ReportageLockdown in Bathmen

Dorp in lockdown: in Bathmen doen ze het samen, niet alleen

Corona was iets van ver weg, maar ineens sloeg het virus ook toe in het Overijsselse Bathmen. Saamhorigheid is er een groot goed, dus gingen de dorpelingen gezamenlijk in lockdown.

Dorpsbewoners van Bathmen blijven op afstand van elkaar bij de melkboer op de Brink.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Een vriend van een vriendin kreeg het als eerste. Daarop volgden twee andere vriendinnen die samen handbalden, waarna het coronavirus ook bij de voetbalclub bleek te hebben toegeslagen. ‘Corona was altijd iets van heel ver weg, en nu was het ineens in Bathmen’, blikt fysiotherapeut Anaïs Villois (23) terug op de plotselinge uitbraak in haar dorp.

‘Gekkigheid’, is het woord dat ze meerdere keren gebruikt. Gekkigheid, dat het 5.800 inwoners tellende dorp naast Deventer twee weken geleden een brandhaard van het coronavirus bleek te zijn geworden. Het aantal nieuwe besmettingen liep er op tot 35, waarop sportvereniging ABS besloot dat het genoeg was en alle sport stillegde. Een café waar veel (jonge) sporters op vrijdagmiddag bijeenkwamen, ging uit zichzelf dicht. Want anders dan bij de eerste golf waren nu niet de ouderen in het verzorgingshuis, maar vooral de jongeren getroffen door het virus.

Brief van de burgemeester

In een brief aan alle inwoners schreef burgemeester Ron König van Deventer (waar Bathmen onder valt) dat hij zich zorgen maakte over de gezondheid van de Bathmenaren. König adviseerde ze zo veel mogelijk thuis te blijven, zo min mogelijk contacten aan te gaan en vooral een mondkapje te dragen. Hij sloot af met de boodschap dat hij Bathmen heeft leren kennen als een hecht, actief en saamhorig dorp. Juist om die redenen vertrouwde hij erop dat het dorp de corona-uitbraak snel onder controle zou krijgen.

Het bericht dat Bathmen in een vrijwillige lockdown was gegaan, trok landelijk de aandacht. Cameraploegen vatten post in het oude centrum. Verslaggevers kwamen kijken in de doodstille straten, waar nog best wat volk op de been bleek. ‘Het was wel rustig op straat, maar dat kwam ook door het slechte weer. De winkels waren gewoon open’, zegt Joske in ’t Hof, van kaaswinkel Kloas in ’t Hof. ‘Daarom vond ik die term lockdown ook zo zwaar gekozen.’

Collectieve last

Toch was er verschil merkbaar. Mensen bleven meer thuis, jongeren reden niet meer in één auto naar het voetballen, omdat er niet meer werd gevoetbald. De verantwoordelijkheid om de uitbraak de kop in te drukken, werd  collectief gevoeld op de Bathmense schouders. ‘Je wilt gewoon dat het goed gaat met je dorp’, vat Hanny Biemolt van het lokale Cultuurhuus Braakhekke dat gevoel samen.

De saamhorigheid waarover de burgemeester schreef, is in Bathmen groot. Velen zijn actief in het verenigingsleven, bijna iedereen kent elkaar hier. Door de komst van nieuwe bewoners die rust en een betaalbaar huis komen zoeken, dreigt het alom geprezen noaberschap te verwateren. Die  constatering doet de 86-jarige inwoner Gerrit Elferink zichtbaar pijn. 

Zorg voor elkaar

Toch is de zorg voor elkaar er nog steeds. Zo helpt sportclub ABS, dat met 1.500 leden een cruciale functie in het dorp vervult, alleenstaande mensen die zelf geen boodschappen kunnen doen. En komt een oudere inwoner plots wat verward over, dan is de kans groot dat er voor de zekerheid even contact wordt opgenomen met de familie of woon- en zorgcentrum ’t Dijkhuis.

Het is verleidelijk Bathmen af te schilderen als een Gallisch dorpje dat, afgesneden van de rest van het land, de grote vijand kleinkreeg. ‘Maar ook de mensen uit Bathmen werken elders in het land in de zorg, waar ze besmet kunnen raken’, zegt de woordvoerder van König. ‘Al leeft het idee dat je je niet alleen voor jezelf aan de maatregelen houdt in Bathmen zeker.’

Wie in Bathmen de supermarkt in wil zonder mondkapje, kan na de vrijwillige lockdown nog steeds rekenen op boze blikken. Vergelijk dat eens met de grote steden in het westen, waar misschien de helft van de klanten er een draagt. Dat er onder jongeren lijsten rondgingen van besmette dorpsgenoten, zal ook bij het indammen van de uitbraak hebben geholpen. ‘Je wilt niet bekendstaan als een van de doorgevers van corona’, zegt Teuni Scholthof, die in juni na vijftien jaar afwezigheid weer terugkeerde in haar geboortedorp. 

De saamhorigheid waarover de burgemeester schreef, is in Bathmen groot. Velen zijn actief in het verenigingsleven, bijna iedereen kent elkaar hier.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Recept

De combinatie van saamhorigheid, verantwoordelijkheid en sociale druk dan wel sociale controle wordt hier genoemd als recept waarmee het oplopende aantal besmettingen tot staan werd gebracht. Hoe goed Bathmen het precies heeft gedaan, is nog niet duidelijk. Woensdag zouden de laatste cijfers bekend worden, maar door vertraging bij het Duitse laboratorium worden die maandag pas verwacht. Wel is de gemeente Deventer ervan overtuigd dat Bathmen weer ‘in de pas loopt’ met de rest van het land.

Wat er te leren valt van de manier waarop het dorp het virus te lijf is gegaan, vinden veel inwoners moeilijk te zeggen. Ze hebben niet het idee dat ze iets bijzonders gedaan, hooguit dat ze hun verantwoordelijkheid hebben genomen en wat voorzichtiger zijn geweest. Ze betwijfelen ook of wat in een dorp van 5.800 inwoners werkt, aanslaat in een grote stad waar men veel anoniemer leeft. ‘Het moet wel in de mensen zitten’, zegt Scholthof. 

Leuk waren de afgelopen twee weken niet, zegt Villois, maar misschien zijn ze ergens goed voor geweest. ‘We zijn met onze neus op de feiten gedrukt. Niemand is onschendbaar weten we nu. Ook in Bathmen niet.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden