Doorbraak nieuwe partijen in Spaanse lokale politiek

Bij de zondag gehouden lokale en regionale verkiezingen in Spanje heeft de conservatieve regeringspartij stevig moeten inleveren op haar meerderheidspositie in het land. De partijen in het linkse kamp boekten winst.

Pablo Iglesias, leider van de linkse partij Podemos, geeft een speech na de enorme winst voor zijn partij. Beeld ap

De uitslagen zorgden voor een doorbraak van nieuwe partijen en een eind aan de traditionele tweedeling tussen conservatieven en socialisten in Spanje. Symbolisch voor de nieuwe verhoudingen zijn de door de protestpartij Podemos gesteunde partijcoalities die in Madrid en Barcelona grote kans maken om de nieuwe burgemeestersposten te gaan vervullen.

De twee vrouwelijke kandidaten voor het burgemeesterschap van de Podemos coalitie, Manuela Carmena in Madrid en Ada Colau in Barcelona, hebben de beste kaarten om een meerderheid in het gemeentebestuur te vormen. In Madrid is dat een opvallend verlies voor de conservatieve partij, die de afgelopen 24 jaar de burgemeester van de hoofdstad leverde. De conservatieve kandidate Esperanza Aguirre wist met een kleine marge de meest stemmen te winnen, maar zal naar verwachting er niet in slagen voldoende steun te krijgen voor een meerderheid.

Ada Colau. Beeld reuters

Protestbeweging

In Barcelona won kandidate Ada Colau, die bekend werd als actievoerster tegen ontruimingen van families die hun hypotheek niet meer kunnen betalen. Zij wist de kandidaat van de Catalaans nationalistische partij CiU te verslaan. Deze overwinning geldt als tegenslag voor de afscheidingsplannen van de Catalaanse nationalisten.

Beide burgemeesterskandidaten hebben programma's die zijn geënt op de protestbeweging van de afgelopen jaren tegen de maatschappelijke gevolgen van Spanjes financiële en economische crisis. Daarbij gaat het om zaken als de stopzetting van de huisuitzettingen van eigenaren die hun hypotheek niet meer kunnen betalen, het terugdraaien van privatiseringen van gemeentelijke diensten en het afschaffen van de officiële dienstauto's.

Manuela Carmena, een gepensioneerd rechter van het Hooggerechtshof, heeft aangekondigd dat ze in Madrid de voorziening van water en elektriciteit wil garanderen voor de meest hulpbehoevenden, medische hulp wil verzekeren aan migranten zonder verblijfsvergunning en banen gaat creëren voor jongeren en langdurig werklozen.

Manuela Carmena. Beeld afp

Zelfkritiek

De uitslag van de verkiezingen zorgde voor zure gezichten bij de conservatieve partij. Na een langdurig stilzwijgen erkende premier en partijleider Rajoy gisteravond dat het resultaat een tegenvaller was. Er zullen geen aanpassingen in zijn regering of partij plaatsvinden naar aanleiding van de verkiezingsuitslag. De premier onderstreepte dat zijn partij nog steeds de meeste stemmen heeft behaald. Hij sprak de verwachting uit dat de kiezers uiteindelijk waardering zullen hebben voor het crisisbeleid dat hij de afgelopen jaren voerde 'in de moeilijkste periode die Spanje ooit gekend heeft'. Vanuit het partijbestuur lekte echter vrijwel onmiddellijk ontevreden geluiden uit over een verondersteld gebrek aan analyse en zelfkritiek van de partijleider.

Bij de oppositie heerste al tijdens het bekend worden van de uitslag een overwinningssfeer. Podemos-kandidate Manuela Carmena trad op voor een volle zaal met enthousiaste aanhangers. 'De meerderheid voor een politieke verandering heeft nu al gewonnen', aldus Carmena.

In veel steden en regio's waar de conservatieve Partido Popular zijn absolute meerderheid verloor komt de partij in de problemen, doordat de linkse partijen samenwerken om een meerderheid te vormen. Op regionaal niveau moet de partij daarbij onderhandelen met de nieuwe middenpartij ­Ciudadanos om een werkbare meerderheid te vormen. Op nationaal niveau blijft de partij met 27 procent van de stemmen de grootste van Spanje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden