Drama Pharming jaagt beleggers schrik aan

Het is een bekende grap onder analisten die de ontwikkelingen in de biotechnologie volgen: Als je geen winst maakt, kun je ook geen winstwaarschuwing geven....

Die moeten veel geduld hebben. De ontwikkeling van een nieuw voedings- of geneesmiddel duurt tien tot vijftien jaar en kost 900 tot 1300 miljoen gulden. Een biotechbedrijf is dus volledig afhankelijk van z'n investeerders. 'Als die hun geduld verliezen, zullen we nog veel kaalslag gaan zien', zegt Arie van Genderen van de stichting Consument en Biotechnologie.

Het geduld van beleggers wordt, vooral in Europa, danig op de proef gesteld. Het ondernemersklimaat voor biotechnologen is in de VS veel gunstiger. 'In Amerika willen investeerders, consumenten en politici dat producten zo snel mogelijk worden gecommercialiseerd', stelt Van Genderen. 'Hier heerst veel meer de gedachte: eerst zien, dan geloven.'

De Europese wetgeving voor het verlenen van vergunningen en octrooien is trager en de publieke opinie is bepaald niet positief. Maar die bepalen wel de snelheid van het onderzoek en het vertrouwen van beleggers in het succes van een onderneming.

Het financiële drama van Pharming en de treurige halfjaarcijfers van Isotis hebben beleggers in biotechnologie dan ook flink de schrik om het lijf gejaagd.

'Deze branche wordt sterk gestuurd door sentimenten', zegt portefeuillemanager Jurjen Kothman van het Robeco Medical Biotechfonds. 'Als Pharming in de problemen komt, zakt ook meteen de koers van een bedrijf als Isotis.'

Toch is dat volgens Kothman en Van Genderen niet terecht. Ze noemen de problemen bij Pharming 'ondernemingsspecifiek'. Een ander bedrijf was net iets sneller met de ontwikkeling van een geneesmiddel tegen de dodelijke kinderziekte van Pompe, waardoor de broodnodige overname van Pharming niet doorging. Het bedrijf heeft maandag surseance van betaling gekregen.

Isotis heeft daarentegen 'veelbelovende producten in de pijplijn zitten', stelt Van Genderen. Hij verwacht dat de onderneming over twee jaar quitte speelt en daarna winst gaat maken. Dit bedrijf is minder afhankelijk van politiek-maatschappelijke sentimenten, omdat het niet met (transgene) dieren of voeding werkt.

Wereldwijd doet de biotechbranche het stukken beter dan de toonaangevende Amerikaanse Dow Jones-index. De meeste biotechbedrijven hebben bij hun beursgang voldoende geld opgehaald om jarenlang zorgeloos onderzoek te kunnen doen, blijkt uit onderzoek van het accountantsbureau Ernst & Young.

En als het vertrouwen van beleggers daalt, zoals begin dit jaar het geval was omdat de economie afzwakt, gaan fondsbeheerders hun aandacht verleggen naar biotechbedrijven die winst maken.

Dat zijn vooralsnog Genentech, dat zich - 25 jaar jong - het oudste biotechbedrijf ter wereld mag noemen. Deze onderneming, die medicijnen tegen kanker ontwikkelt, maakte onlangs een kwartaalwinst van 223 miljoen gulden bekend. Amgen, hét schoolvoorbeeld voor elk biotechbedrijf, is op dit moment financieel koploper met een omzet van acht miljard gulden en een winst van 2,2 miljard per jaar. Ook een grote bekende is Immunex, met een winst vorig jaar van 377 miljoen gulden.

De vier Nederlandse beursgenoteerde biotechbedrijven, Pharming, Crucell, Isotis en Fornix Bio, maken vooralsnog geen winst. Een onderneming in Venlo met de naam Qiagen wel (à 20,1 miljoen euro), maar is feitelijk een Duits bedrijf dat om belastingtechnische redenen in Nederland is gevestigd.

Biotechbedrijven met agrarisch onderzoek hebben het aanmerkelijk moeilijker dan bedrijven die farmaceutische producten ontwikkelen. Directe consumentenvoordelen zijn er nog niet, in Nederland zijn alle proefveldvergunningen verboden en het sentiment in Europa is uitermate vijandig. Agrarische biotechnologiebedrijven zijn dan ook voornamelijk in de Verenigde Staten te vinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden