profielLeiderschap van Labour

Door met het Corbynisme, of moet Labour terug naar het midden?

Wie volgt Jeremy Corbyn op? Deze vraag staat komende drie maanden centraal bij de race, een klassenstrijd vooral ook, om het leiderschap van de Britse Labour Party. Op 4 april wordt bekend of een miljonair, een Corbyn-fan of een mensenmens de partij zal aanvoeren.

Partijleiderkandidaten Keir Starmer (midden) en Rebecca Long Bailey (rechts) in april vorig jaar bij een regeringsgebouw in Londen.Beeld Getty Images

Zes kandidaten – twee mannen en vier vrouwen – hebben zich opgeworpen voor het leiderschap van de Labourpartij. Een zestal politici dat bij tweederde van de Britten onbekend is. Centrale vraag is of de oppositiepartij de koers van Corbyn voortzet of terugkeert naar het politieke midden. De scheidende leider heeft een voorkeur voor Rebecca Long-Bailey, die waarschijnlijk kan beschikken over de steun, de gegevensbestanden en het organisatorische vermogen van Momentum, Corbyns machtige fanclub. Tussen 21 februari en 2 april stemmen de leden, waarna de partij op 4 april haar nieuwe leider presenteert, mogelijk de eerste vrouwelijke uit de Labourgeschiedenis.

Keir Starmer

Een week na de parlementsverkiezingen in december heerste er een woordenstrijd op de Wikipediapagina van Keir Starmer. Twee keer werd de zin ‘Keir Starmer is een miljonair’ toegevoegd en evenzovele keren verwijderd. De voormalige hoofdaanklager heeft als nadeel dat hij goed bij kas zit. En dat hij de titel ‘sir’ voor zijn naam mag zetten. Nu Labour het midden en noorden van Engeland grotendeels verloren heeft, is het  de vraag of de partij zit te wachten op een EU-gezinde leider die net als Jeremy Corbyn, Tony Blair en Ed Miliband behoort tot de Noord-Londense middenklasse. Dat hij zijn campagne begon in Stevenage is typerend: voor veel Londenaren is dit stadje net ten noorden van de hoofdstad zo noordelijk als het maar zijn kan. En toch is Starmer, wiens voornaam verwijst naar de Schotse Labour-grondlegger Keir Hardie, de favoriet. In het schaduwkabinet van Corbyn is deze woordvoerder van Brexitzaken de meest capabele gebleken. Net als collega-jurist Blair lijkt de gematigde Starmer bovendien acceptabel voor kiezers uit de Zuid-Engelse middenklasse. Deze 57-jarige zoon van een timmerman en een verpleegster vindt het spijtig dat de Britten de EU verlaten. Zo dicht mogelijk bij het Europese eenwordingsproject blijven is nu zijn hoop.

Jess Phillips.Beeld Reuters

Jess Phillips

De campagnevideo van Jess Phillips is een tranentrekker. Te zien is hoe ze door de straten van ‘haar’ Birmingham loopt, waar buurtgenoten vertellen hoe meelevend, hoe gewoon en hoe behulpzaam deze 38-jarige afgevaardigde is. Ook in het Lagerhuis is ze geliefd vanwege haar emotionele toespraken, die klinken alsof ze elk moment in huilen kan uitbarsten. Phillips is kortom een echt mensenmens. Deze dochter van een zorgbestuurder en een onderwijzer is onvervalst middle class, maar komt over en profileert zichzelf als een heldin van de arbeidersklasse. Over haar politieke visie is nog niet zoveel te zeggen. Ze is een ‘rejoiner’ en heeft gezegd ernaar te streven om het Verenigde Koninkrijk weer lid van de EU te maken, waarna ze deze belofte snel weer introk. Phillips heeft verklaard niet precies te weten waar de begrippen interne markt en douane-unie voor staan. Naar eigen zeggen is Phillips, die sociale geschiedenis heeft gestudeerd, slecht in beleidsdetails. Deze sociaal-democrate komt uit de linkerhoek – in 2003 demonstreerde ze bijvoorbeeld tegen de Irak-oorlog en verliet ze uit protest de partij – maar was geen Corbyn-fan. Ze beweerde bij diens aantreden dat ze hem niet van achter maar van voren wilde neersteken. Als kind was het premierschap reeds haar ambitie.

Rebecca Long-Bailey

Een goedgebekte jonge vrouw uit Noord-Engeland die voordat ze de politiek inging bij de lommerd werkte en daar veel armoede heeft aanschouwd. Rebecca Long-Bailey (over de vraag ‘wel of geen streepje?’ bestaat discussie) lijkt de ideale kandidaat om Corbyn op te volgen. Het enige probleem: ze is een van de grootste fans van de leider die twee verkiezingen heeft verloren. ‘Tien uit tien’, zei de 40-jarige pollitica uit Manchester toen haar werd gevraagd naar een beoordeling van de prestatie van haar socialistische mentor. Ze wil het corbynisme ‘in de puurste vorm’ voortzetten, hetgeen haar de stemmen van de corbynista’s zal opleveren. Oude trotskisten zullen wel wat bedenkingen hebben, omdat haar adviseur, Alex Halligan, die rondloopt met speldjes van Stalin, zich in het verleden laatdunkend heeft uitgelaten over de volgelingen van Trotski. De socialiste heeft benadrukt geen miljonair te zijn en vertelde in een interview zich te kunnen herinneren dat haar Ierse vader zijn baan verloor toen Margaret Thatcher de dokken sloot, al was ze pas twee jaar toen dat gebeurde. Volgens Long-Bailey, in de rechtse pers ook welWrong-Daily’ genoemd, heeft Corbyn niet van de Conservatieven maar van de pers verloren.

De andere drie

Lisa Nandy (40). Een pragmatische afgevaardigde uit Wigan, het Noord-Engelse industriestadje dat faam verwierf dankzij George Orwell. Deze dochter van een Indiase marxist heeft als enige van het gezelschap voor de Brexitdeals van May en Johnson gestemd.

Emily Thornberry (59). Een EU-gezind Lagerhuislid uit Noord-Londen dat binnen de partij met alle ideologische winden meewaait. Heeft in het verleden haar dédain laten blijken over het patriottisme binnen de arbeidersklasse.

Clive Lewis (48). Een loyale Corbyn-adept, al heeft hij de leider bekritiseerd vanwege diens zwakke aanpak van het antisemitisme binnen de partijgelederen. Heeft onlangs beweerd dat racisme een rol heeft gespeeld bij de stem voor de Brexit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden