Douane stopt met visitaties onderlichaam

De douane op luchthaven Schiphol stopt per direct met de visitaties van het onderlichaam van reizgers, die worden gedaan om drugssmokkelaars te betrappen....

De ombudsman uitte stevige kritiek op de lijfsvisitaties en kondigde donderdag een onderzoek aan naar deze zogeheten 100-procents-controles.

Brenninkmeijer vindt dat de Douanewet onvoldoende wettelijke grondslag biedt voor dergelijke onderzoeken aan de holtes in het onderlichaam. Hij doelt op de behandeling van een vrouw uit Suriname, die in april 2004 op Schiphol aankwam. Zij was vijf maanden zwanger, moest zich bij de douane uitkleden waarna in haar onderlichaam werd gekeken. Haar 2,5 jaar oude zoontje was daarbij aanwezig.

Dit type onderzoek is volgens Brenninkmeijer zeer vernederend en het vormt een ernstige inbreuk op de lichamelijke integriteit. Volgens de Grondwet en het Europees verdrag voor de rechten van de mens is deze controle uitsluitend toegestaan als daarvoor een wettelijke basis is, waarover geen twijfel mag bestaan. De ombudsman heeft de klacht van de vrouw op alle punten gegrond verklaard, aldus de woordvoerster van de ombudsman.

Sinds eind 2003 worden volledige controles gehouden van reizigers vanuit de Nederlandse Antillen, Aruba, Suriname en Venezuela. Daarbij wordt na aankomst alle bagage bekeken en iedereen intensief gefouilleerd.

Volgens een woordvoerster van de douane is het volgens de Douanewet toegestaan om lijfsvisitaties te verrichten, ook ontkleed. Zo kunnen drugs op het lichaam worden ontdekt. Ook worden lichaamsopeningen en -holtes bekeken, maar dat gebeurt sporadisch, aldus de woordvoerster. Sinds mei 2005 is daar al een vepleegkundige bij. Alleen de schouw aan het onderlichaam wordt gestaakt, in ieder geval totdat de herziening van de Douanewet klaar is.

Zodra de douane werkelijk vermoedt dat iemand drugs smokkelt, moet zij die persoon overdragen aan de Koninklijke Marechaussee. Die kan na toestemming van de officier van justitie, verdere visitaties uitvoeren. Onderzoeken in het lichaam moet een arts doen.

Het onderzoek van de ombudsman strekt zich ook uit tot deze opsporingsfase. Ook hierover zijn meerdere klachten binnengekomen, onder meer over onheuse bejegening. Onlangs oordeelde de rechtbank in Haarlem in drie zaken dat de behandeling zeer vernederend was.

Minister Donner van Justitie meldde woensdag dat de visitaties binnen de regels passen. Toch wil hij aanpassingen in de procedure aanbrengen en het aantal onderzoeken aan het lichaam terugbrengen, door de bodyscan te verplaatsen van Schiphol-Oost naar het centrale gebouw. Verdachten kunnen dan makkelijker hun onschuld aantonen, zonder dat zij eerst een visitatie moeten ondergaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden