-leider Wim Kok had zijn partijgenoot en Drent Ter Beek vrijwel direct na de formatie van zijn kabinet de baan beloofd die door de komst van Margreet de Boer naar Den Haag vrijviel. Verbolgen toonde Kok zich - hij had gisteren zijn echtgenote naar Assen afgevaardigd - over die parochiale partijgenoten in dat achterdochtige gewest, die maar niet vermochten in te zien dat hij de met voorsprong beste kandidaat naar voren schoof.

Als minister van Defensie had de Coevordenaar het immers niet slecht gedaan en de grootste reorganisatie van het militaire apparaat in de geschiedenis op gang gebracht. Ter Beek had dan ook lange tijd de stille hoop mogen koesteren in het kabinet-Kok die klus te kunnen afmaken. Maar er schoof een derde partij aan. En in de driehoek Algemene Zaken - Buitenlandse Zaken - Defensie was slechts plaats voor één sociaal-democraat. Pure politieke overmacht, derhalve.

Niettemin leidde de benoeming van de oud-bewindsman in Drenthe tot de nodige commotie, verbazing en kritiek. De spanning was gisteren nog voelbaar. Waarnemend commissaris Henk Weidgraaf begon zijn toespraak tenminste met een onvervalste Drentse uitdrukking: ''t Hemd trilt me toch enigszins voor 't gat.' Maar enkele kwinkslagen zorgden in de met opmerkelijk veel balken, sterren en strepen gevulde statenzaal toch voor opluchting.

De spanning nam weer toe toen Ali Edelenbosch, voorzitter van de PvdA-fractie en van de vertrouwenscommissie, namens de voltallige Staten het katheder betrad. Het kabinet, en vooral haar partij die toch voorstander is van een zo groot mogelijke invloed van vertrouwenscommissies, moesten het ontgelden. En Den Haag, want daar staat de dorpspomp: zo lek als een mandje. 'Voor het Haagse is het kennelijk te moeilijk de privacy van sollicitanten te beschermen.'

Maar Edelenbosch toonde zich ook verheugd dat Ter Beek zich door 'het onwelluidende voorspel' extra gestimuleerd voelt. 'U krijgt volop de gelegenheid om de komende jaren te bewijzen dat wij het als vertrouwenscommissie bij het verkeerde eind hebben gehad', zo nam Edelenbosch de kou uit de lucht. En kon Ter Beek zich, met een overtuigingskracht die hem als minister vaak ontbrak, wijden aan de taak die hem wacht als hoogste bestuurder van een provincie die zojuist onder preventief financieel toezicht van de rijksoverheid was geplaatst.

Ter Beek brak een lans voor 'de probleemoplossende provincie van de toekomst'. Ook toonde hij zich een voorstander van bestuurlijke vernieuwing. 'Burgers nemen immers de overheid de maat van haar eigen voornemens en constateren te vaak dat het resultaat tekortschiet. Wie de grote maatschappelijke problemen van deze tijd krachtig wil aanpakken, moet luisteren naar de burgers en instellingen die dagelijks met deze problemen worden geconfronteerd.'

En de nieuwe commissaris is, evenals zijn liberale collega's Henk Vonhoff in Groningen en Loek Hermans in Friesland, voorstander van een verdere intensivering van de regionale samenwerking. De noordelijke economie moet worden versterkt, en dat kan niet door elkaar vliegen af te vangen uit de subsidiepotten van Brussel.

De nog nauwelijks tot wasdom gekomen Nieuwe Hanze Interregio (een samenwerkingsverband van Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel met de Duitse deelstaten Niedersachsen en Bremen) moet ten slotte maken dat 'de ontwikkeling van deze noordwestelijke flank van de Europese Unie niet gaat achterlopen bij die in de groeicentra van Europa'. De internationalist en oud-Defensiebewindsman kon het niet laten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden