Doorgerekende cijfers niet alleen voor de bühne

DEN HAAG - Met zijn vieren zijn ze naar de rekenautoriteit geweest. Arie Slob (CU), Alexander Pechtold (D66), Bram van Ojik (GroenLinks) en Sybrand van Haersma Buma (CDA) hebben hun eigen begrotingen laten doorrekenen door Laura van Geest, de directeur van het Centraal Planbureau. Opdat zij het kabinet deze week, bij de Algemene Politieke Beschouwingen, met cijfers om de oren kunnen laan. Het gaat meestal niet om complete begrotingen maar vooral om alternatieven voor de 5,3 miljard euro bezuinigen en lastenverzwaringen van het kabinet.


De tegenbegroting als onvermijdelijk fenomeen is iets van deze eeuw. Weliswaar dienden Harry Peschar (PvdA) en Theo Joekes (VVD) in de jaren zestig al tegenbegrotingen in, maar zij waren uitzonderingen. In 1998 zette Kamerlid en financiële man van GroenLinks, Kees Vendrik, de toon. Zijn redenering is nu gemeengoed: als de oppositie het geld anders wil verdelen, moet erbij gezegd hoe dat moet gebeuren. Om de degelijkheid aan te tonen, wordt het plan dan aan het CPB voorgelegd. Wie dat niet doet, loopt een groot risico. Het Binnenhof herinnert zich nog hoe toenmalig minister van Financiën Gerrit Zalm in 1999 de financieel woordvoerder van het CDA, ene Jan Peter Balkenende, verbaal alle hoeken van de zaal zien omdat zijn tegenbegroting op drijfzand berustte.


Voorheen waren tegenbegrotingen vooral bedoeld voor de bühne, een middel om te laten zien dat het anders en beter kan. Ook dat gaat komende week gebeuren bij de Algemene Politieke Beschouwingen. Maar dit jaar is er ook een praktisch nut, want door de minderheidspositie van Rutte II zijn de alternatieven kansrijker dan ooit. Premier Rutte en minister Dijsselbloem zullen de plannen van hun tegenstanders met meer dan normale interesse lezen.


Vooral voor GroenLinks en het CDA moet de tegenbegroting dit jaar de wederopstanding inluiden, de herijking van hun positie als partijen die er toe doen. Een jaar geleden werden beide fracties in de Tweede Kamer gehalveerd. Verdwaasd hebben zij zich beraden op de toekomst, maar inmiddels zijn ze vastberaden en zich zeer bewust van hun potentiële machtspositie omdat zij het kabinet in de Eerste Kamer aan een meerderheid kunnen helpen. Het CDA kan dat alleen, GroenLinks in combinatie met andere partijen.


Wel of niet een doorgerekende financiële onderbouwing zegt veel over de intenties van een partij. Geert Wilders (PVV), Emile Roemer (SP) en Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren gaan de algemene beschouwingen in zonder goedkeuring van het CPB. Zij pakken hun verkiezingsprogramma van het nachtkastje. Het zou toch vergeefse moeite zijn, klinkt het in deze partijen. 'Alles wat we willen kost geld', aldus de SP. 'En dat wil het kabinet niet, dus willen wij het kabinet niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden