Dreigt invasie van buitenlandse imams?

Geestelijken van buiten de EU krijgen binnenkort makkelijker een werkvergunning...

Yvonne Doorduyn

Niet-westerse geestelijken – priesters, imams en predikanten gelijk – krijgen binnenkort makkelijker een werkvergunning in Nederland. In een poging het tekort aan predikanten het hoofd te bieden, verschaft CDA-minister Donner (Sociale Zaken) ook buitenlandse imams eenvoudiger toegang tot Nederland. Dat lijkt in strijd met het beleid van het vorige kabinet-Balkenende. VVD-minister Verdonk deed er alles aan om imams hier op te leiden, en niet uit het buitenland te halen.

Breekt Donner met de aanpak van Verdonk?

Nee. Sterker, Donner voert uit wat het vorige kabinet al aan de Tweede Kamer had beloofd. Op 11 mei 2006 liet Verdonk het parlement weten in de Wet arbeid vreemdelingen een apart toetsingsregime te willen opnemen ‘voor alle vormen van verblijf op religieuze en levensbeschouwelijke gronden’. De scheiding van kerk en staat vereist een terughoudende opstelling van de overheid, vond het kabinet, zeker bij interne aangelegenheden van een kerkgenootschap. Een vacante predikantenplek is immers niet zomaar een vacature die iedereen kan invullen.

Staat de deur nu open voor meer radicale imams in Nederland?

Zo’n vaart zal het niet lopen. De belangrijkste drempels vormen de Nederlandse toelatings- en inburgeringseisen, en die veranderen niet. Zo moeten imams van buiten de EU vóór ze naar Nederland komen een inburgeringstoets maken. Daarbij wordt basiskennis van de Nederlandse taal en samenleving getoetst. Ook moeten buitenlandse imams over voldoende geld beschikken om zichzelf te onderhouden, een geldig paspoort hebben en geen strafblad. Hun verblijf is gekoppeld aan de duur van de arbeidsovereenkomst.

Wat verandert er dan wel?

Het belangrijkste verschil met de oude regels is dat kerken en moskeeën niet meer eerst in de Europese Unie op zoek hoeven naar een geschikte kandidaat. Dat was tot nu toe een vereiste van het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI): pas als de wervingsinspanningen binnen Europa niets opleverden, kon een niet-Europese kandidaat worden gezocht en aangesteld.

Daarnaast waren kerken en moskeeën verplicht de vacature bij het CWI te melden. Ook dat was een drempel: gelovigen zien de functie immers vaak als een roeping en niet als een baan die via een arbeidsbureau moet worden opgevuld.

Hoeveel extra buitenlandse voorgangers verwacht het ministerie?

Donner heeft geen berekeningen gemaakt. Voor de katholieke kerk gaat het volgens een woordvoerder om hooguit vijf à tien geestelijken per jaar, vooral afkomstig uit Zuid-Amerika en India. De Protestantse Kerk Nederland (PKN) heeft er naar eigen zeggen niet mee te maken. De vrijgemaakt gereformeerde kerken zijn er wel mee geholpen. Zij hebben in 270 kerken in Nederland een predikantentekort van zo’n 30 tot 35 procent.

Voorzitter El Boujoufi van het Contactorgaan Moslims en Overheid denkt dat de versoepeling weinig invloed heeft op het aantal niet-westerse imams in Nederland. Op dit moment zitten 35 tot 40 moskeeën zonder imam. ‘Het lange wachten op het CWI, vaak meer dan een jaar, is het grootste probleem’, aldus El Boujoufi. De werkvergunning zelf komt er meestal wel, omdat moskeeën vaak kunnen aantonen dat er in (het niet-islamitische) Europa geen geschikte kandidaat te vinden is. Een lichte stijging door het verdwijnen van afschrikwekkende bureaucratie is wel waarschijnlijk.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden