Door moord op halfbroer Kim Jong-un te onderzoeken haalt Maleisië woede Noord-Korea op de hals

De moord op Kim Jong-nam, de halfbroer van de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un, heeft geleid tot spanningen tussen Maleisië en Noord-Korea. Dat laatste land eist het lijk van het 46-jarige slachtoffer op en deed woensdag langdurig een klemmend beroep op de autoriteiten om van autopsie af te zien.

Kim Jong-nam. Beeld null
Kim Jong-nam.

Maar de Maleisische justitie zette door en arresteerde bovendien een Noord-Koreaanse vrouw, vermoedelijk een geheim agent. Die probeerde via dezelfde luchthaven als waarop Kim was vermoord het land te verlaten, maar werd door veiligheidscamera's herkend als dader.

Kim stond bij een incheckbalie op het vliegveld te wachten, toen hij door twee vrouwen, vermoedelijk Noord-Koreaanse geheime agenten, van achteren werd beetgepakt en met een chemische substantie in zijn gezicht werd gesprayd. Hij overleed enkele uren later. Hij vreesde al voor zijn leven sinds zijn halfbroer in 2012 aan de macht was gekomen. Volgens de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst NIS was er al meteen in dat jaar een 'serieuze' poging om hem te vermoorden. Het bracht Kim Jong-nam ertoe om een brief aan zijn halfbroer te schrijven met het verzoek hem van de executielijst af te halen: 'Ik hoop dat je de opdracht tot straf voor mij en mijn familie wilt intrekken. We kunnen nergens heen, kunnen ons niet verschuilen en weten dat de enige manier om aan ons lot te ontkomen is door zelfmoord te plegen.'

Het mocht niet baten. Dat de dictator bereid was familieleden om te brengen, bleek in 2013. Toen liet hij de oom van beide broers, Jang Song Thaek, executeren. Die was op dat moment de tweede man van het regime. Mogelijk zag de jonge Kim Jong-un in hem een bedreiging. Ook onderhield de oom nauwe banden met de nu omgebrachte Kim Jong-nam.

Die vormde op zich geen directe bedreiging voor Kim, al had hij zich wel eens openlijk kritisch getoond over de Kim-dynastie. Een hoogleraar Noord-Korea Studie aan de Zuid-Koreaanse Dongguk Universiteit, Kim Yong-hyun, zei tegen persbureau AP dat de halfbroer in de ogen van de dictator mogelijk 'een hinderpaal was voor diens streven het regime in de komende twintig of dertig jaar vol te houden'. Door zijn oudere broer uit de weg te ruimen, kan er geen discussie meer zijn over een politieke rol in de verre toekomst. Overigens staat niet vast dat Kim Jong-un de opdrachtgever was, zoals de Zuid-Koreaanse dienst NIS wel stelt. Volgens hoogleraar Kim Yong-hyun zouden ook leden van de Noord-Koreaanse elite langs deze onsympathieke weg van hun loyaliteit aan de hoogste leider blijk hebben kunnen geven.

Feestbeest

Kim Jong-un heeft nu nog tenminste een broer en een zus over. De eerste is enkele jaren ouder dan de 34-jarige dictator en staat bekend als een feestbeest. Welke positie hij in het regime inneemt is onduidelijk. Hun jongere zus werd vorig jaar genoemd als partijlid van de enige partij die Noord-Korea rijk is.

Hun nu vermoorde halfbroer werd als oudste zoon ooit voor de opvolging van zijn vader Kim Jong-il genoemd. Maar hij verkeek zijn kansen in 2001, toen hij op een illegaal paspoort een bezoek bracht aan Japan. Sinds 2003 leefde hij buiten Noord-Korea, met name in Macau en China. Hij had twee vrouwen en een maîtresse, zeker zes kinderen en stond bekend om zijn extravagante uitgaven en gokgedrag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden