Drastische economische ingrepen zetten Egypte onder spanning

Om het land af te wenden van een bankroet, presenteerde Egypte donderdag onverwachte noodmaatregelen. De koers van de Egyptische pond is losgelaten en president Al Sisi belooft het investeringsklimaat te verbeteren.

De economische problemen in Egypte brengen de positie van president Abdul Fatah al Sisi in gevaar. Beeld epa

Met deze maatregelen hoopt Egypte in aanmerking te komen voor een noodlening van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) van 12 miljard dollar over drie jaar. De Egyptische economie is al jaren instabiel, maar dat wordt nu versterkt door een torenhoge inflatie van de eigen munt.

De economische problemen brengen de positie in gevaar van president Abdul Fatah al Sisi. Onvrede over hoge voedselprijzen, zoals nu het geval is, bleken in Egypte de afgelopen jaren namelijk een voorspeller van politieke opstand: tegen president Mubarak in 2011 en Morsi in 2013.

De vraag is of Al Sisi het tij nog kan keren. Bij zijn aantreden beloofde hij economische hervormingen die hij nog niet heeft waargemaakt. Momenteel is in Egypte grote onrust over een tekort aan basale levensbehoeften als olie, rijst en suiker, zozeer dat al wordt gesproken over een dreigende 'suikerrevolutie.'

Suiker is hier onderdeel van het nationale dieet, nog meer dan in de westerse wereld. Met scheppen vol gaat het in de thee en de pudding. Maar nu is de suiker bijna op. Tot nu toe beschuldigde de regering van Al Sisi hiervoor steevast de handelaren, die stiekem suiker zouden hamsteren.

Maar nu lijkt het er toch op dat het onderliggende probleem wordt aangepakt: de inflatie van de Egyptische pond. Sinds dit voorjaar was de Egyptische pond vastgepind op 8,8 pond per dollar. Op de zwarte markt was de munt echter de helt minder waard. De Centrale Bank laat nu de vaste wisselkoers ten opzichte van de dollar los. Het IMF drong al sinds afgelopen zomer op deze maatregel aan.

President Al Sisi heeft zichzelf ook uitgeroepen tot voorzitter van een speciale raad die het investeringsklimaat in Egypte moet verbeteren. Zijn Hogere Investerings Raad wil 'alle obstakels' wegnemen voor buitenlandse bedrijven. Zij verlaten Egypte massaal, onder meer vanwege ingewikkelde valuta- en belastingregels.

Egypte heeft zwaar te lijden onder een terugloop van het toerisme, tot voor kort een belangrijke bron van buitenlandse inkomsten. Waar ooit strandresorts de ruggengraat vormden van de economie, zorgt de terreurdreiging er nu voor dat westerse badgasten wegblijven. In oktober 2015 vond een bomaanslag plaats op een vlucht vol toeristen die vertrok vanaf de kuststad Sharm el Sheikh.

Al Sisi verkeert ondertussen in onmin met een van zijn belangrijkste geldschieters: Saoedi-Arabië, goed voor een handelsovereenkomst van vele miljarden dollars. Aanleiding is een grapje dat Iyad Madani, de Saoedische voorzitter van de Organisatie voor Islamitische Samenwerking, onlangs maakte tegen de premier van Tunesië: 'Ik ben er zeker van dat jouw ijskast meer bevat dan alleen water.'

Dit kwam ter ore van Al Sisi, die zijn bevolking juist voorhoudt dat zijn ijskast 'niets dan water' bevat - met andere woorden: hij deelt in het afzien van het volk. Prompt moest Madani om 'gezondheidsredenen' aftreden. De relatie met de Organisatie voor Islamitische Samenwerking - een machtige internationale lobby-organisatie richting de EU en het IMF - wordt ondertussen 'heroverwogen'.

Of het IMF Egypte de gevraagde 12 miljard dollar leent, is nog onzeker. De lening werd al afgelopen zomer toegezegd, maar tot dusver niet uitgekeerd, omdat het land niet aan de voorwaarden voldoet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden