Dopingzondaars splijten wielrennen

In de nasleep van de affaire-Armstrong regent het verhalen over dopinggebruik. Wat te doen met een renner of personeelslid met een besmet verleden? Drie ploegen hanteren elk hun eigen aanpak.

Aanpak 1: Team Sky

Filosofie: Britse ploeg presenteerde zich bij de oprichting in 2010 als mordicus tegen doping. De belangrijkste missie van Team Sky, voor het eerst de Tour winnen met een Brit, zou volgens teambaas Dave Brailsford waardeloos zijn als die prestatie omgeven wordt door twijfels over doping.


De droom werd dit jaar waargemaakt dankzij Bradley Wiggins, maar schoon is het blazoen van de ploeg in zijn derde seizoen niet meer. Brailsford erkent dat het voeren van een zerotolerancebeleid moeilijker is dan gedacht, als je gelouterd personeel aan boord wilt halen: 'Als je op zoek bent naar iemand van 35 met een vracht ervaring, ga je niemand vinden zonder een paar zorgen.'


Sky heeft zich de bevindingen van het Amerikaanse antidopingbureau Usada aangetrokken. Het besloot, tot nu toe als enige ploeg, alle tachtig personeelsleden een verklaring voor te leggen. Daarin moet iedereen, van renner tot verzorger, beloven nooit met doping in aanraking te zijn geweest. Wie weigerde te tekenen, bezegelde daarmee zijn lot. Wie iets had op te biechten, kon dat doen en kreeg een aanmoedigingspremie mee.


Het leidde in hoog tempo tot het vertrek van bepalende figuren: ploegleider Steven de Jongh volgde maandag het voorbeeld van collega Sean Yates, trainer Bobby Julich en renner Michael Barry. Renner Michael Rogers zou niet kunnen achterblijven nu hij volgens het Usada-rapport met de omstreden dokter Ferrari heeft samengewerkt. De Belgische ploegarts Geert Leinders moest eerder al het veld ruimen. Hij word tervan verdacht epo te hebben verstrekt aan oud-Raborenner Levi Leipheimer.


Gevolgen: Sky zal de komende weken verder uitdunnen, vooral wat de begeleiding betreft. Collega-teams als Rabobank prijzen het initiatief van Team Sky, maar niemand is bereid het op te volgen. Daardoor beperkt de werkelijke opschoning van het wielrennen zich tot de ploeg van de Tourwinnaar.


Aanpak 2: Garmin-Sharp

Filosofie: Nog onder de oorspronkelijke naam Slipstream baarde de ploeg al opzien toen die nog maar net bestond. Renners moesten om de haverklap bloed laten prikken en werden door middel van een intern controlesysteem streng in de gaten gehouden. Zoiets viel op, vijf jaar geleden.


Manager Jonathan Vaughters biechtte in het Usada-dossier op dat ook hij niet zonder doping heeft gefietst. Maar zijn ploeg heeft hij altijd geleid volgens een andere opvatting: coureurs met een dopingverleden zijn welkom, maar niet onder alle voorwaarden.


Zo verdedigde hij het aantrekken van David Millar, omdat de Schot zich na zijn dopingbekentenis juist inzet voor een schone sport.


Thomas Dekker bleek pas welkom na een wekenlang steekspel met Vaughters, die zeker wilde weten dat de renner niet weer in zijn oude gedrag zou vervallen. Ook moest Dekker ten overstaan van zijn ploeggenoten uitleggen waarom hij zijn toevlucht had genomen tot prestatiebevorderende middelen.


Michel Kreder fietst al drie jaar voor Garmin-Sharp. Volgens hem doet de ploeg er 'alles' aan om doping uit te bannen. Kreder: 'Voordat ze je als renner aantrekken, willen ze graag al je bloeduitslagen zien. Hoe meer je kan overleggen, hoe groter de kans dat je betrouwbaar wordt gevonden. We worden ook best streng gecontroleerd. Ik zou niet weten hoeveel strenger het nog moet.'


Gevolgen: Vaughters kan ondanks zijn eigen dopingbiecht aanblijven, maar moet tot maart drie renners missen omdat ze doping hebben bekend in het Usada-rapport.


Hij blijft zich inzetten voor een waarheidscommissie om de crisis in de wilersport verder uit te diepen. Tegelijk zal hij niet aarzelen een volgende dopingzondaar in de ploeg te nemen, mits die spijt heeft betoond voor zijn fouten.


Aanpak 3: Astana

Filosofie: De ploeg uit Kazachstan neemt zelden een ferm standpunt in tegen doping. Gebeurt dat wel, dan moet er over het algemeen een crisissituatie worden bezworen.


Astana, een groepering Kazachse staatsbedrijven, nam in 2006 de sponsoring over bij de Liberty Seguros-ploeg die zwaar was getroffen door het dopingschandaal Operación Puerto, waarin de Spaanse sportarts Eufemiano Fuentes een hoofdrol speelde.


Een jaar later bracht Astana zelf een storm teweeg, toen Aleksandr Vinokoerov en landgenoot Andrei Kasjetsjkin werden ontmaskerd bij een dopingcontrole. Het kostte de ploeg in 2008 zijn plaats in de Tour, maar stevige ingrepen bleven uit.


In 2009 bood het team alle ruimte aan Lance Armstrong bij diens comeback, terwijl de Amerikaan volgens het Usada-rapport in die tijd nog even geïnteresseerd was in de verboden middelen die het peloton op dat moment gebruikte.


Alberto Contador verloor zijn Tourzege omdat hij in het Astana-shirt positief testte in de Tour van 2010. Voor volgend seizoen is niemand minder dan Vinokoerov als ploegmanager vastgelegd. Hij werd er door de president van zijn land al feestelijk voor geinaugureerd.


Gevolgen: Astana kent een lange lijst van dopinggevallen en het is sterk de vraag of het daarbij zal blijven. De aanstelling van Vinokoerov is een aantal ploegen in het verkeerde keelgat geschoten, juist nu de sport zo veel kritiek te verduren krijgt vanwege doping.


De internationale wielrenunie weigert echter op te treden, omdat het alleen dopingzondaars zegt te kunnen weren bij ploegen die in juni 2011 of later positief hebben getest. Op die manier hebben renners met een dopingeschiedenis vrij spel bij ploegen die de eigen rangen weigeren op te schonen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.