Dragan Zelenovic, verkrachter en folteraar

De Serviër Dragan Zelenovic (45), deze week uitgeleverd door Rusland, ontpopte zich vanaf 1992 als militair politieman als folteraar en verkrachter....

Charlotte Huisman

Voor de oorlog in Bosnië was Dragan Zelenovic (45) een bescheiden elektricien in zijn woon- en geboorteplaats Foca in het oosten van het land. Vanaf 1992 hield ‘Zelja’ of ‘Zelini’, zoals hij werd genoemd, er verkrachtend en martelend huis als onderbevelhebber van de Servische militaire politie en als leider van de paramilitairen.

Na een van zijn vele verkrachtingen zou hij tegen het slachtoffer hebben gezegd dat zij nu tenminste ‘goede Servische kinderen’ zou baren. Naar verwachting komt hij al dit weekeinde aan in Den Haag, als een van de laatste zeven gezochte aangeklaagden van het Joegoslavië-Tribunaal.

De harde woorden van hoofdaanklaagster Carla Del Ponte van het Tribunaal hebben meteen effect gesorteerd. Beklaagde zij zich woensdag voor de Veiligheidsraad over Rusland vanwege de gebrekkige samenwerking met het Tribunaal, een dag later leverde het land de wegens misdaden tegen de menselijkheid gezochte Bosnische Serviër uit aan Bosnië-Herzegovina. Bosnië zegde gisteren toe Zelenovic zo snel mogelijk op het vliegtuig te zetten naar Nederland.

Zelenovic was op de vlucht sinds hij in juni 1996 werd aangeklaagd. Hij zou rond 2001 zijn onderkomen hebben gezocht in Rusland en daar in de bouw hebben gewerkt onder een valse naam Petrovic.

Vorig jaar augustus werd Zelenovic gearresteerd in de oliestad Khanty-Manshiisk in West-Siberië. Niet vanwege de veertien punten tellende aanklacht van het Tribunaal, het internationale arrestatiebevel of de 5 miljoen dollar beloning die de Verenigde Staten op zijn hoofd hadden gezet. De Siberische autoriteiten klaagden hem aan vanwege zijn valse paspoort.

Rusland stelde zijn uitlevering keer op keer uit, tot ergernis van Del Ponte. Veel Russische politici staan wantrouwend tegenover het Tribunaal, dat volgens hen tegen hun bondgenoot de Serviërs is gericht.

Zelenovic wordt beschuldigd van een groot aantal verkrachtingen, zowel individueel als in groepsverband. Ook zou hij groepsverkrachtingen hebben georganiseerd en vrouwen hebben overgebracht naar locaties die werden gerund als bordelen.

In juli 1992 zou Zelenovic een groep van ruim zestig Moslimvrouwen en kinderen hebben opgepakt. De vrouwen die naar de zin van de Serviërs niet genoeg informatie gaven over de verblijfplaats van hun mannen en de vermeende wapenopslagplaatsen van de Moslims, werden het slachtoffer van groepsverkrachting. Zelenovic zou daarbij een meisje een pistool tegen haar hoofd hebben gehouden, voordat haar vier ondervragers zich aan haar vergrepen.

Van de acht mannen die het Tribunaal wegens misdaden rond Foca had aangeklaagd, was Zelenovic de laatste op wie werd gewacht. Drie werden er eerder veroordeeld, twee wachten op hun proces en twee werden gedood toen zij hun arrestatie probeerden te voorkomen.

Het zou kunnen dat het VN-Hof in Den Haag de 45-jarige politieman op termijn weer naar Bosnië zal terugsturen voor berechting. Twee andere aangeklaagden, Gojko Jankovic en Radovan Stankovic, die net als hij worden beticht van verkrachtingen en martelingen rond Foca, werden zeer tegen hun zin voor berechting teruggestuurd naar het land waar zij hun misdaden hebben gepleegd.

Daar moeten zij verschijnen voor het hof voor de berechting van oorlogsmisdaden in Sarajevo. Dat vorig jaar geopende hof moet het werk afmaken van het Joegoslavië-Tribunaal, als dat in 2010 sluit.

Charlotte Huisman

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden