Doping, altijd maar weer die doping

Bij de Amerikaanse trials die dit weekeinde beginnen in Californistaan voor de atleten startbewijzen voor de Olympische Spelen op het spel....

Goed, de atlete heeft vorig jaar een positieve plas ingeleverd, maar moet de hoorzitting dan uitgerekend plaatshebben op de dag dat zij tijdens de Amerikaanse trials haar wedstrijd moet lopen?

Regina Jacobs, twaalfvoudig Amerikaanse kampioene, drievoudig olympi loopt volgende week de 1500 meter. Op dezelfde dag moet zij zich tegenover het Amerikaanse anti-doping agentschap Usada verantwoorden voor de in 2003 in haar urine gevonden sporen van de designer-doping soort THG.

Hoe pak je dat aan? Je organiseert een videoconferentie op drie kilometer van het Hornetstadion van Sacramento, waar vanaf vandaag de Amerikaanse olympische trials worden gehouden.

Haar advocaat, Ed Williams: `Regina begint de conferentie in haar sportkleding. Halfweg gaat ze naar het stadion, waar ze haar race loopt. Dan komt ze terug voor het vervolg van het verhoor.'

Misschien zit ze dan met een medaille om haar nek - de trials zijn tevens nationale kampioenschappen - voor de camera. Het is Kafka in Sacramento.

De U.S. Olympic Track and Field trials: ze worden na de Olympische Spelen het mooiste atletiekevenement ter wereld genoemd. Dat die uitspraak komt van Amerikanen zal niemand verbazen. Op veel nummers, zoals de sprint, staat een groot deel van de wereldtop aan de start.

Het ging in voorgaande edities altijd om de sport zelf, over de vraag wie er een, twee of drie werd, en dus naar de Spelen mocht. Adembenemend was de strijd soms, met onverwachte uitvallers als de grote Carl Lewis (1992 en 1996 op de 100 meter) of tienkamper Dan O'Brien in 1992.

Vier jaar geleden sneuvelden olympisch kampioen en wereldrecordhouder Michael Johnson en Maurice Greene op de 200 meter. Geblesseerd stapten beiden in Sacramento van de baan. Het kwam deels nog goed. Greene pakte in Sydney goud op het koningsnummer, de 100 meter, Johnson snelde op de 400 meter naar de hoogste plaats op het podium.

Dit jaar hangt er een donkere wolk boven het altijd zo zonnige Sacramento, de hoofdstad van Californiwaar gouverneur Arnold Schwarzenegger de staat bestiert. De Amerikaanse sportwereld staat in het teken van het schandaal rond het supplementenbedrijf Balco, dat tal van topsporters van ongeoorloofde middelen zou hebben voorzien.

Buiten honkballers en American footballers zijn het vooral atleten die beschuldigd worden van een connectie met het omstreden bedrijf, dat door voormalig Tower of Power-bassist Victor Conte geleid werd vanuit Burlingame, onder de rook van het vliegveld van San Francisco.

Wie daar, aan Gilberth Road, nu gaat kijken, ziet een deels dichtgetimmerd gebouwtje, meteen aan snelweg 101 gelegen. Ernaast een bedrijfje dat gespecialiseerd is in speelgoed. Binnen in het bedrijf staat slechts een weegschaal. Alleen op de parkeerplaatsen valt de naam Balco nog te lezen.

Toch kwamen hier tot september 2003, toen justitie een inval deed, tal van topsporters hun middelen halen, legale supplementen, maar ook speciaal ontwikkelde dopingsoorten als THG.

In het klantenbestand staan sporters als Tim Montgomery, Michelle Collins, Kelli White, Kevin Toth, Alvin Harrison, Chryste Gaines, Marion Jones wellicht, Dwain Chambers en dus ook Jacobs.

Bij een deel van hen werd een positieve dopingtest afgenomen, bij de rest is het slechts een zeer sterk vermoeden dat ook zij gebruikten. Sommigen, zoals White, Toth en de Britse sprinter Chambers zijn al geschorst, tegen anderen loopt nog een onderzoek.

Vde start van de Spelen, op 13 augustus, moet duidelijkheid bestaan. De VS willen niet met een `besmet' team naar Athene. Mocht die duidelijkheid er niet komen, dan zal het IOC de niet op een positieve plas betrapte atleten geen startverbod opleggen.

Wereldrecordhouder 100 meter Montgomery, die voor een onderzoekscommissie al toegegeven zou hebben dat hij gebruikt heeft, hoopt voor de deadline op een uitspraak van sporttribunaal CAS. Zo'n uitspraak is bindend, ook sportorganisaties kunnen niet in beroep.

De Amerikaanse overheid kan echter wdoorgaan met speuren. Dan kan zich de eigenaardige situatie voordoen dat een door het CAS vrijgesproken medaillewinnaar na de Spelen bij een stevig verhoor alsnog door de mand valt.

Niet in de zaak genoemde Amerikaanse atleten raakten de laatste dagen flink geiteerd door de Balco-zaak. Kolgelstoter John Godina: `Ach, wij kogelstoters hebben de schijn tegen. We zijn grote jongens, hebben dikke nekken en schreeuwen tijdens het sporten. Kijk, dan zij wij natuurlijk de dirty guys. Ik antwoord keurig als ik ernaar gevraagd word, maar verder laat ik me niet door die dopingperikelen afleiden.'

Godina is actief in een sport die van oudsher toch al menig wenkbrauw doet fronsen, collega-stoters als Randy Barnes, C.J. Hunter en Kevin Toth werden in het nabije verleden betrapt op het gebruik van doping. En meermalen stond de Amerikaanse zwaargewicht in het veld met buitenlandse collega's als Alexander Bagatsj, die later ook positief bleken te zijn.

Waarom gaat alle negatieve aandacht toch steeds naar de atletiek uit, vraagt Godina zich af. `Hoe vaak ben ik 's ochtends vroeg niet wakker gebeld door de controleurs. Ja, ze komen altijd om zeven uur, ze zijn gek op die eerste ochtendplas.'

Bij andere sporten, zoals het professionele honkballen in de Major League, bleek vorig jaar liefst zeven procent van de onderzochte sporters positief te zijn. Met de resultaten werd nog niets gedaan, het was een test, maar zn procent, dat is flink.

Godina: `Laat je dat aantal op e olympische sporters los, meer dan tienduizend in aantal, dan zouden zevenhonderd van hen doping gebruiken. En dat is dus niet het geval, maar toch krijgen wij dagelijks de zwarte piet toegespeeld.'

Doping, altijd maar weer die doping. Ook oude Amerikaanse atletiekjournalisten, zoals Jim Dunaway (76), die er al bij was tijdens de Spelen van Helsinki (1952) - hij werkte voor de New York Times en omroep ABC - worden er wel eens moe van.

`Ik zie hier nu journalisten die geen kaas hebben gegeten van de sport. Ze kunnen nog geen discus van een kogel onderscheiden. Het gaat alleen maar over Balco, Balco en nog eens Balco. Alsof iedereen gebruikt.'

De hele kwestie, zegt Dunaway, had het afgelopen voorjaar al afgehandeld kunnen zijn. `Bestraf de schuldigen, laat de onschuldigen sporten. Dit hele theater, met al die beschuldigingen achtertaf, met al die lekken naar de media, over sporters die in 2001 gebruikt zouden hebben, was zo vlak voor de Spelen van Athene nergens voor nodig geweest.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden