Dorothee Sölle had haar hele leven wind tegen

Bij haar laatste ontmoeting met de gereformeerde theoloog Harry Kuitert - ergens in de jaren negentig - had Dorothee Sölle nog over haar eigen begrafenis gesproken....

Van de religie verwachtte zij de antwoorden die de filosofie haar niet gaf. Of, om haar eigen levenskenschets te parafraseren: op weg naar Athene, merkte ze dat ze eigenlijk naar Jeruzalem wilde.

Zondag is de Duitse theologe Dorothee Sölle (geboren: Nipperdey), op 73-jarige leeftijd in het Zuid-Duitse Goppingen overleden. In het harnas, als het ware. Daags tevoren had zij nog haar tegendraadse standpunten vertolkt op een symposium over het thema 'God en het geluk'.

Juist omdat het christendom zo'n belast verleden had, diende het - als een soort geestelijke Wiedergutmachung - emancipatoire doelen na te streven. Want God was links, de theologie diende te worden opgevat als politiek met andere middelen, en de kerk moest posities innemen tegenover alle hedendaagse vraagstukken.

Sölle ging voor in het kerkelijk verzet tegen de oorlog in Vietnam, zij opponeerde tegen de voorgenomen plaatsing van kruisraketten, identificeerde de Verenigde Staten als de imperialistische satan, en verklaarde zich onlangs nog solidair met de anti-globalisten.

Met deze standpunten, die gaandeweg overigens wat milder werden vertolkt, voorzag zij vooral in een behoefte van links of buitenkerkelijken. Wat heet: in deze kring werd zij ooit verheerlijkt. De ruim veertig boeken die zij heeft geschreven, hebben tot op de dag van heden gretig aftrek gevonden. Maar aansluiting bij de theologische hoofdstroom heeft zij nooit gevonden.

En evenmin bij de intellectuele elite van Duitsland, het land dat, aldus Sölle, altijd naar gas was blijven stinken. Daarvoor werd ze te radicaal en te onverzoenlijk geacht. Zijzelf was zich daarvan ten volle bewust. Getuige de titel van haar memoires: Tegenwind.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden