Drama in miniatuur

Regisseur Katie Mitchell maakte een opera van een aantal cantates van Bach. Dapper.

Een opera van Bach door Katie Mitchell. Beeld  Patrick Berger/ArtComArt
Een opera van Bach door Katie Mitchell.Beeld Patrick Berger/ArtComArt

Een opera van Bach? Wat hij ook componeerde, een opera zat er niet bij. Regisseur Katie Mitchell en dirigent Raphaël Pichon waren hem behulpzaam. Als cantor van de Thomaskirche in Leipzig moest Johann Sebastian Bach (1685-1750) wekelijks een nieuwe cantate afleveren. Hij schreef er meer dan tweehonderd. Uit een aantal cantates van Johann Sebastian en één stukje van diens zoon Johann Christoph stelden de Britse regisseur en de Franse dirigent een opera samen voor een bas, een tenor, een alt en een sopraan: Trauernacht. De productie ging afgelopen zomer in première op het festival van Aix-en-Provence. In februari komt Trauernacht naar Amsterdam in het kader van het Brandstichter Festival. Regisseur Katie Mitchell staat dit jaar centraal op het festival.

Sinds wanneer heeft u een relatie Johann Sebastian?

'Sinds mijn kindertijd. Mijn slaapkamer was recht boven de woonkamer waar de pick-up stond. Mijn vader was een groot Bach-liefhebber. Ik viel dus vaak in slaap op zijn muziek. Een van de eerste stukken die ik op piano leerde spelen was van Bach. Als ik verdrietig was, maakte Bach me vrolijk.'

In 2007 maakte u voor het Glyndebourne Festival een operaversie van de Matthäus.

'Dat was een totale en prachtige catastrofe. Een duidelijk geval van wrong time, wrong place. Glyndebourne is een plaats voor een vrolijke picknick met wat te drinken erbij. Dit was een heel donkere en serieuze productie en die viel verkeerd in die omgeving. Maar ik vond het heerlijk om te doen.'

Wat spreekt u aan in de cantates?

'Het zijn theatrale juweeltjes, drama's in miniatuur. Ze hebben een wat abstracte klank en een fantastische muzikale architectuur. Raphaël Pichon deelt mijn passie voor Bach. We hebben onze favoriete cantates op een rij gezet en een selectie gemaakt. Het zijn, op eentje na, niet de allerbekendste cantates.'

Hoe maakte u een verhaal uit allerlei fragmenten?

'Tijdens de muzikale selectie kristalliseerde de tekst zich al enigszins uit. Veel teksten van Bach gaan namelijk over dezelfde thematiek: de dood en de blijdschap om God te ontmoeten. Ik wist al snel dat het moest gaan over een familie die met de dood te maken krijgt. In de gekozen fragmenten zit eenzelfde gevoel. Het verhaal gaat over vier jongvolwassenen die hun overleden vader herdenken.'

De Duitse componist Johann Sebastiaan Bach. Beeld anp
De Duitse componist Johann Sebastiaan Bach.Beeld anp

U durft wel: in Nederland aan de haal gaan met Bach vlak voor de veertigdagentijd. Nederlanders onderhouden een sterke band met Bach. Is u dat wel verteld?

Met een nerveus lachje: 'Jazeker, jazeker, dat weet ik, dat zal ook veel sterker zijn dan in Frankrijk. Ik vind het daarom wel wat beangstigend om naar Amsterdam te komen. Maar jullie zijn ook tolerant en het stuk is niet beledigend. Het is gemaakt met behoedzaamheid en respect.'

Trauernacht, Stadsschouwburg Amsterdam, 13, 14 en 15/2.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden