Dragelijk leven met medi-wiet

Voor veel MS-patiënten biedt marihuana een verlichting van de klachten. Minister Borst staat het gebruik vanaf volgend jaar toe. Maar inmiddels is de wiet al op doktersrecept verkrijgbaar....

Elke dag, ja bijna elk uur, gebruikt MS-patiënt Peter Boonman cannabis. Hij verwarmt de marihuana en inhaleert de werkzame stoffen. 'Het geeft me kracht en energie om door te leven. Als ik niet gebruik, voel ik me geradbraakt en krijg ik spasmen.'

Boonman (50) is gekluisterd aan een rolstoel. Hij was een van de eerste patiënten die dagelijks cannabis gebruiken om het leven met MS (multiple sclerose) dragelijk te maken. Al sinds 1995. Cannabis geneest of vertraagt de ziekte niet, maar neemt de bijverschijnselen weg, zoals pijn, stijfheid en spasmen. Dagelijks neemt Boonman een gram of vijf.

Inmiddels zijn er vele honderden, zo niet duizenden lotgenoten die regelmatig cannabis inhaleren. Illegaal, want over het gebruik is niets geregeld.

Daar komt verandering in. Minister Borst van Volksgezondheid kondigde vorige maand aan legale cannabisverstrekking in 2002 mogelijk te maken. Het Bureau voor Medicinale Cannabis moet de medi-wiet gaan inkopen en distribueren bij de apothekers. Met een recept kunnen MS-patiënten, of anderen, zoals mensen met kanker, aids en chronische pijn, het middel aanschaffen.

'We zijn blij dat Borst de knoop heeft doorgehakt', zegt Frans Kingma, die namens de MS-vereniging zitting heeft in de begeleidingscommissie van het Bureau. 'Veel patiënten willen cannabis gebruiken, maar willen niet naar een coffeeshop. Ze weten niet waar ze informatie kunnen krijgen over het gebruik. TNO schatte een paar jaar geleden dat een op de twintig van de zestienduizend MS-patiënten in Nederland gebruikt. Dat zijn er inmiddels veel meer.'

Veel patiënten betrekken hun wiet via de stichting Patiëntenhulp medicinale marihuana in Rotterdam. 'We hebben drieduizend leden', zegt directeur Ger de Zwaan. 'Ik schat dat 60 procent MS heeft. Ik ben bij alle afdelingen van de MS-vereniging geweest om lezingen te geven.' Om de wiet bij De Zwaan te mogen kopen, is een verklaring van een dokter nodig. 'Het is op de rand van de illegaliteit, maar we worden gedoogd.'

De aanschaf van cannabis via de stichting wordt steeds vaker vergoed door de verzekeraars, zoals bijvoorbeeld door DSW in Schiedam. 'Dat doen we voor zes of zeven patiënten', zegt adviserend geneeskundige Bart Bouwmeester. 'De mensen moeten zich laten voorlichten door de stichting Patiëntenhulp en een verklaring van de dokter overleggen. Dan gaan we tot vergoeding over.'

Bouwmeester kent gevallen van mensen bij wie cannabis het leven heeft verbeterd. 'Van een ouder echtpaar had de vrouw veel pijn. Ze wilde cannabis. Haar 80-jarige echtgenoot stapte naar een coffeeshop en zei: ''Doe mij maar wat van die rotzooi.'' Dat ging natuurlijk niet. Uiteindelijk kreeg de vrouw de marihuana van de stichting, die haar ook voorlichtte over het gebruik.'

De vrouw in kwestie rookt, vertelt Bouwmeester, een of twee sigaretten per dag. 'Ze vindt het vies, maar daarna kan ze de hele dag zonder pijn op de stoel zitten en gaat het eten veel beter.' Verzekeraar DSW heeft profijt van de ruimhartige vergoeding. 'Het kost 70 tot 120 gulden per maand. Maar je ziet dat mensen minder andere medicijnen nodig hebben en dat spaart geld uit.' Ziektekostenverzekeraar Zilveren Kruis Achmea - anderhalf miljoen verzekerden - strijkt af en toe over het hart en vergoedt in een enkel geval marihuana.

Probleem bij het vrijgeven van medicinale cannabis is dat niet wetenschappelijk is aangetoond dat wiet de klachten vermindert. De Vrije Universiteit heeft onderzoek gedaan naar de werking van capsules met marihuana, die werden geslikt. Drs. Joep Killestein: 'In onze studie konden we niks vinden.' Het heeft ermee te maken dat cannabis via de maag wordt opgenomen en dan verandert de samenstelling van de werkzame bestanddelen.

De ervaringsdeskundigen stellen dat roken beter is. Dat hoeft niet met een sigaret. Veel patiënten gebruiken een verdamper, waarin de cannabis wordt verwarmd tot circa tweehonderd graden. De werkzame bestanddelen verdampen en worden geïnhaleerd met een pijpje.

Deze toepassing is nog niet onderzocht. Killestein: 'We willen dit graag doen, maar eenvoudig is dat niet. Het onderzoek is niet dubbel blind te doen, omdat iemand weet dat hij cannabis krijgt vanwege de geur. Gezien de onzekerheid verbaast het me dat Borst cannabis zo snel gaat vrijgeven.'

Maar Peter Boonman is tevreden. 'Nederland loopt achter, want in Canada en in negentien staten van de VS, is medicinaal marihuanagebruik toegestaan.' Hij is zo hulpbehoevend geworden dat hij naar een verpleegtehuis moet. Daar wil hij cannabis blijven gebruiken. 'Ik wil daar geen problemen mee. De stap van Borst om cannabis vrij te geven, zal helpen om de weerstand bij anderen weg te nemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden