Dr. Khans atoombom voor de islam

Smokkel van nucleaire hulpmiddelen naar landen als Iran, Libin Noord-Korea? Weet hij niets van, stelde de Pakistaanse president Pervez Musharraf deze week zijn Amerikaanse vrienden gerust (www.guardian.co.uk)....

Daarmee reageerde de generaal op een artikel in de New York Times (www.nytimes.com), overgenomen in de Volkskrant van maandag, dat Pakistan het middelpunt is in een web van nieuwe nucleaire wannabe's als Iran, Libin Noord-Korea. Die laatste bijvoorbeeld, zou zich tot Pakistan hebben gewend om aan alternatieve nucleaire brandstof te komen. Dit nadat zijn eigen kernreactoren waren 'bevroren' door de Verenigde Staten, omdat die reactoren niet alleen energie produceerden, maar ook - als bijproduct - plutonium voor kernwapens.

Het alternatief voor plutonium, als brandstof voor kernbommen, is verrijkt uranium (www.me.utexas.edu/uer/manhattan/bomb-design.html). Uranium zelf is wel te vinden in de Noord-Koreaanse bodem (www.nti.org) maar dat erts bestaat voor een groot deel uit de voor kernwapens onbruikbare lichte versie, en maar voor een klein percentage uit het zwaardere uranium-238 (www.ne.doe.gov/uranium/facts.html). Dus moet dat eerst worden verrijkt.

Enter Pakistan. Evan de potenti schurken die 'achter Musharrafs rug om' nucleaire spullen zou hebben gesmokkeld, is zijn nationale held en uraniumverrijkingsexpert dr. ir. Abdul Qadeer Khan.

Deze Pakistaanse dr. Strangelove (www.filmsite.org/drst.html) is de beroemdste oud-leerling van de Nederlandse TU Delft (www.tudelft.nl), waar hij van 1963 tot 1967 metallurgie studeerde (www.nimr.nl). Daarna ging hij werken bij het ingenieursbureau FDO in Amsterdam, onderdeel van Stork, waarvoor hij tijdelijk werd gedetacheerd bij de ultracentrifugefabriek Urenco in Almelo.

Daar zag hij van dichtbij hoe je volgens state-of-the-art technieken uranium kunt verrijken (www.urenco.com). In 1976 ging hij met vakantie naar Pakistan, om nooit meer terug te keren. Zo'n 22 jaar later hield Pakistan zijn eerste atoomproef, met verrijkt uranium als brandstof.

Al vlak na zijn vertrek uit Nederland rook de Binnenlandse Veiligheids Dienst onraad. Khan werd beschuldigd van spionage en in 1983 bij verstek tot vier jaar gevangenisstraf veroordeeld. Twee jaar later werd hij in hoger beroep vrijgesproken, vanwege procedurefouten.

Op de site van de Islamic Academy of Sciences zijn Khans verdiensten voor de islamitische wereld in het algemeen en die van Pakistan in het bijzonder netjes op een rijtje gezet (www.ias-worldwide.org/profiles/prof85.htm). Inclusief zijn adres: postbus 502, Rawalpindi, Pakistan. Voor als u nog iets nodig heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden