Door liefdeloosheid omringd

Een man vertelt dat hij zijn driejarig dochtertje seksueel heeft misbruikt en graait daarbij wellustig in zijn broek. Een andere man vertelt dat hij als jongetje werd betast door zijn vader en komt, terwijl zijn herinneringen steeds hitsiger worden, ineens klaar....

Dat en nog veel meer is te zien in de voorstelling True Love van Toneelgroep Amsterdam, in regie van Ivo van Hove die daarmee tevens voor de meest spraakmakende theaterproductie in zijn eigen Holland Festival zorgt.

Van Hove moest twee maanden geleden afzien van de theaterversie van Martin Scorsese's film Mean Streets omdat de rechten niet op tijd waren geregeld. In zijn la lag True Love van Charles Mee, een hier tot nu toe volslagen onbekende Amerikaanse auteur.

Na de première van True Love is meteen duidelijk waarom Van Hove dit stuk zo graag wilde spelen. Het is een even barok als schokkend relaas over menselijke lust, en wat voor ellende daar allemaal uit kan voortkomen.

Er is een vage anekdote: een vrouw (Janni Goslinga) is door haar man achtergelaten bij een shabby motel, ergens in zo'n godvergeten Amerikaans stadje, samen met zijn zoon, haar stiefzoon. Bij Van Hove wordt die zoon gespeeld door Maarten Claeyssens als een Griekse jongeling die aan het marmer is ontsnapt.

In die troosteloze omgeving zijn moeder en zoon op zoek naar een antwoord op de vraag waar de liefde is gebleven. Lotgenoten zijn het, met één groot verschil: de vrouw heeft alles al gezien, voor de jongen moet het nog beginnen.

Rond dit tweetal cirkelt een groepje freaks, randfiguren, seksueel gefrustreerde dan wel geobsedeerde mensen. Het verlangen is er, de lust, de jonge lijven zijn er, en de uitgezakte buiken, er is voortdurend achtergrondmuziek van liefdesliedjes (The look of love, Lovely day, Fever).

De jeugdmode, de weerbarstige motoriek, de taal van het lichaam, het dansen, van hitsig tot hysterisch en het obsceen seksueel gekleurde taalgebruik bepalen de sfeer.

True Love is geen voorstelling, maar een happening. In de Zuiveringshal heeft vormgever Jan Versweyveld vanuit een enorme omgekieperde blokkendoos met houten bankjes, schotten en kubussen een ellipsvormige speelplaats gebouwd waar het publiek omheen zit.

Deze open ruimte refereert aan eerdere Van Hove regies als Splendid's waarin Jean Genets gewelddadige boefjes het publiek op de hielen zaten en Koppen waar het publiek op bedden lag. De ervaringen met beide halfgelukte producties vallen hier perfect samen; het publiek zit als het ware met zijn neus op dit laatste restje menselijkheid.

Zo zit je te kijken naar een aaneenschakeling van bizarre (Janni Goslinga die een kip nadoet, echte kippen die kippen nadoen) en hartverscheurende scènes, wanneer Dolly Partons I will always love you uit de speakers schalt en de spelers in een zelfgebouwde toren even naar de hemel mogen reiken.

Uitgesproken pervers is het laten horen van Teddy Scholtens songfestivalliedje Een beetje ('verliefd is iedereen wel eens, dat weet je') terwijl een vader vertelt over het betasten van zijn dochtertje. Goeroe-praat, healingsessies, bekentenissen à la Oprah Winfrey, het maakt allemaal deel uit van de wrede wereld van Ivo van Hove en Charles Mee waarin de talkshow de plaats van de biecht heeft ingenomen.

De sterkste troef van True Love zijn, naast de regie, ook de acteurs van Toneelgroep Amsterdam. Roeland Fernhout, Mimoun Oaïssa, Fred Goessens, Barbara Pouwels en nog veel meer rennen als jonge, wilde honden door de hal. Ze buitelen over elkaar heen, ze dansen op snoeiharde housemuziek, ze sleuren elkaar over de betonnen vloer, ze jagen het publiek op, ze laten hun broek zakken, wrijven hun billen tegen elkaar aan, en duwen tenslotte doodgemoedereerd een slagroomtaart in hun kruis.

De liefdeloosheid die de mens omringt, lijkt steeds meer het allesomvattende thema in Van Hoves oeuvre te worden. In True Love laat hij schaamteloos de achterkant van de romantische liefde zien. Cynisch, inktzwart, leeg en met hier en daar een sprankje hoop. Theater dat even gruwelijk als adembenemend is, en de toeschouwer confronteert met alle mogelijke gevoelens: van regelrechte afkeer tot intense fascinatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden