Double Trouble

De Ierse zwemster Michelle de Bruin-Smith (28) werd voor vier jaar geschorst, na de vondst van alcohol in haar urine....

door Rolf Bos

GREG NORMAN en Nick Faldo kwamen al tot een totaal van 65 punten, maar ere-lid Michelle de Bruin-Smith scoorde nog geen enkel punt op de fraai gelegen golfcourse van Mount Juliet. De olympische zwemkampioene: 'Ik golf niet, nooit gedaan ook.'

De Ierse rijdt soms naar Mount Juliet om er te lunchen in The President's Bar, samen met haar man en trainer Erik de Bruin, die in vroeger jaren wel eens een club ter hand nam: 'Maar de laatste tijd komt het er niet van.'

Het echtpaar, dat in de buurt van de golfbaan in het Ierse district Kilkenny een Georgian Mansion uit de achttiende eeuw bewoont, spreekt op de golfclub af met journalisten, want 'thuis, dat is privé, dat houden we liever gescheiden', aldus Michelle de Bruin-Smith.

De indruk dat het tweetal zich isoleert, is niet terecht. Natuurlijk, er lopen enkele rechtszaken tegen Ierse kranten en radiostations, maar de relatie is niet met iedereen slecht.

De zwemster: 'Bij de grote toernooien hebben wij geen tijd voor praatjes met de pers, dan zijn we te zeer gericht op de wedstrijden. Je moet een aantal nummers zwemmen, en daar heb je het erg druk mee.'

Haar echtgenoot, voormalig discuswerper: 'Ze zeiden van mij altijd dat ik stug in de omgang was. Ja, tijdens een wedstrijd heb je geen tijd voor journalisten, dan stel je andere prioriteiten.'

Het is een ietwat sombere middag in het zuidwesten van Ierland. Buiten slaan welgestelden (de zwemster: 'Hoeveel duizend pond kost het lidmaatschap ook alweer, Erik?') tegen een balletje, binnen in The President's Bar knettert het open haardvuur, en schudt de drievoudig olympisch kampioene haar natte, rode krullen.

Nee, ze komt niet uit het zwembad, de training staat dezer dagen op een lager pitje. 'Het is niet op te brengen nu een vol programma te trainen, met al die heisa eromheen. Je probeert fit te blijven, maar opbouwen is er niet bij. Ik mis het wel.'

Erik de Bruin: 'Michelle is een echt trainingsdier. Ik neem mijn petje af voor de wijze waarop zij het jaar voor de Spelen geleefd heeft. Er waren weken waarin ze tachtig tot honderd kilometer per week heeft gezwommen. Dan was het 's ochtends drie uur trainen, ontbijten, slapen, weer eten, trainen en weer slapen. Als ik haar dan 's avonds eten bracht, zat ze total-loss op de bank.'

Zelfs op hun trouwdag werd er getraind, en niet zomaar een beetje. 'Van half zes tot kwart over acht, daarna hebben we ontbeten, ons omgekleed, en zijn we naar het stadhuis gegaan. Na de trouwerij was er een lunch in de tuin van mijn ouders. Daarna is Michelle gaan slapen om vervolgens weer tweeënhalf uur te trainen.'

In het zwembad, en niet in de medicijnkast, zoals al die priemende vingers uit Australië en de Verenigde Staten willen doen geloven, ligt volgens het tweetal de basis van het olympische succes van de kleine Ierse zwemster, die in 1996 de wereld versteld liet staan door in het chloorwater van Atlanta drie gouden en een bronzen medaille op te duiken.

Doping!, schreeuwde de verslagen - Amerikaanse - concurrentie, met star Janet Evans voorop. Die Smith, een zwemster uit een land waar ze nota bene niet eens een vijftig meter-bad hebben, had tot aan de Spelen van 1996 nooit wat gepresteerd? En dan haar trainer, dat was toch een betrapte dopingzondaar? De optelsom was snel gemaakt. Te snel?

Michelle de Bruin-Smith: 'Die progressie was er helemaal niet zo plotseling. Ik werd twaalfde bij het WK in 1991. In 1994 werd ik vijfde, in 1995 eindigde ik als tweede; dan komen die drie gouden medailles niet zo onverwachts.'

Erik de Bruin: 'Ik word er soms zo pissig over. Het is ook zo hypocriet. Michelle is in de aanloop naar de Spelen vaak gecontroleerd, terwijl de Amerikanen geen geld hadden om controles uit te voeren.'

T WEEMAAL misten de controleurs de laatste jaren de zwemster, die drie maanden vantevoren moet aangeven waar zij zich bevindt. 'Die incidenten worden er uitgelicht alsof Michelle de enige was die een controle miste. Schandelijk is het. Er waren vijftig andere topzwemmers, onder wie Alexander Popov en Dennis Pankratov, die in die periode een controle-team misten. Maar over Michelle maken ze een hele heisa.'

Michelle de Bruin-Smith: 'Het is toch onmogelijk om drie maanden van tevoren aan te geven, dat ik hier vanmiddag om twaalf uur op de golfclub zal zijn?'

In 1992 verscheen Erik de Bruin in het leven van Michelle Smith. De discuswerper ontmoette de zwemster bij de Olympische Spelen van Barcelona. Eind '93 werd de minnaar ook de trainer. Michelle de Bruin: 'Ik trainde zeer monomaan. Ik maakte alleen maar kilometers, alles in één tempo. Geen sprint, geen kracht, geen kwaliteit en een slecht dieet.'

Erik de Bruin, in 1994 geschorst voor vier jaar wegens dopinggebruik, was een leek op zwemgebied. 'Ik vond er niks aan. Ik keek, en kijk, veel liever naar atletiek. Ik heb heel duidelijk tegen Michelle gezegd dat we het zes maanden zouden proberen. Ik ben gaan lezen, heb her en der domme vragen gesteld, heb ook veel van Michelle geleerd.

'Ze was al 23, wist veel over de techniek, over haar lichaam. Ik stelde haar dan simpele vragen als: waarom doe je dit, waarom doe je dat? Dat was nooit gelukt als ze pas 15 was geweest. Op die leeftijd leun je toch teveel op je coach.'

De zwemster had geen problemen met het nieuwe regime. Erik de Bruin: 'Slechts één keer hadden we een conflict. Toen wilde ze niet luisteren, deed ze haar best niet in het water, haar sets deugden niet. Ik ben het zwembad uitgelopen. Ik was nog geen honderd meter weg, of daar kwam ze aan getrippeld, in haar badpak, op haar blote voeten in de sneeuw. Ze gaf me gelijk, ze had haar best niet gedaan.' De zwemster zit tegenover haar man en glimlacht, nee, haar man is geen dictator.

De training werd op 'twaalf punten' aangepast. De coach: 'Het was niet één verandering, het was een combinatie van factoren die maakte dat het werkte. Ik voerde krachttraining in, periodisering, een ander dieet, Michelle is technisch beter gaan zwemmen, ze is mentaal sterker geworden.

'Het zijn kleine dingetjes, maar als je alles bijelkaar optelt, dan is er aan het eind een groot verschil.'

Neem nou voeding, zegt hij, daar is veel winst te behalen, het kan de laatste vijf procent zijn die het verschil maakt tussen een vierde en een eerste plaats. 'Het is toch de brandstof van het lichaam. Ik lees er alles over, in boeken, op Internet, en dat probeer ik dan, na ruggespraak met sportarts John IJzerman, uit.

'Je hebt de dopinglijst, die is helder. Alles wat daarop staat gebruik je niet, of je het daar nou mee eens bent of niet. Dat is de afspraak, je bent lid van een sportorganisatie, en zo luiden de regels. Ik kan hier zeggen dat Michelle nimmer producten heeft gebruikt die op de lijst staan.

'Maar er zijn genoeg andere producten die niet op de lijst staan, en die wel ondersteunend werken. Neem creatine. Hier in Ierland schreeuwen ze moord en brand, want van creatine ga je dood. Ja hallo, als je teveel water drinkt, ga je ook dood. Kijk maar naar die marathonloopster in New York, drie weken geleden.'

Topsport, zegt De Bruin, is altijd ongezond. 'En oneerlijk, doping of geen doping, dat roep ik al jaren. Niemand is hetzelfde. Je hebt te maken met je achtergrond, met je genen. Ik had als discuswerper kleine handen en kleine voeten. Als ik een langere spanwijdte had gehad, had ik zo twee, drie meter verder gegooid. In Ierland is geen vijftig meter-bad, in Australië kun je het hele jaar lekker in het zonnetje trainen. Is dat dan wel eerlijk?'

VAN MOUNT Juliet leidt een smalle tweebaansweg tussen hoge heggen naar een kruispunt. Op de ene hoek een kerkje met begraafplaats, op de andere Sheridan's Lounge Bar ('bar food served').

De weg rechtdoor gaat naar Kilkenny, Cill Chainnigh in het onnavolgbare Keltisch, links voert een smalle weg langs nog meer heggen naar Kellsgrange House, domicilie van het echtpaar De Bruin-Smith.

Een ander echtpaar, Al en Kay Guy, reed in de vroege ochtend van 10 januari 1998 over dit asfalt. Ze kwamen namens zwembond FINA zeventig milliliter urine van de drievoudig olympisch kampioene ophalen, het was een onverwachte controle.

Het tweetal, dat al eerder vergeefs aan de deur van het huis en aan de poort van het nabijgelegen zwembad van Kilkenny had gestaan, wachtte in de duisternis voor het gesloten hek op een teken van leven. Dat kwam er, Erik en Michelle de Bruin waren thuis.

Het echtpaar Guy mocht plaatsnemen in de keuken, Michelle had gelijk bij het opstaan het toilet al bezocht, dus het was even wachten. Er hing een wat gespannen sfeer in de keuken, geen enkele sporter is blij met de komst van de vliegende dopingcontroleurs.

Erik de Bruin: 'Het hoort erbij, maar leuk is het niet. Ze gaan soms ook wel grof tekeer. Een paar weken geleden werd er nog een Nederlandse atleet uit de trein getrokken. Bij mijn zusje Corrie zijn ze wel eens voor de auto gesprongen. De hele buurt stond voor de ramen. '

De zwemster was thuis, en niet bij de WK in het Australische Perth, waar de sportieve gebeurtenissen overschaduwd werden door de smokkel van groeihormonen door een Chinese zwemster. Ze ('ik was dus eigenlijk wel blij dat ik niet in Perth was') had nog last van de naweeën van een auto-ongeluk, dat plaatsvond in de buurt van Carlow.

In aanwezigheid van Kay Guy produceerde de zwemster die ochtend haar urine, ze had drie pogingen nodig. De flesjes werden afgesloten, de formulieren ingevuld, het pakketje verdween in de auto van de Guys.

I N HET IOC-lab te Barcelona werden de urinemonsters gecontroleerd, en wat bleek: er was alcohol, naar verluidt Ierse whiskey, aan het vocht toegevoegd. Een abnormaal hoge dosis, die dodelijk geweest zou zijn bij gewoon gebruik.

De zwemster werd door de FINA voor vier jaar geschorst, omdat ze had gepoogd haar urine onbruikbaar te maken, en daarmee eventueel dopinggebruik te maskeren.

De verhalen lopen nogal uiteen. Volgens The Irish Times zouden de Guys al in de keuken van Kellsgrange House alcohol geroken hebben, ze zouden dat ook op het formulier hebben aangegeven. Het echtpaar werd niet gehoord bij de hoorzitting in Lausanne.

Erik de Bruin: 'De voorzitter vond dat niet nodig. Raar, niet? Dat wordt ook een van de argumenten bij het hoger beroep. Mijn vraag is wanneer de Guys die opmerking over de whiskeygeur op de formulieren hebben ingevuld, na de vondst van de alcohol soms?'

Michelle de Bruin-Smith: 'Er stond geen datum op de brief. Controleurs kunnen tijdens een controle aangeven dat ze niet tevreden zijn. Wanneer ze toen die whiskey geroken zouden hebben, hadden ze dat meteen kunnen zeggen. Ze hadden kunnen wachten op een nieuwe plas. Maar dat hebben ze niet gedaan.'

Voor vier jaar werd Michelle de Bruin geschorst, en dat was louter vanwege de vondst van de alcohol. Erik de Bruin: 'De tests konden in Barcelona gewoon worden uitgevoerd. Voor 100 procent. En, ik kan dat niet genoeg benadrukken, er werd géén doping gevonden. Dus waarom zouden we dan alcohol hebben toegevoegd?'

Een cynicus zou kunnen opmerken dat het echtpaar De Bruin-Smith op 10 januari twijfelde over de duur van een cyclus dopinggebruik, de zwemster zat net op een grens. In paniek zou vervolgens de alcohol zijn toegevoegd.

Erik de Bruin, na enige stilte: 'Daar heb ik nog niet aan gedacht. Maar dan komt mijn volgende argument: waarom giet je er dan whiskey in? Uit de geschiedenis van dopingonderzoek blijkt het daarmee niet te maskeren. Bovendien, Michelle is niet uit het zicht van mevrouw Guy geweest.'

Als dat allemaal waar is, dan mag je spreken van een welhaast Ludlumeske samenzwering, gericht tegen de familie De Bruin-Smith. Iemand, of een organisatie, probeert hen zwart te maken. Is het soms dat Michelle hoe dan ook niet naar de Spelen van Sydney mag? De Australiërs willen, zoals in Atlanta wel het geval was, geen gezeur over doping?

Michelle de Bruin-Smith: 'Yes.'

Erik de Bruin, iets minder gedecideerd: 'Het is wat zwak, want je moet harde bewijzen hebben voor zo'n samenzwering . Ik heb alleen aanwijzingen dat Michelle anders behandeld wordt dan anderen. Aan de andere kant, waarom gooien ze er whiskey in, en niet iets waar je echt positief van wordt, steroïden ofzo?'

De zwemster: 'Ja, maar die whiskey is ook wel weer handig. Bij gebruik van gewone doping was ik twee jaar geschorst geweest, dat is de regel, en dan had ik toch nog in Sydney mee kunnen doen. Nu vonden ze dat manipuleren zo erg, dat ze er vier jaar schorsing van gemaakt hebben. Double trouble, noemden ze het.'

Mocht het echtpaar de beroepszaak in Lausanne winnen, dan is het de vraag of er ooit nog aan topsport zal worden gedaan. Erik de Bruin: 'In EK's en WK's zijn we niet meer geïnteresseerd. Hoogstens doen we dan nog mee aan de Spelen van Sydney, zetten we ze nog een keer een hak.

'Maar we kunnen ook besluiten te stoppen, want er zal altijd de angst zijn dat ze ons nog een keer proberen te pakken. Die angst heb ik ook voor mijn zusje, Corrie.'

DE LOPENDE zaak en alle insinuaties hebben inkomstenderving tot gevolg gehad. Sponsors hielden af, Erik de Bruin werd door de NOS als atletiekcommentator op straat gezet. 'Theo Reitsma heeft de beslissing genomen. Ik was betrokkken bij een dopingzaak, heette het. Raar, want op het moment dat ik aangenomen werd, zat ik zelf nog een schorsing uit.'

De zwemtraining staat momenteel op een laag pitje. Veel tijd gaat op in de restauratie van Kellsgrange House. Het huis is schitterend gelegen, het is er stil, 'alleen 's zondags willen er wel eens mensen komen kijken hoe wij wonen.'

Voor hen is de buks, die net achter de keukendeur staat, echter niet bedoeld, zelfs niet voor lastige journalisten. 'We hebben hier last van een vossenplaag en een vergunning om te jagen.'

Raak geschoten werd er nog niet, Erik de Bruin vist trouwens liever op zalm in de snelstromende beek, beneden in het dal. Hij zou vanachter het huis ook discussen kunnen werpen, maar dat tijdperk ligt achter hem.

Nagenoeg niets in het mansion wijst op de aanwezigheid van een zwemkampioene, slechts een paar foto's aan de wand en her en der wat badpakken.

De gouden medailles zijn opgeborgen in een bankkluis, miljonair is De Bruin-Smith na 1996 niet geworden. Ierland is geen Amerika, waar de sponsormarkt veel groter is. De afgelopen zomer werkte de rossige Ierse voor de nationale televisie, ze versloeg het paardenspringen.

Ondanks de gederfde inkomsten zijn ze niet armlastig, zegt haar man. 'En nee, we zijn niet verbitterd over wat er allemaal is gebeurd. Het leven is heel prettig hier, we hebben niet te klagen. De schoorsteen rookt nog steeds.

'En die blijft wel roken ook, we hebben bomen op ons land, dus die zaag ik af en toe om.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden