Commentaar

Doorbreek impasse donorregistratie met praktische aanpak

Het debat over orgaandonatie verzandt in principiële scherpslijperij. Waar blijft de praktische aanpak?

Tweede Kamerlid Pia Dijkstra (D66) en minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD tijdens een debat over de wet op de orgaandonatie.Beeld anp

Het idee klinkt in al z'n eenvoud zo pragmatisch: iedere Nederlander is na overlijden in potentie orgaandonor. Wie dat niet wil, moet bezwaar aantekenen. Dat is het voorstel waarmee het D66-Kamerlid Pia Dijkstra het tekort aan orgaandonoren hoopt op te lossen. Het is geboren uit jarenlange diepe frustratie over de lange wachtlijsten voor ernstig zieke patiënten die wachten op een nieuw orgaan.

En uit frustratie over de laconieke houding van een groot deel van de Nederlanders. Terwijl uit peilingen blijkt dat een overgrote meerderheid voor automatische registratie als donor is (het 'ja, tenzij-principe'), heeft slechts 40 procent van diezelfde Nederlanders van 12 jaar en ouder daadwerkelijk de moeite genomen om zich met een 'ja' of een 'nee' te registreren in het donorregister. Bijna 9 miljoen mensen houden zich stil. Daar openbaart zich een kloof van onverschilligheid die in de praktijk elk jaar levens kost. Logisch dat bij velen, zoals Dijkstra, de gedachte opkomt om de boel dan maar om te keren.

Maar zoals Dijkstra jaren geleden ook al bemerkte, is het plan politiek kansloos. Onder aanvoering van VVD, PVV, CDA, CU en SGP keert een meerderheid zich ertegen met een principieel beroep op het zelfbeschikkingsrecht: zet de overheid hier niet een stap te ver in ons privédomein? Mensen hebben ook het recht om hierin géén keus te maken, vinden de critici. En dan zonder de sanctie die bepaalt dat hun organen automatisch vervallen aan de staat.

Daar zijn nog lange principiële debatten over te voeren, maar daar schiet geen wachtende patiënt nu wat mee op. Als de voorstanders verstandig zijn, nemen ze wat gas terug en slaan ze een echt pragmatische route in. De suggesties liggen voor het oprapen. Bij elke verlenging van rijbewijs, paspoort of ID-kaart aan het gemeenteloket de vraag voorleggen: wilt u donor zijn - ja, nee of weet niet? Dezelfde vraag bij de verlenging van de zorgverzekeringspolis of de jaarlijkse belastingaangifte zou ook nog kunnen.

Opinie: registreer donorwens

Verplicht de registratie van donorwensen schrijft intensivist in opleiding Alex Gosselt. 'Naast dat het naar verwachting meer donoren op zal leveren, geeft het maximale duidelijkheid aan de nabestaanden op een onvoorstelbaar moeilijk moment.'

Zonder morele druk op de niet-beslissers. En in de wetenschap dat dan nog steeds niet iedereen meteen wordt bereikt. Maar als tenminste een deel van het leger der onverschilligen even de moeite neemt, zijn we toch alweer een stuk opgeschoten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden