Doorleefd religieus

Desoriënterend, dat is de eerste indruk van Mysterium, een cd waarop de Brabantse componist Coen Vermeeren drie van zijn gewijde koorwerken onlangs in eigen beheer uitbracht....

Wat eerst verfijnde Renaissance-polyfonie lijkt te zijn, zwenkt al snel naar het vroegste Gregoriaans en ontmaskert zichzelf vervolgens met anachronistische melodische wendingen en dissonanten uit de keuken van hedendaagse spirituele componisten als Pärt, Vasks en Franssens. Maar deze mix van stijlen doet niets af aan de zeggingskracht van Vermeerens muziek, en de koorklank van The Gentlemen of St John's (studenten uit Cambridge) is zeldzaam gaaf.

Waar komt dit moois zo ineens vandaan? Een blik op het drukwerk maakt het mysterie er niet kleiner op. De combinatie van de uitvoerenden, een hier nauwelijks bekend Engels mannenkoor, de in exclusief Latijn gestelde titels en de zwartwitfoto van een gebroken, op de grond liggende maar desondanks werkende gloeilamp biedt weinig houvast.

Vermeeren (1962) blijkt een ruimtevaarttechnisch ingenieur te zijn, die als knaap zong in een katholiek kerkkoor in Breda, waarvan hij later dirigent werd. Als componist oriënteerde hij zich aan het Conservatorium van Amsterdam bij (mede-Bredanaar) Daan Manneke. En hij maakt alleen maar kerkmuziek.

In O magnum mysterium, het openingsstuk van de cd en Vermeerens opus 1 uit 1989, ontvouwt zich in drie minuten een complete en veelzijdige wereld van doorleefd religieus gevoel, ondanks een wat bruusk slot. De toon is overwegend sereen, met af en toe een geëxalteerde uithaal.

In de hoofdwerken, Mysterium nativitatis Domini en Veertien introïti voor Advent en Kerst, gaat Vermeeren op dezelfde manier te werk. Polyfonie wordt afgewisseld met korte Gregoriaanse 'intonaties', lang liggende bastonen op Baltische wijze en solo-voorzang in orthodoxe stijl, maar met het heldere, onmiskenbaar westerse timbre van de 'Gents' (waar ook enkele sopranen meezingen). Vermeeren is geen imitator, maar een verrassende vertegenwoordiger van een ongebroken muzikale traditie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.