Dorpen verdwijnen, politici gaan

Samenvoeging van kleine gemeenten op het platteland is zo erg nog niet. Een drama is het als een dorp 'verdwijnt' in een stad....

Vandaag zijn de burgers aan zet om te bepalen hoe ze per 1 januari bestuurd willen worden. De Vordenaren gaan naar de stembus voor de gemeenteraad van de fusiegemeente Bronckhorst. In de nieuwe raadszaal zijn 25 stoelen gereserveerd. Dat betekent dat de inwoners van de vijf samensmeltende dorpen vandaag meer politici naar huis sturen dan kiezen: samen hebben ze nu nog zo'n zestig gemeenteraadsleden.

Overal in de Achterhoek, de Graafschap, de Liemers en in een puntje van Overijssel - een bevolking van vierhonderdduizend - vindt vandaag een dergelijke politieke kaalslag plaats, als gevolg van de gemeentelijke herindeling. In totaal 27 gemeenten vloeien samen tot elf nieuwe, deels door de samenvoeging van een aantal kleinere, zoals in het geval van Vorden, deels doordat een grote buur een kleine buurman opslokt.

Aan het eind van de dag telt de streek dan ruim honderd gemeenteraadsleden minder. Wie wel een mandaat verovert, kan daar zes jaar op teren. Pas met de verkiezingen van 2010 gaat het gebied weer in de pas lopen.

Hoewel bestuurskundigen voorspellen dat lokale partijen garen zullen spinnen bij deze verkiezingen vanwege onvrede met de landelijke politiek, is daar in Bronckhorst niets van te merken. Op de verkiezingsborden hebben slechts landelijke partijen hun leuzen geplakt. Alleen thuisblijven kan een signaal geven.

Ver naar het zuidoosten, in Dinxperlo, tegen de Duitse grens, is politicus Henk Rijks inderdaad bang dat veel dorpsgenoten niet zullen komen opdagen. ' De verkiezingen leven voor mijn gevoel minder dan twee jaar geleden.'

De imagoschade van de politiek bij de herindeling is daar debet aan, meent Rijks. Dinxperlo wilde per se zelfstandig blijven, in nauwe omarming met het Duitse Suderwick. 'Ik leer de kinderen op school dat ze in een democratie hun mening mogen geven, en dat ze mogen verwachten dat daar serieus naar wordt geluisterd.'

Maar dat werd er niet naar Dinxperlo, dat zich tevergeefs verzette tegen de samenvoeging met het twee keer zo grote, tien kilometer verderop gelegen Aalten.

Rijks, fractieleider van GemeenteBelangen - vier van de dertien zetels in Dinxperlo - wil in de nieuwe raad voorkomen dat de belangen van Dinxperlo ondersneeuwen, maar het eigen dorp is niet alleen zaligmakend: ook kiezers in de kleine kernen rond Aalten hoopt hij aan zich te binden.

De tactiek om het ommeland te mobiliseren, is in Bathmen al verder doorgevoerd. 'We waren niet tegen de herindeling op zich', vertelt fractieleidster Alie Zandstra van Algemeen Belang Bathmen. 'Maar we wilden wel graag een plattelandsdorp blijven.' Samenwerking met Gorssel en Lochem lag dan ook voor de hand, maar de landelijke politiek drong Bathmen in de armen van het tien kilometer verderop gelegen, veel en veel grotere Deventer.

De partij van Zandstra heeft voor de verkiezingen een gedaanteverwisseling ondergaan en profileert zich als Algemeen Plattelands Belang. Hoeveel zetels de partij vandaag ook haalt, de invloed van Zandstra - nu met zes van de elf zetels in Bathmen - loopt danig terug.

Deventer, met negentigduizend inwoners, zal door de komst van de ruim vijfduizend inwoners van Bathmen nauwelijks van (politieke) kleur en sfeer verschieten. Sterker: de extra inwoners leiden niet eens tot een grotere gemeenteraad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.