Doorbraak in VS over 'fiscal cliff' is mogelijk

De vereiste grootschalige hervorming van het Amerikaanse belastingsysteem is mogelijk, aldus president Obama en de conservatieve leider in het Huis van Afgevaardigden John Boehner. Beide kemphanen zeggen snel te willen samenwerken om een nieuwe politieke en financiële crisis te voorkomen.

NEW YORK - Over lastenverzwaring voor Amerikanen met een jaarinkomen boven de 250 duizend dollar (2 procent van de bevolking), denken de twee nog steeds verschillend. 'Daar hebben we keer op keer over gediscussieerd', zei Obama vrijdag. Uit zijn zege van afgelopen week op zijn Republikeinse uitdager Mitt Romney blijkt volgens Obama dat de meerderheid van de Amerikanen zijn aanpak steunt.


Boehner zet zich daartegen af. 'Belastingverhoging zal ons vermogen beperken om banen te scheppen', zei de Republikein, die zijn rechtse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden na de verkiezingen van afgelopen week zag krimpen. Volgens hem kunnen de staatsinkomsten stijgen door de fiscus 'strak te trekken' en een hele reeks aftrekposten af te schaffen.


Ondanks de resterende verschillen klonk Boehner vrijdag net als Obama optimistisch. 'Laten we niet wachten', zo moedigde Obama de oppositie aan. Hij hoopt dat de eerste stappen richting samenwerking eind deze week worden gezet als de fractieleiders in het Congres een bezoek brengen aan de herkozen president.


De urgentie om een compromis te bereiken over het begrotingstekort is al lange tijd groot. Maar het Democratische Witte Huis, de gelijkgezinde senaat en het conservatief getinte Huis bleken de afgelopen jaren telkens vast te zitten in hun patstelling.


Afgrond

De 'fiscal cliff' - een dreigende 'begrotingsafgrond' - is een mix van ingrijpende bezuinigingen en flinke nieuwe belastingen. Die combinatie zal op 1 januari automatisch in gang worden gezet indien er voor die datum geen afspraken zijn gemaakt over verkleining van het tekort tussen overheidsuitgaven en belastinginkomsten. Vrijwel alle werkende Amerikanen zullen dan hun belastingtarieven flink zien stijgen. Miljarden dollars zullen automatisch worden bezuinigd op sociale zekerheid en defensie. De gevolgen: stijging van de werkloosheid en een nieuwe recessie in de VS - en mogelijk in de rest van de wereld.


Maar de consequenties zijn niet zo zwaar als in de zomer van 2011, toen de VS aan de rand van de afgrond belandden vanwege de ruzie over de maximale staatsschuld. Toen dreigde nog een abrupte mondiale crisis, nu liggen meer geleidelijke economische veranderingen in het verschiet.


Progressieve denkers manen de president, nu hij overtuigend is herkozen, voet bij stuk te houden. Blijven de conservatieven dwarsliggen, dan kan Obama aannemelijk maken 'dat de Republikeinen de wil van het volk negeren', betoogde de toonaangevende columnist en econoom Paul Krugman. Zijn advies aan Obama: 'Gewoon nee zeggen en over de rand van de afgrond gaan.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden