Opinie

Doorbetalingsplicht ziekte is oorzaak flexibilisering

Een zieke werknemer met een modaal jaarsalaris kan de werkgever ruim 410 euro per dag kosten (tweeënhalve maal het brutoloon), rekende MKB Servicedesk uit. Het is niet toevallig dat de flexibilisering van arbeid een enorme vlucht heeft genomen nadat de overheid fasegewijs besloot werkgevers op te laten draaien voor de kosten van ziekteverzuim.

Beeld anp

Werkgevers moeten ongeacht de oorzaak twee jaar lang het salaris van zieke werknemers voor 70 procent doorbetalen. Alleen die loondoorbetalingsverplichting kost de werkgevers, aldus onderzoek van TNO, jaarlijks 11,5 miljard euro. Daarnaast levert iedere zieke werknemer ook nog een forse post aan indirecte kosten op, zoals reïntegratie, vervanging en omzetverlies.

Met de lange doorbetalingsplicht is Nederland in Europa een uitzondering. In Duitsland hoeven werkgevers zieke werknemers zes weken door te betalen en in België zelfs maar vier weken.

Na Nederland is de termijn het langst in Groot-Brittannië: 28 weken of een halfjaar. Daarna zijn er collectieve regelingen.

In Nederland is het risico volledig bij werkgevers gelegd in de hoop dat ze zich daardoor meer zouden bekommeren om goede werkomstandigheden (betere ergonomie, minder werkdruk) voor hun personeel.

Maar zeven op de tien ziektegevallen (neem de griepgolf van nu, maar ook burn-outs door echtelijke of financiële problemen, sportblessures, ongezonde gewoonten) zijn niet werkgerelateerd. Arbeidsrechtadvocaat Mark Diebels pleitte twee jaar geleden in een dissertatie voor aanpassing van de regels. Hij raadde aan de doorbetalingsplicht terug te brengen tot drie maanden voor MKB bedrijven (tot 25 mensen) en één jaar voor grote bedrijven. Daarna zou de overheid via een collectieve premieafdracht de betaling van het ziekteverzuim over moeten nemen. Het CDA nam het voorstel over, maar minister Asscher van Sociale Zaken haalde de schouders op.

Dezelfde Asscher voert nu campagne voor het vaste contract. Deze maand hield hij geen spaan heel van een pleidooi van Rabo-econome Barbara Baarsma voor totale afschaffing van vaste contracten. 'Een gifpil voor de middenklasse', noemde hij dat. Maar dan moet Asscher wel de obstakels voor het vaste contract opruimen, zoals de lange doorbetalingsplicht. Hiermee speelt hij de uitzendbureaus in de kaart, omdat voor uitzendkrachten, net als voor oproepkrachten en WW'ers, de oude ziektewet nog geldt. Werkgevers doen daarom liever een beroep op zzp'ers dan vaste krachten.

Het ziekteverzuim in Nederland is sinds de verlenging van de doorbetalingsplicht in 2004 gedaald van 4,5 naar 3,5 procent (gemiddeld 35 van de 1.000 werknemers).

Maar de vraag is of dat te danken is aan betere ergonomie en minder werkdruk of aan een gezondere levensstijl, afname van fysiek en gevaarlijk werk en toenemende angst om een baan te verliezen.

De huiver voor vaste contracten is sinds die tijd flink gestegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden