Reportage Speelgoedruilavond

Door Recycle Sint vier je een duurzaam en betaalbaar Sinterklaas

Ouders struinen door het speelgoed tijdens een Recycle Sint-avond in Houten. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Waarom elk jaar weer al dat speelgoed kopen voor Sinterklaas? Op de Recycle Sint-avonden, die de komende weken in heel Nederland worden georganiseerd, kun je het ruilen. In Houten kunnen ouders niet wachten.

Je zou bijna denken dat het al Pakjesavond is. Zakken speelgoed staan in een hoekje te wachten. Zodra de moeders binnenlopen, beginnen hun ogen te glinsteren als die van een kind wanneer op 5 december de deurbel gaat. De Recycle Sint is in Houten aangekomen.

Marijke van Tiggelen (37) kijkt tevreden rond. Zij organiseert deze speelgoedruilavond in een boerderij van een van de acht vrijwilligers. Zo’n 120 ouders hebben vijf tot twintig stukken speelgoed per persoon ingeleverd, twee keer zo veel als vorig jaar. Het speelgoed, georganiseerd op soort, ziet er kleurrijk en uitnodigend uit.

Het waardesysteem, waarin ouders bonnen krijgen voor hun afgegeven speelgoed die ze vervolgens mogen inleveren voor iets van dezelfde waarde, is losgelaten. Van Tiggelen: ‘We merkten vorig jaar dat dat niet lekker liep. Nu mag je meenemen hoeveel je wilt. Mijn ervaring is dat moeders die met veel zakken weglopen, dat ook echt nodig hebben. Het werkt prima.’

Zo’n vijftig moeders en vier vaders hebben zojuist hun speelgoed ingeleverd en wachten gezamenlijk in een krap zijkamertje tot alles is uitgestald. Ze spieken af en toe door de deuren: ‘Mogen we al?’ Van Tiggelen loopt naar de deur die de ouders nog even van het speelgoed scheidt. ‘Ready lady’s? Ik laat de stieren los!’

Deze Recycle Sint-avond is een van de 119 ruilavonden die de komende weken in Nederland worden georganiseerd, geheel door (vrouwelijke) vrijwilligers. In 2018 werden er op 101 plekken 35 duizend spullen verruild, voor een marktwaarde van 1 miljoen euro. Het overgebleven speelgoed gaat naar het goede doel.

‘Waar zijn we eigenlijk mee bezig?’, dacht Elif Algu, oprichter van Recycle Sint, toen zij na het vieren van Sinterklaas weer thuiskwam met zakken cadeautjes. ‘Ik struikelde nog nét niet over het speelgoed dat thuis op de vloer lag.’ In 2013 organiseerde Algu de eerste ruilavond, waar twintig mensen op afkwamen. Ze schreef alles op waar ze tegenaan liep en maakte een website met een ‘toolkit’, voor wie ook een ruilevenement wil organiseren.

Poppenwiegjes

De deuren van het zijkamertje gaan open en de ouders stromen binnen. Twee moeders stevenen op de poppenwiegjes af. Ze hebben beet. Het geklets van de aanwezigen wordt doorbroken door het geluid van een speelgoedbrandweerauto. Twee moeders zoeken ledematen van een Barbie bijeen. Een peuter botst midden in de meute met zijn nieuwe loopfiets tegen een aantal schenen aan.

Er zijn drie soorten bezoekers te onderscheiden. Zo zijn er moeders die komen om te ‘ontspullen’. Zoals Sasha Steenenberg (49), die alleen komt brengen. Haar tienerdochters spelen niet meer met speelgoed en ze wil het graag een tweede leven geven: ‘Zo steun ik de gemeenschap.’ Emma van Benten (33) behoort tot de ouders die door Recycle Sint wat duurder speelgoed kunnen geven. Ze hoopt merkspullen te vinden, zoals een Babyborn-pop: ‘Die zijn erg prijzig.’

Als laatste vind je er de duurzame ouders, zoals Sander Pors (44) en Madita Splint (38): ‘Onze dochter speelt eigenlijk alleen met de bovenste laag spullen in haar bak. We willen haar leren overzicht te krijgen in wat ze heeft.’ Ze zijn op zoek naar educatief en duurzaam speelgoed, liefst van hout en niet roze. Het stel valt op, omdat ze samen komen. Waar zijn de vaders? Sander: ‘Wij proberen alles rond onze dochter samen te doen. Ik merk dat bij vrienden een kind nog weleens wordt gezien als een project van de moeder.’

‘Zinloos consumeren’

‘Gebruikt is even goed als nieuw’ is de cultuuromslag die Algu met Recycle Sint wil bewerkstelligen. ‘Ik noem het ‘zinloos consumeren’ als mensen iets kopen wat ze al hebben. Speelgoed kun je net zo goed ruilen in plaats van nieuw kopen. In het begin werden wij vooral in de hoek gezet van groene gekkies. Ik wil het breder trekken. Ruilen moet logisch worden. Dit jaar doen ook rijkere gemeenten mee, zoals Aerdenhout. Ik zie het als geslaagd dat mensen die er het minst aan hoeven te denken nu ook meedoen.’

Na de groei in Nederland, de organisatoren verwachten dit jaar 150 ruilavonden, is het tijd voor het buitenland. ‘Recycle Santa’ gaat dit jaar van start, onder andere in Singapore. Algu: ‘We zijn nog lang niet klaar, ook niet in Nederland. Mensen kopen nog veel plastic spul.’

Dat is ook vanavond te merken. De tafel met plastic speelgoed puilt uit, maar is aan het einde nagenoeg onaangeroerd. Het zijn vooral baby­spullen. Jonge ouders krijgen die nieuw en willen er daarna vanaf.

‘Zonde’, vindt Hanneke de Kruif (37), moeder van vier en een van de vrijwilligers. Ze helpt mee vanuit duurzaamheidsoverwegingen. ‘Zonnepanelen zijn voor mij te duur, maar op deze manier kan ik wel een steentje bijdragen.’

De ouders lopen met goedgevulde tassen naar buiten. Een blije vader: ‘Met deze gitaar ga ik echt scoren!’ Sander en Medita zijn ook geslaagd, ze hebben een niet-roze houten educatieve puzzel gevonden. Een vrijwilliger ruimt een tafel op: ‘Hé, dat is een rammelaar die ik vorig jaar had ingeleverd!’ Sint heeft dit jaar goed gerecycled.

Pinnen voor de Sint 

In de laatste vijf weken van 2018 lag de omzet van webwinkels 28 procent hoger dan normaal, volgens brancheorganisatie Thuiswinkel.org. In de week voor Sinterklaas vonden vorig jaar 96 miljoen pintransacties plaats, goed voor zo’n 1 miljard euro. Op piekmomenten werd er 609 keer per seconde gepind. Huishoudens geven gemiddeld zo’n 300 euro aan cadeaus uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden