Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Doorbreekt Wiebes de klimaatimpasse?

Uw politieke nieuwsbrief

Goedemiddag,

Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Klimaat. Beeld ANP - Remko de Waal

Het Planbureau voor de Leefomgeving bevestigt het nog maar eens: het nationale klimaatbeleid loopt vast als er niet snel een steviger politiek mandaat komt. Wie neemt de regie?

Hier zijn uw politieke Dagkoersen. Deze nieuwsbrief voortaan per e-mail ontvangen is natuurlijk ook mogelijk. 

GESPREK VAN DE DAG
Wie krijgt de rekening?

Minister Wiebes stelt zichzelf graag bescheiden op. ‘Het zijn grote problemen’, zei hij al eens in de Tweede Kamer. ‘En in het midden staat een klein mannetje. Dat ben ik.’ Toen had hij het over de gaswinning in Groningen, maar als hij om zich heen kijkt weet hij zich inmiddels door een nog groter politiek probleem omringd: hoe bereikt het kabinet de voorgenomen halvering van de CO2-uitstoot in 2030?

De regeringscoalitie is intrinsiek ten diepste verdeeld. D66 en ChristenUnie zien hierin de belangrijkste opdracht van het kabinet, CDA-leider Buma wordt openlijk steeds sceptischer en waarschuwt voor een klimaatrevolte onder de kiezers als het kabinet zomaar de gasrekening verhoogt en de aanleg van warmtepompen erdoor duwt. De VVD verklaarde eerder de introductie van rekeningrijden al taboe.

Vanwege die verdeeldheid kwam de hete aardappel terecht op het bord van de door het kabinet bijeengeroepen ‘Klimaattafels’, vrijdag bleek dat ook daar de doorbraak nog niet in zicht is. Er is weliswaar creatief nagedacht, maar de plannen zijn niet uitgewerkt. Juist in de uitwerking zit de heikele vraag: wie krijgt er last van en wie gaat betalen?

Daarmee dreigt de zaak in een impasse te raken. Onder klimaatlobbyisten klinkt al de roep om met het hele overlegcircuit te stoppen en de politiek te laten beslissen. Zij zien over het hoofd dat de politieke meerderheid – binnen en buiten de coalitie - zeer terughoudend is.  Lang niet iedereen is immers overtuigd van de noodzaak om überhaupt iets te doen.

D66 en ChristenUnie horen bij de minderheid die wel snel grote stappen wil zetten. Hun grootste kans om vanuit die positie toch iets af te dwingen, is als de industrie, de landbouw en de energiesector in beweging komen en de politiek op sleeptouw nemen. Alleen al daarom zullen zij voorlopig blijven vasthouden aan dit proces. 

Dat proces gaat nu wel de cruciale fase in. Daarin zijn alle ogen gericht op klimaatminister Wiebes. Hij is de aangewezen man om de regie te pakken, te zorgen dat de Tafels concreet worden, de effectiefste plannen uit te voeren en intussen de lieve vrede te bewaren binnen de coalitie. De druk vanuit D66 en ChristenUnie zal toenemen, want wie zichzelf presenteert als ‘Het groenste kabinet ooit’ wordt kwetsbaar als het op de handen blijft zitten terwijl de hoon van het linkerdeel van de oppositie met de dag luider klinkt.

De volgende stap wordt volgende week verwacht, als het kabinet officieel moet reageren op het Planbureau. Premier Rutte zou premier Rutte niet zijn als hij vanmiddag geen poging had gedaan om de somberheid weg te nemen. 'Ik vind dit heel spannend. Dit gaat ons met z'n allen heel veel opleveren. En dat moet je op een manier doen dat de samenleving het kan meemaken, dat je elkaar niet over de kling jaagt.'

Van onenigheid daarover in zijn coalitie is hem niets bekend, bezwoer hij met een knipoog: 'Niet dat ik waarneem. Je zult altijd wel momenten hebben dat je het nog niet helemaal eens bent, maar ik heb geen conflict waargenomen. Famous last words...'

EN DAN DIT NOG

'Blijf je leven leven'
In navolging van politie en justitie kon ook Rutte vrijdagmiddag het land geruststellen: met de arrestatie van zeven terrorismeverdachten 'is deze specifieke dreiging nu weggenomen', aldus de premier. Waarna hij iedereen opriep 'niet naïef' te zijn: 'Wij moeten ons leven blijven leven. Onze diensten zijn zeer alert, dat hebben ze gisteren laten zien. Maar we leven in tijden waarin de dreiging reëel is.'

Aan extra juridische instrumenten om Syriëgangers  beter te volgen of eerder in te grijpen is nu geen behoefte, stelt Rutte: 'Iedere terugkeerder wordt aangehouden, vastgezet en strafrechtelijk onderzocht. Ze worden ook daarna gevolgd. Er gebeurt heel veel. Ook heel veel dat niet wordt gezien. Als we aanpassingen in wetgeving nodig hebben, dan doen we die.'

'Dutchbat kon het niet weten'
23 jaar na dato sleept de tragedie in Srebrenica zich nog steeds voort in de rechtszaal. Op het hoogste niveau, bij de Hoge Raad in Den Haag, betoogden de advocaten van de Staat vandaag dat Dutchbat in 1995 niet kon weten dat de moslimmannen die zij lieten evacueren hun dood tegemoet gingen. 'De kennis die we nu hebben, had Dutchbat destijds niet en ook niet de tijd die wij hebben om er rustig over na te denken.'

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze brief voortaan per e-mail ontvangen? Regel het heel eenvoudig hier. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.