'Door vredessoldaten komt Kabul weer tot leven'

De internationale vredesmacht ISAF, die waakt over de veiligheid in Kabul, komt in februari onder Duits-Nederlandse leiding. Het doemscenario is dat de regering-Karzai valt....

'De Afghanen reageren over het algemeen positief op ons. Ze kunnen dankzij de aanwezigheid van de internationale troepen het normale leven weer oppakken', zegt majoor Martin Lindeboom. Hij voert sinds twee maanden het commando over de Nederlandse troepen in Kabul.

'Een relatief rustige periode', meent hij. 'Al hebben zich vervelende incidenten voorgedaan, zoals de aanval op twee Amerikanen in Kabul en een poging tot een aanslag bij ons aan de poort.'

De situatie in Kabul en omgeving is gestabiliseerd, maar in de rest van het land is die nog gespannen. Al Qa'ida en de Taliban zijn niet volledig verslagen en in grote delen van Afghanistan maken warlords nog de dienst uit. Deze zouden een bedreiging kunnen vormen voor de regering van Hamid Karzai en voor de internationale gemeenschap.

De vrede is fragiel en het doemscenario, zegt majoor Lindeboom, is dat de regering van Karzai valt, de Taliban of de warlords het overnemen en dat zij de strijd aanbinden met alle buitenlanders. 'Dat zijn wij, de hulporganisaties en de Verenigde Naties.'

Het zou een drama zijn. En als dit na 8 februari zou gebeuren, ligt de verantwoordelijkheid voor de internationale troepen in Kabul bij de Nederlanders en de Duitsers. Op dit moment voeren de Turken het commando over ISAF, de vredesmacht die de stabiliteit in de hoofdstad bewaakt. Over enkele weken dragen zij dit over aan het Duits-Nederlandse korps.

In totaal zullen er - net als nu - 240 militairen in het veld werken en komen er vierhonderd Nederlanders op het hoofdkwartier in de stad. Deze houden zich bezig met de politieke kant van de missie, zoals het voorbereiden van de constitutionele loya jirga (grote vergadering) die in september van dit jaar zal worden gehouden.

Majoor Lindeboom is ervan overtuigd dat de kans dat het Duits-Nederlandse korps geconfronteerd wordt met het doemscenario nihil is. En dat hij de informatie waarop deze conclusie is gebaseerd, kan vertrouwen. 'ISAF heeft overal contacten: met de regering, de politie maar ook met oud-strijders en volksvertegenwoordigers, waardoor we zowel van de feiten als van de geruchten op de hoogte zijn.'

Dit wordt beaamd door overste Michel Hubregtse, die kort geleden in Kabul is aangekomen om de overname van het commando voor te bereiden. 'De situatie in de Afghaanse hoofdstad is veilig genoeg en ik geloof niet dat het roer hier zomaar om kan. Vergeet niet dat de internationale gemeenschap de regering van Karzai steunt, ook op financieel gebied. ISAF helpt mee met de opbouw van Kabul, ondersteunt projecten en verzekert met haar aanwezigheid de economische stabiliteit. Als wij zouden vertrekken, gaat de geldkraan dicht en daarom lijkt het me onwaarschijnlijk dat de Afghanen ons weg willen hebben.'

Iedere Afghaan die je op straat aanschiet, is vol lof over ISAF. 'Dankzij de buitenlandse militairen voel ik me weer veilig', zegt Rahim, docent Engels op de universiteit van Kabul. 'Mensen durven weer handel te drijven, winkels te openen. De stad komt weer tot leven.'

Het is moeilijker na te gaan hoe buiten de hoofdstad wordt gedacht. In de provincies Paktia en Paktika bijvoorbeeld, oude bolwerken van de Taliban en Al Qa'ida, merkt de bevolking niets van de voordelen die ISAF en de nieuwe Afghaanse regering met zich meebrengen. Mensen die vaak door dit gebied reizen, zeggen dat de bevolking terugverlangt naar de Taliban, onder meer omdat de veiligheidssituatie in dit deel van het land achteruit is gegaan.

Eén ding is zeker: als Kabul wordt aangevallen, zal dat gebeuren door strijders die nog nooit van de Conventies van Genève hebben gehoord en ISAF niet de tijd zullen gunnen na te denken over politiek gevoelige beslissingen. 'Maar dit is geen Srebrenica', zegt majoor Lindeboom beslist, elke vergelijking met de pijnlijke episode van de Nederlandse aanwezigheid in de Moslim-enclave van tafel vegend.

Er is inderdaad een stevig mandaat, dat de goedbewapende troepen toestaat zichzelf en de Afghaanse regering en het VN-personeel te verdedigen. Lindeboom: 'Op internationaal niveau wordt goed samengewerkt. We beschikken we over accurate informatie die ons de gelegenheid geeft tijdig op een situatie in te spelen.'

Als ISAF toch wordt genoodzaakt de missie voortijdig te beeindigen, zouden de Amerikanen hen te hulp moeten schieten. In de brief van de regering over het ISAF-commando aan de Tweede Kamer staat dat de ISAF-commandant in overleg met de Amerikaanse commandant een plan heeft ontwikkeld 'dat voorziet in een gefaseerde extractie en brede Amerikaanse steun op het gebied van inlichtingen, close air support en transport'. Wat daar precies mee wordt bedoeld en welke garanties de Amerikanen hebben gegeven, blijft echter vaag. 'Er liggen verschillende scenario's klaar', zegt overste Hubregtse. 'Maar daar wil ik niets over zeggen, dat kan onze veiligheid alleen maar schaden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden