BERICHT UITAMPHIA ZIEKENHUIS

Door het coronavirus is in het ziekenhuis ieders werk moeilijker geworden, behalve dat van de infectiepreventie

De komende weken doet verslaggever Willem Feenstra regelmatig verslag vanuit ziekenhuis Amphia in Breda, waar de afdeling infectiepreventie de wind in de zeilen heeft. 

Gonny Moen van de afdeling infectiebestrijding controleert de deurkruk van het damestoilet op bacteriën.Beeld Amphia: Manouk van der Vorm

Als Miranda van Rijen (42) en Gonny Moen (51) door het ziekenhuis lopen en medewerkers aanspreken op onhygiënisch gedrag, krijgen ze nog weleens een geagiteerde blik toegeworpen. Heb je hen weer, met hun regeltjes, denken sommige collega’s. Nou, nu niet meer.

Door het coronavirus is in het ziekenhuis ieders werk moeilijker geworden, alleen zij hebben de wind in de rug. We staan bij de koffieautomaat van de afdeling infectiepreventie en Van Rijen en Moen houden demonstratief afstand. Voorbeeldfunctie, zeggen ze. Prima, die anderhalve meter, maar drie is nog altijd beter.

Hier, in deze hoek van het ziekenhuis, schrijven ze de protocollen en regels die moeten voorkomen dat virussen zich in het gebouw verspreiden. Ze bepalen welke kleding personeel aan moet bij bepaalde operaties (‘van mutsje tot klompen’). Hoe mensen met lang haar dat moeten dragen (‘bijeengebonden of opgestoken’). Hoe kamers moeten worden schoongemaakt (‘De randjes zijn lastig’).

Ze schrijven niet alleen de regels, ze toetsen die ook. Medewerkers zien hun maatregelen vaak als ‘iets extra’s dat bovenop hun werk komt’, zegt Moen. ‘Daarom moeten we ze soms bijsturen. Wordt niet altijd gewaardeerd.’

Een gesprek met Van Rijen en Moen kan je leven voor altijd veranderen. Bacteriën zijn met het blote oog niet waarneembaar – ‘het zijn helaas geen krioelende maden’ - maar door hun verhalen komen ze toch aardig tot leven.

‘Die bakken met pepermuntjes bij restaurants’, zegt Moen, ‘verschrikkelijk smerig’. Ja, zegt Van Rijen, ‘of één zo’n stoffen handdoek in het toilet, bah’. ‘Die blowers’, zegt Moen, ‘een bron van bacteriën, worden zo je gezicht in geblazen.’ ‘Soms moet je ze wel gebruiken’, zegt Van Rijen, ‘dan hou ik altijd mijn adem in.’

Van sommige bacteriën wordt je weerstand beter, van andere word je doodziek. Dat zelfs collega’s hen niet altijd serieus nemen komt misschien ook doordat de grote bedreigingen van de laatste tijd – sars, de Mexicaanse griep – Nederland niet bereikten. Hadden zij hier de ‘crisisopschaling al uitgeschreven’, kwam dat vermaledijde virus niet.

Dokters en verpleegkundigen helpen zieke mensen, bij Van Rijen en Moen is het andersom. Handen ontsmetten, instrumenten steriliseren, kamers reinigen: het voorkomt de verspreiding van bacteriën. Maar iets dat uitblijft, is niet tastbaar. Pas als het er is, zoals het coronavirus nu, blijkt de waarde van hun werk.

Eenpersoonskamers

Neem de nieuwbouw van het ziekenhuis. Vanaf het moment van de eerste tekeningen, in 2013, hadden ze één echte eis: uitsluitend eenpersoonskamers. Maar daar was niet iedereen het over eens. Patiënten zouden er eenzaam van worden, er was minder overzicht, er zou meer personeel nodig zijn. Enzovoort.

Stel, zeiden ze toen, dat er een virus komt. Dan zijn vier muren en een deur rond een patiënt de beste barrière tegen verspreiding. En ja, dat is duurder. Maar zo voorkom je veel ellende. 

Afgelopen november werd de nieuwbouw opgeleverd: 527 eenpersoonskamers met eigen toilet en douche. Drie maanden later is hun doemscenario al uitgekomen en is iedereen erg blij met het nieuwe gebouw. 

Nu het virus zo ongeveer alles in het ziekenhuis bepaalt, zijn Van Rijen en Moen drukker dan ooit. Op hun bureaus staan dozen met mondkapjes, die ze nog moeten controleren op kwaliteit. Ze bedenken hoe afdelingen gecompartimenteerd kunnen worden, zodat de kans op besmetting minimaal is. Ze maken de richtlijnen voor het bezoek, dat zo graag wil langskomen om te ondersteunen of afscheid te nemen.

Natuurlijk, hoe minder mensen op besmette afdelingen, hoe veiliger. Maar zo kil willen Van Rijen en Moen niet zijn. ‘Wij willen niet dat een hele generatie familieleden en medewerkers getraumatiseerd achterblijft’, zeggen ze.

Hun werk, het is geven en nemen. Bij de nieuwbouw keurden ze alles: van tafels tot vloeren, van wc’s tot behang. Door het hele ziekenhuis hangen duizend alcoholpompjes. Als het aan hen had gelegen, was er ook bij de hoofdingang een ontsmettingswand geplaatst, zodat bezoekers gelijk na binnenkomst schone handen hadden. Paste niet bij de inrichting van het ziekenhuis, kregen ze te horen. 

Nu is het virus er, en het eerste wat je bij de hoofdingang ziet: een sluis met ontsmettingsmiddel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden