Nieuws

Doorbraak arbeidsrecht in Mexico dankzij Trump

Met dank aan Joe Biden en het nieuwe Noord-Amerikaanse handelsverdrag van Donald Trump beleven de werknemers van de General Motors-fabriek in het Mexicaanse Guanajuato een doorbraak: ze mogen ‘vrij en ­democratisch’ stemmen over hun arbeidsovereenkomst.

In de afgelopen kwart eeuw opende GM vier enorme fabrieken in Mexico en sloot meerdere complexen in de VS.  Beeld EPA
In de afgelopen kwart eeuw opende GM vier enorme fabrieken in Mexico en sloot meerdere complexen in de VS.Beeld EPA

Onafhankelijke vakbonden zijn in Mexico de uitzondering. Vaker gaat het zoals het al jaren gaat in de GM-fabriek in de stad Silao in Guanajuato: de bond is van de baas. Dat maakt Mexico zo’n aantrekkelijk land voor een Amerikaanse autoproducent als General Motors. Daar waar Amerikaanse bonden hogere lonen en secundaire voorwaarden kunnen eisen, dient de Mexicaanse bond het belang van GM. En blijven de lonen jaar op jaar laag.

Sinds de jaren negentig maakte vrijhandelsverdrag Nafta een einde aan de handelsbarrières tussen beide landen. In de afgelopen kwarteeuw opende GM vier enorme fabrieken in Mexico en sloot meerdere complexen in de VS. Echte Amerikaanse pick-ups – type Chevrolet Cheyenne, Silverado en GMC Sierra – zijn sindsdien veelal hecho en Mexico. Het was een doorn in het oog van de vorige Amerikaanse president Trump. ‘Mexico wint’, beweerde hij.

Niets van waar, zeiden Mexicaanse arbeiders van de GM-fabriek afgelopen najaar tegen de Volkskrant. De winst bleef volgens hen in Amerikaanse handen, bij General Motors. De verliezers, dat waren zij. De werknemers verdienen zo’n 5.000 pesos per maand, iets meer dan 200 euro. Net genoeg om van te leven, niet om van te sparen. Maar er gloorde hoop, zei de ontslagen fabrieksarbeider Israel Cervantes. Want diezelfde Trump had een nieuw handelsverdrag afgesloten met Mexico en Canada. En in dat USMCA staat onder andere het recht op vakbondsvrijheid.

Misstanden in de Mexicaanse GM-fabriek bereikten, mede dankzij kritische (ex-)werknemers als Cervantes, ook het Witte Huis. De nieuwe president bleek de sociale rechten in het verdrag hoog op te nemen. En zo leidde een zeldzaam een-tweetje tussen Trump en zijn opvolger Biden afgelopen week tot een eveneens zeldzame overwinning van het Mexicaanse personeel op hun Amerikaanse baas.

In mei stemden de werknemers al eens over hun arbeidsvoorwaarden, maar toen werden leden van de GM-bond betrapt op het verscheuren van stembiljetten. Tijdens een nieuwe stemming komende maand stuurt het Mexicaanse ministerie van Werkgelegenheid vijf keer zoveel inspecteurs. GM stelde in een reactie ‘verheugd’ te zijn met de bemoeienis van beide landen.

Cervantes, die werd ontslagen nadat hij kritische collega’s probeerde te organiseren, verwacht dat er nog een lange weg is te gaan. Via WhatsApp stuurt hij een foto van een personeelsbijeenkomst. ‘Hier probeert de GM-bond de teamleiders te overtuigen, zodat die de werknemers overtuigen.’

Hoe General Motors aan twee kanten van de grens de goedkoopste arbeid zoekt

Chevrolets die tot vorig jaar in Ohio van de band rolden, rijden nu in Mexico de fabriek uit. Donald Trump zou fabrieksbanen laten terugkeren naar het Amerikaanse Midden-Westen. Heeft hij zijn belofte waargemaakt? Of winnen de goedkope Mexicaanse handen het van de ‘dure’ vakbondsleden in de VS? We keken aan twee kanten van de grens. Lees hier de dubbel-reportage van correspondenten Michael Persson (VS) en Joost de Vries (Mexico).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden