Door het oog van een mier

Zeshonderd zeshoekjes staren ons aan. Keurig georganiseerd en niet eens gemanipuleerd.

Cor Speksnijder
null Beeld  Noah Fram-Schwartz
Beeld Noah Fram-Schwartz

Even tellen: het zijn er iets meer dan zeshonderd. Zeshonderd zeshoekjes die perfect in elkaar passen en samen een figuur vormen dat het midden houdt tussen een cirkel en een ellips, een soort paasei. Uit de lichtval is op te maken dat het geen plat vlak is, maar een bolle vorm. De kleur verloopt, van zwart in het midden tot licht oranje aan de randen. Het paasei is ingebed in zalmkleurig craquelé met korte, lichte sprietjes. Een keurig geordend patroon in een onregelmatig vlak.

De lichte sprietjes lijken korte haren. Dat zou erop duiden dat we kijken naar iets dat leeft of heeft geleefd. Omdat het beeld volgens de fotograaf sterk is vergroot, moet het onderwerp klein zijn. Dat klopt: het is het oog van een mier, ongeveer een millimeter in doorsnee. Elk blauw zeshoekje is een apart lensje, een heel klein oog. Samen vormen al die lensjes, facetten genaamd, een samengesteld oog.

Lichtreceptor

De oogdeeltjes bestaan uit een lens met daarachter een lichtreceptor, een lichtgevoelige cel die visuele informatie via de oogzenuwen naar de hersenen stuurt. Elk facet is anders gericht en registreert slechts een klein deel van de omgeving. Samen zorgen ze in het hoofd van de mier voor een totaalbeeld. Dat overigens niet bijster scherp is. Ze registreren vooral beweging.

Er zijn duizenden mierensoorten. Welke mier staart ons hier aan? Gezien de kleur van zijn uitwendig skelet - mieren hebben net als andere insecten een stevig omhulsel - zou het kunnen gaan om een rode mier. De fotograaf schiet te hulp: het is inderdaad een rode bosmier (Formica sp.).

Overleden toestand

De kleuren op de foto zijn niet gemanipuleerd met photoshop, toch zijn ze niet helemaal natuurlijk. De lensjes van het samengestelde oog zijn eigenlijk zwart, zoals in het centrum van het oog. Door reflectie van het flitslicht dat bij de opname werd gebruikt is het blauw ontstaan. Dat de vakjes langs de rand licht oranje kleuren, komt waarschijnlijk doordat daar het afbraakproces is begonnen - de mier is in overleden toestand vereeuwigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden