Dorp en pastoor botsen over uitvaart

LIEMPDE - In het Noord-Brabantse Liempde kent iedereen elkaar. En iedereen kende Jan. Hij had een taxibedrijf, speelde in het muziekorkest en kwam op de eerste maandag van de maand altijd kaarten in de dorpskroeg. Toen hij ongeneeslijk ziek werd en het lijden ondraaglijk, koos hij voor euthanasie. Dat de pastoor van Liempde zijn uitvaart daarom niet wilde verzorgen, kunnen de bewoners van Liempde nog wel begrijpen. Ieder moet zijn geweten volgen. Maar dat hij ook de deuren van de Liempdse kerk dicht hield, dát gaat hen te ver.


Voor de uitvaartmis moest de familie van Jan uitwijken naar het nabijgelegen Sint Oedenrode, waar de pastoor wel een mis wilde verzorgen. De barjongen van het Wapen van Liempde zag vanachter de tap de stoet voorbijgaan afgelopen zaterdag. Achter de begrafeniswagen reden de taxibusjes van Jans bedrijf. Door de dorpsstraat, over de kinderhoofdjes van het Raadhuisplein, langs de oude waterput. 'De uitvaart was speciaal op een zaterdag gepland, zodat zijn personeel erbij kon zijn. In Sint Oedenrode zat de kerk bomvol.'


Het optreden van de pastoor is in de kroeg een veelbesproken onderwerp. Een van de stamgasten buiten windt zich weer erover op. 'Ik schaam me dat ik ooit katholiek ben geweest', zegt de gepensioneerde man. Sinds zijn 17de komt hij niet meer in de kerk, alleen als hij naar een begrafenis moet. 'Dan bekijk ik de versieringen.' Euthanasie, dat moet toch iedereen voor zichzelf bepalen, vindt hij. Het is niet van deze tijd om daarover te oordelen.


Maar volgens pastoor Norbert van der Sluis heeft de katholieke kerk wel degelijk een oordeel over euthanasie. In de pastorie naast zijn kerk licht hij, vermoeid, voor de zoveelste keer deze dag zijn beslissing toe. 'Als er sprake is van euthanasie kan er geen kerkelijke uitvaart plaatsvinden. Dat zijn de richtlijnen waar ik me aan heb gehouden.'


Zijn geweten speelt ook mee, erkent de pastoor. 'Euthanasie is in strijd met een wezenlijk uitgangspunt van het geloof: dat het leven een gave is, die van God is ontvangen. Mensen mogen niet op Zijn stoel gaan zitten door te bepalen wanneer het gedaan is.' Een collega die in zijn kerk de mis zou leiden, dat was geen optie. 'Als ik het moreel niet kan verantwoorden, kan ik het ook niet in deze kerk laten gebeuren.'


Daarmee ging de pastoor volgens het kerkbestuur over de schreef. Hij had wél een collega moeten vragen. Het conflict is inmiddels zo hoog opgelopen dat het bisdom zich erover zal buigen. Ook de rest van de kerkgemeenschap is verontwaardigd. Vrijwilligers voor een benefietactie ten bate van de restauratie van het kerkorgel hebben zich teruggetrokken, waarop de hele actie voorlopig is afgeblazen.


'Er zou een treintje door het dorp komen, een zweefmolen worden neergezet. Kunstenaars gingen iets maken voor een kunstveiling', vertelt een moeder die haar kind opwacht bij het uitgaan van de school. Haar man zat in het actiecomité. Maar zonder vrijwilligers houdt het op. De moeder kan niet uit over het besluit van de pastoor de kerk dicht te houden. 'Ik weiger als katholiek te geloven dat mensen die dat laatste stukje een handje helpen niet welkom zijn daarboven.' En waarom kon het in het dorp verderop dan wel, vraagt haar vriendin zich af.


De organist, Wout Franken (72), moet het voorlopig met vier van de twintig registers doen voor zijn spel op de zondagochtend. De loden pijpen van het orgel, dat op de monumentenlijst staat, restaureren kost 100 duizend euro. Er is al 40 duizend euro opgehaald. Franken betreurt dat de actie niet doorgaat, maar vindt het logisch. 'De pastoor treedt op als rechter, maar dat is hij niet. Niemand kan hierover oordelen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden